Ράμα και μπίζνες: Ρεπορτάζ του libre καταγράφει όσα συμβαίνουν στη Σβέρνιτσα-“Βράζουν” αλβανική κοινωνία και ομογενείς

Τα επεισόδια που έλαβαν χώρα το Σάββατο το βράδυ στη Σβέρνιτσα της Αλβανίας, πολύ κοντά σε έκταση στην οποία θα ανεγερθεί ένα φαραωνικό τουριστικό έργο, προκάλεσαν αίσθηση αλλά και οργή στην Αθήνα. Η επίσημη αντίδραση, όπως κατέγραψε την Κυριακή το libre, ήρθε από το Υπουργείο Εξωτερικών το οποίο στην ανακοίνωσή του στάθηκε, ευλόγως, στον τραυματισμό Έλληνα πολίτη στα επεισόδια διαδηλωτών με τις δυνάμεις ιδιωτικής ασφάλειας. Δήλωση για το θέμα έκανε και ο πρώην Πρωθυπουργός και επικεφαλής της ΕΛ.Α.Σ, Αλέξης Τσίπρας ο οποίος μάλιστα απευθύνθηκε σε προσωπικό τόνο στον Αλβανό Πρωθυπουργό, Εντι Ράμα.

Νίκος Γιαννόπουλος

Ας δούμε όμως τι είναι αυτό που πραγματικά διακυβεύεται στη συγκεκριμένη περιοχή της γειτονικής χώρας και γιατί έχει προκαλέσει τόσο πολλές αντιδράσεις.

Πίσω από το εν λόγω πολύ μεγάλο τουριστικό-επιχειρηματικό πρότζεκτ λέγεται ότι κρύβεται ο Τζάρεντ Κρούσνερ, Αμερικανός επιχειρηματίας και γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ ο οποίος έχει επισκεφθεί πολλάκις την περιοχή. Τα σχέδια επικεντρώνονται κυρίως στη νήσο Sazan αλλά και στην περιοχή της Σβέρνιτσα, κοντά στη λιμνοθάλασσα Νάρτα και τον κόλπο της Αυλώνας.

• Τελικός στόχος; Να ανεγερθούν πολυτελή τουριστικά συγκροτήματα, ξενοδοχεία, βίλες και χιλιάδες τουριστικές κατοικίες σε μια από τις πιο παρθένες παράκτιες περιοχές της Αλβανίας και των Βαλκανίων εν γένει. Το επενδυτικό μέγεθος που έχει αναφερθεί κυμαίνεται γύρω στα 4 δις ευρώ! Τα λεφτά είναι πάρα πολλά!

Η περιβαλλοντική διάσταση

Η περιοχή όμως, εκτός από σπάνιας ομορφιάς, χαρακτηρίζεται, όχι άδικα, ως ιδιαίτερα ευαίσθητη οικολογικά.  Διαθέτει σπάνια πτηνά που χρησιμοποιούν το υγροβιότοπο ως στάση στις μεταναστευτική ροή τους, προστατευόμενα οικοσυστήματα, αμμοθίνες και σημαντικό εύρος βιοποικιλότητας.

Εσχάτως, στην Αλβανία έχει αναπτυχθεί ένα δυναμικό οικολογικό κίνημα το οποίο σε συνεργασία με διεθνείς οικολογικές οργανώσεις επιχειρεί να προστατεύσει συγκεκριμένες περιοχές από την άναρχη δόμηση και την κακώς εννοούμενη “ανάπτυξη”.

In Albania, il resort legato a Jared Kushner tra Sazan, Zvërnec e Narta mostra la solita logica: privatizzare beni comuni e consegnare la costa a chi ha capitale e relazioni politiche.
Come sulle concessioni balneari in Italia: il mare non deve diventare una rendita privata. pic.twitter.com/pErGb8MbPP

— Volt Italia (@VoltItalia) June 2, 2026

Οι οργανώσεις υποστηρίζουν, όπως είναι λογικό, ότι η μαζική τουριστική ανάπτυξη μπορεί να προκαλέσει σοβαρές αλλοιώσεις στο φυσικό περιβάλλον. Στην Ελλάδα, άλλωστε, αυτό το ξέρουμε πολύ καλά πλέον. Οι πληροφορίες θέλουν τον Κούσνερ να έχει ήδη αγοράσει και το νησί Σαζάν που βρίσκεται απέναντι από την Σβέρνιτσα το έδαφος του οποίου αναμένεται να χρησιμοποιήσει για τους ίδιους επιχειρηματικούς λόγους.

