Έρευνα libre: Η “μαύρη τρύπα” στη φοιτητική εργασία-Τι δείχνουν τα στοιχεία
✨Τα επίσημα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι μόλις το 6% των Ελλήνων φοιτητών εργάζεται παράλληλα με τις σπουδές του, πολύ χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
✨Πολλοί φοιτητές απασχολούνται σε τομείς με υψηλή αδήλωτη εργασία, όπως εστίαση και τουρισμός, γεγονός που υποδηλώνει σημαντική υποκαταγραφή της πραγματικής απασχόλησης.
✨Η αύξηση του κόστους ζωής και η περιορισμένη φοιτητική στέγη αυξάνουν την ανάγκη για εισόδημα μέσω ανεπίσημων μορφών εργασίας στην Ελλάδα.
✨Απαιτείται πιο συστηματική έρευνα από το κράτος για την κατανόηση και υποστήριξη των πραγματικών συνθηκών εργασίας και διαβίωσης των φοιτητών.
Η αίσθηση που αποκομίζουμε όλοι μιλώντας με φοιτητές του κοντινού μας περιβάλλοντος είναι ότι οι περισσότεροι σήμερα εργάζονται τουλάχιστον partime αλλά πολλές φορές και full time. Αυτή είναι μία πραγματικότητα που την βεβαιώνουν και οι καθηγητές των φοιτητών οι οποίοι έρχονται σε επαφή μαζί τους. Στην Ελλάδα όμως συμβαίνει ένα παράδοξο. Δεν είναι βεβαίως το μοναδικό παράδοξο στην πατρίδα μας, δημιουργεί όμως εντύπωση.
Ποιο είναι αυτό; Τα επίσημα στοιχεία της Eurostat (από το 2024) δείχνουν ότι μόλις το 6% των νέων 15-29 χρόνων που σπουδάζουν, εργάζονται παράλληλα. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση ο σχετικός μέσος όρος είναι 25,4% κάτι που σημαίνει η Ελλάδα βρίσκεται στα πολύ χαμηλά της ευρωπαϊκής κατάταξης.
Ειδικά κάποιες χώρες έχουν εκπληκτικά μεγάλα ποσοστά εργαζόμενων φοιτητών. Η “πρωταθλήτρια” Ολλανδία φτάνει στο 74,3% ενώ η Δανία στο 56,4%.
Το 6% δεν είναι αληθές
Τι ακριβώς γίνεται; Είναι πλούσιοι ή τεμπέληδες οι Ελληνες φοιτητές και φοιτητρίες και δεν έχουν ανάγκη να αποκτήσουν εισόδημα κατά τη διάρκεια των σπουδών τους;
Προφανώς ούτε το ένα ούτε το άλλο. Αλλωστε το δίκτυο Eurostudent έχει καταγράψει ότι το 59% των φοιτητών εργάζονται κατά τη διάρκεια των σπουδών τους και αυτό το ποσοστό περιλαμβάνει φυσικά και τους Ελληνες φοιτητές.
Το “φτωχό” 6% αποκαλύπτει τη γύμνια της Ελλάδας στην ακριβή καταμέτρηση της εργασίας ή, αν θέλετε, τα υψηλά ποσοστά “μαύρης” και αδήλωτης εργασίας στη χώρα.
Δεν ανακαλύπτουμε βέβαια την πυρίτιδα εδώ αλλά σε κάθε περίπτωση είναι μάλλον παράδοξο να εμφανίζεται μόνο το 6% των εν ενεργεία Ελλήνων σπουδαστών ως εργαζόμενοι.
Γνωρίζουμε άριστα ότι τα τελευταία χρόνια τα ενοίκια και το κόστος διαβίωσης έχουν αυξηθεί σημαντικά, ιδιαίτερα σε πόλεις όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη. Παράλληλα, οι φοιτητικές εστίες καλύπτουν μικρό μέρος των αναγκών. Αν ένας μεγάλος αριθμός φοιτητών δεν λαμβάνει επαρκή οικογενειακή στήριξη, τότε προκύπτει ένα απλό οικονομικό ερώτημα: Από πού προέρχονται οι πόροι που καλύπτουν το κενό;
Ξέρουμε, επίσης, ότι οι κλάδοι στους οποίους συχνά απασχολούνται φοιτητές — εστίαση, καφέ, μπαρ, τουρισμός, ιδιαίτερα μαθήματα, διανομή, εποχικές εργασίες — είναι ακριβώς οι κλάδοι όπου ιστορικά παρατηρούνται υψηλότερα ποσοστά αδήλωτης ή μερικώς δηλωμένης εργασίας στην Ελλάδα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι φοιτητές εργάζονται «μαύρα». Σημαίνει όμως ότι βρίσκονται σε τομείς όπου η αδήλωτη εργασία είναι πιο πιθανή από ό,τι σε ένα δημόσιο νοσοκομείο ή σε μια μεγάλη τράπεζα.
Η περιστασιακή φύση της εργασίας των φοιτητών
Σχετικές έρευνες έχουν καταγράψει ότι οι φοιτητές στην Ελλάδα απασχολούνται κυρίως περιστασιακά, σε εποχικές εργασίες και παίρνουν την αμοιβή τους στο “χέρι”. Επίσης, όσοι προτιμούν να κάνουν ιδιαίτερα μαθήματα σε μαθητές προφανώς δεν κόβουν παραστατικά (αυτό βέβαια δεν ισχύει μόνο για τους φοιτητές αλλά και για τους επαγγελματίες εκπαιδευτικούς).
Ετσι και αλλιώς υπάρχει εκτεταμένη βιβλιογραφία που δείχνει ότι η αδήλωτη εργασία και το μη δηλωμένο εισόδημα εξακολουθούν να αποτελούν υπαρκτό τμήμα της ελληνικής οικονομίας.
Σε μία από τις τελευταίες έρευνες που δημοσιεύτηκε το Μάιο, το ποσοστό της πλήρους αδήλωτης εργασίας φτάνει το 28,7%. Πρακτικά σχεδόν 1/3 εργάζεται χωρίς το κράτος και τα ασφαλιστικά ταμεία να το “αντιλαμβάνονται”. Έχουμε κάθε λόγο να πιστεύουμε ότι μέσα σ’ αυτό το ποσοστό πολλοί είναι οι σπουδαστές και οι σπουδάστριες της χώρας.
Αν και υπάρχουν στοιχεία για όσους φοιτητές εργάζονται δηλωμένα, παραμένει άγνωστο πόσοι καταφεύγουν σε ανεπίσημες μορφές απασχόλησης για να καλύψουν τις οικονομικές τους ανάγκες.
Η αύξηση του κόστους ζωής, οι δυσκολίες στέγασης και οι περιορισμένοι οικονομικοί πόροι ενισχύουν την πιθανότητα ύπαρξης μιας «αόρατης» εργασιακής πραγματικότητας.
Η διερεύνηση του ζητήματος απαιτεί πιο συστηματική έρευνα από την πλευρά του κράτους, ώστε να κατανοηθούν καλύτερα οι συνθήκες διαβίωσης των φοιτητών και να διαμορφωθούν πολιτικές που θα στηρίξουν ουσιαστικά τη φοιτητική κοινότητα.
Πάντως, αποκλείεται το ποσοστό των εργαζόμενων σπουδαστών στη χώρα να είναι μόλις 6%. Είναι μία από τις περιπτώσεις που οι επίσημες στατιστικές ψεύδονται και μάλιστα ασυστόλως!
SiteDesign