Η κατασκευαστική εταιρεία και οι ελληνικές ιδιοκτησίες

Η περιοχή που αγοράστηκε στη Σβέρνιτσα και η οποία έχει “αποκλειστεί” με συρματόπλεγμα άνηκε σε ιδιώτη/ιδιώτες. Δημοσιογραφικές πληροφορίες αναφέρουν ότι τα έργα έχει αναλάβει επιχειρηματικό σχήμα το οποίο ανήκει στην εταιρία που διαχειρίζεται, σχεδόν ως μονοπώλιο, το πετρέλαιο στην Αλβανία. Πολλοί το ταυτίζουν με την αλβανική μαφία.

Κάτοικοι, και ελληνικής καταγωγής, που έχουν στα χέρια τους έγγραφα που αποδεικνύουν ότι μέσα στην έκταση βρίσκονται οι περιουσίες τους διαμαρτυρήθηκαν στη Δήμαρχο από την οποία ζήτησαν να μάθουν ποιοι ήταν αυτοί που πούλησαν. Η απάντηση στην ερώτηση που έκαναν δεν ήρθε ποτέ.

“Διαθέτουμε συγκεκριμένα έγγραφα που αποδεικνύουν τα δικαιώματά μας. Μάς μοιράστηκαν μετά την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώς στις αρχές της δεκαετίας του 90. Κάνουμε υπομονή 35 χρόνια αλλά ακόμα δεν μας έχουν δοθεί τίτλοι ιδιοκτησίας. Η υπόθεσή μας εκκρεμεί 14 ολόκληρα χρόνια στα αλβανικά δικαστήρια. Μετά τα γεγονότα του Σαββάτου, ενεργοποιήθηκε η ανώτατη εισαγγελική αρχή της χώρας που ερευνά τη διαφορά. Περιμένουμε να δούμε την κατάληξη” τόνισε στο Libre ο Αλέξανδρος Πουλάς που κατάγεται από την Σβέρνιτσα και βρέθηκε τις τελευταίες ημέρες στην Αλβανία.

Η περιοχή της Σβέρνιτσα δεν θεωρείται παραδοσιακός «πυρήνας» της αναγνωρισμένης ελληνικής μειονότητας, όπως είναι π.χ. η Δρόπολη ή η Χειμάρρα. Η Νάρτα (στα αλβανικά Nartë) και η Σβέρνιτσα/Ζβέρνετς (Zvërnec) είναι οι βορειότεροι ελληνόφωνοι οικισμοί της Αλβανίας και αποτελούν έναν μικρό ελληνόφωνο θύλακα βόρεια της Αυλώνας.

Υπάρχουν ελληνόφωνοι και οικογένειες που αυτοπροσδιορίζονται ως μέλη της ελληνικής εθνικής μειονότητας και διαθέτουν ή διεκδικούν περιουσίες στην ευρύτερη περιοχή.  Αυτοί οι Ελληνες και οι απόγονοί τους υποστηρίζουν ότι το έργο απειλεί τις περιουσίες και ότι ενδέχεται να μεταβάλλει δημογραφικά και κοινωνικά το χαρακτήρα της περιοχής.

Επί της ουσίας το έργο δεν αφορά την ελληνική μειονότητα ως συμπαγή πληθυσμό αλλά μεμονωμένους Ελληνες κατοίκους της Σβέρνιτσα και των γύρων περιοχών της Αλβανίας.

Ο Ράμα και οι business

Η τάση του Πρωθυπουργού της Αλβανίας, Εντι Ράμα στα πολύ μεγάλα επενδυτικά πρότζεκτ είναι δεδομένη. Οτι υποστηρίζει και αυτό σαν να μην υπάρχει αύριο δεν αποτελεί έκπληξη.  “Ο Ράμα συμπεριφέρεται όπως συνήθως, δηλαδή επιχειρεί να επιβάλλει αυτό που θεωρεί ο ίδιος σωστό” λέει στο Libre ο Ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, Φρέντι Μπελέρι.

“Αποφασίζει και διατάσσει. Η ίδια η Αλβανία όμως έχει αναγνωρίσει από το 2016 ότι στην περιοχή υπάρχει ελληνικό στοιχείο.  Για το ιδιοκτησιακό καθεστώς υπάρχει η γνωστή διχογνωμία αλλά ο Ράμα επιχειρεί να προχωρήσει το έργο χωρίς να δοθούν καθόλου αποζημιώσεις. Για την περιοχή ακούστηκαν πολλά, ακόμα και ότι μπορεί να φέρουν Παλαιστίνιους από τη Γάζα σε συνεργασία με το Ισραήλ” καταλήγει ο ευρωβουλευτής.

Άλλες πηγές πάντως θεωρούν τις ελληνικές αντιδράσεις υπερβολικές. Άνθρωπος με καλή πληροφόρηση στην Αλβανία τόνισε στο Libre ότι “ο Ράμα συνεχίζει να μην παίρνει στα σοβαρά την Ελλάδα. Η αντίδραση τώρα ήταν σαφώς πιο ισχυρή σε σχέση με αυτή της περίπτωσης της δολοφονίας Κατσίφα και αυτό δημιουργεί ερωτηματικά. Δεν νομίζω ότι επιθυμεί να αποφύγει τις αποζημιώσεις ο Ράμα ούτε είναι ξεκάθαρο σε ποιον ανήκουν οι εκτάσεις. Χαρτιά το 1991 μοιράζονταν αφειδώς. Αλλά είναι σαφές ότι η Ελλάδα δεν έχει τον ίδιο σημαντικό ρόλο στην περιοχή που είχε τα προηγούμενα χρόνια και αυτό ο Αλβανός Πρωθυπουργός το αντιλαμβάνεται ως αδυναμία. Το θέμα έχει μία έντονη οικολογική χροιά αλλά δεν φαίνεται να έχει άμεση σχέση με την ελληνική μειονότητα και τα περιουσιακά δικαιώματα των Ελλήνων σε αλβανικές περιοχές”.

Πολιτικά όμως τι γίνεται; Η Αλβανία τις τελευταίες ημέρες, και ιδιαίτερα μετά τα γεγονότα του Σαββάτου, φλέγεται. Οι διαδηλώσεις, και στα Τίρανα, διαδέχονται η μία την άλλη και τείνουν να προσλάβουν έντονα ριζοσπαστικά χαρακτηριστικά όπως οι αντίστοιχες στη Σερβία δύο χρόνια πριν.

Arnavutluk’ta, Zvërnec bölgesinde planlanan turizm projesi ve koruma altındaki alanlarda inşaat faaliyetlerine karşı bugün yeniden protesto düzenlendi.

Aktivistler tarafından başlatılan ve vatandaşların destek verdiği, “Arnavutluk satılık değil” sloganlı protesto, Skënderbej… pic.twitter.com/o8NOqlRRJ5

— Time Balkan (@TimeBalkan_) June 2, 2026

“Ξέρεις, αυτή τη στιγμή στην Αλβανία κανένα από τα δύο μεγάλα κόμματα δεν τολμά να πλησιάσει τις διαδηλώσεις. Ο κόσμος είναι αγανακτισμένος και ζητά ανάσα και κάθαρση. Ούτε ο Ράμα ούτε ο Μπερίσα μπορούν να τα προσφέρουν αυτά. Αντιθέτως ο κόσμος τις τελευταίες ημέρες ζητά με μεγάλη ένταση την τιμωρία τους, πολιτική και ποινική. Ράμα και Μπερίσα στη φυλακή έλεγαν μόλις την Τρίτη κάποι πανό στα Τίρανα” υπογραμμίζει στο Libre Αλβανός διανοούμενος που δεν θέλει να κατονομαστεί.

Mε λίγα λόγια η αλβανική κοινωνία βρίσκεται σ’ ένα κρίσιμο μεταίχμιο. Παρατηρώντας ότι οι γύρω χώρες έχουν παραδώσει τα πάντα στον τουρισμό επιθυμούν να αποτρέψουν αυτήν την εξέλιξη για τη δική τους χώρα. Γνωρίζουν όμως ότι για να το καταφέρουν αυτό θα πρέπει να νικήσουν ένα βαθιά διεφθαρμένο πολιτικό σύστημα το οποίο έχει και έξωθεν βοήθεια.

Είναι δε τόσο χαρακτηριστική η περίπτωση της Σβέρνιτσα που τα αμέσως προηγούμενα χρόνια (κυρίως το 2024) βρέθηκαν στην περιοχή γίγαντες των αμερικανικών ΜΜΕ, όπως οι New York Times και η Washighton Post που κατέγραψαν με αναλυτικά ρεπορτάζ τις επιχειρηματικές και πολιτικές προθέσεις για τον εν λόγω σημείο. Και είναι επίσης τόσο χαρακτηριστική η μανία του Ράμα για φαραωνικά έργα που αποφάσισε να κατασκευάσει ακόμα και… αεροδρόμιο πάνω σε αμφιβόλου ιδιοκτησίας εκτάσεις.