Η Ρωσία χτυπά ξανά το Κίεβο: Το μήνυμα Πούτιν που παγώνει την Ευρώπη

Η νέα μαζική ρωσική πυραυλική επίθεση κατά του Κιέβου δεν θεωρείται απλώς ακόμη ένα επεισόδιο στον πόλεμο της Ουκρανίας. Αντίθετα, αντιμετωπίζεται ήδη από διπλωματικούς και στρατιωτικούς κύκλους ως μια επικίνδυνη ένδειξη ότι η σύγκρουση περνά σε μια πιο σκοτεινή και απρόβλεπτη φάση. Η Μόσχα, παρουσιάζοντας το χτύπημα ως «απάντηση» στις ουκρανικές επιθέσεις στο ρωσικό έδαφος, επιχείρησε να στείλει πολλαπλά μηνύματα ταυτόχρονα: προς το Κίεβο, προς την Ευρώπη αλλά και προς τις ΗΠΑ. Το πιο ανησυχητικό στοιχείο, ωστόσο, δεν είναι μόνο η ένταση των επιθέσεων, αλλά το γεγονός ότι για πρώτη φορά εδώ και πολλούς μήνες εμφανίζονται σοβαρά κενά στην ουκρανική αεράμυνα. Και αυτό αλλάζει τα δεδομένα του πολέμου.

Σπύρος Σιδέρης

Η χρήση του νέου πυραύλου «Ορέσνικ», οι επιτυχίες των υπερηχητικών πυραύλων «Κινζάλ» και «Ζιρκόν», αλλά και η αδυναμία αναχαίτισης μεγάλου μέρους των ρωσικών επιθέσεων, προκαλούν ήδη έντονη ανησυχία σε δυτικές πρωτεύουσες. Για πολλούς αναλυτές, η επίθεση αυτή δεν ήταν μόνο στρατιωτική. Ήταν μια ξεκάθαρη επίδειξη ισχύος με σαφές γεωπολιτικό μήνυμα: η Ρωσία δείχνει ότι μπορεί ακόμη να απειλήσει άμεσα το Κίεβο και να πιέσει τη Δύση σε μια στιγμή που τα αποθέματα όπλων και πυραύλων εξαντλούνται επικίνδυνα.

Το μήνυμα πίσω από τον «Ορέσνικ»

Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον προκάλεσε η χρήση του νέου ρωσικού πυραύλου «Ορέσνικ», ο οποίος έπληξε περιοχή κοντά στη Λευκή Εκκλησία, νότια του Κιέβου. Παρότι υπάρχουν αντικρουόμενες πληροφορίες για τον ακριβή στόχο, το βασικό μήνυμα της Μόσχας φαίνεται πως ήταν πολύ βαθύτερο από ένα απλό στρατιωτικό πλήγμα.

Ρωσικές πηγές επιχείρησαν να παρουσιάσουν το χτύπημα ως σημαντική στρατιωτική επιτυχία, ενώ ουκρανικές πλευρές το υποβάθμισαν κάνοντας λόγο για επίθεση χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα. Ωστόσο, στρατιωτικοί αναλυτές σημειώνουν ότι το πραγματικό νόημα της επίθεσης ήταν η επίδειξη των δυνατοτήτων του πυραύλου και η ψυχολογική πίεση προς τη Δύση.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, ο «Ορέσνικ» μπορεί να διαπεράσει σχεδόν κάθε υπάρχον σύστημα αεράμυνας, ενώ σε ενδεχόμενη πυρηνική έκδοσή του θα μπορούσε να προκαλέσει τεράστια καταστροφή. Για αυτό και η χρήση του εκλαμβάνεται από πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ως σαφής προειδοποίηση της Ρωσίας προς το ΝΑΤΟ και τη Δύση ότι η Μόσχα εξακολουθεί να διαθέτει στρατηγικά όπλα υψηλής αποτρεπτικής ισχύος.

Το Κίεβο δεν είναι πλέον απρόσβλητο

Το δεύτερο και ίσως πιο σοβαρό στοιχείο της επίθεσης αφορά την ίδια την άμυνα του Κιέβου. Μέχρι πρόσφατα, η ουκρανική πρωτεύουσα θεωρούνταν από τις πιο καλά προστατευμένες πόλεις της χώρας χάρη στα δυτικά συστήματα αεράμυνας και ιδιαίτερα στα αμερικανικά συστήματα Patriot.

Όμως αυτή τη φορά η εικόνα ήταν τελείως διαφορετική.

Ουκρανικές στρατιωτικές πηγές παραδέχθηκαν ότι μεγάλος αριθμός ρωσικών πυραύλων κατάφερε να περάσει την αεράμυνα. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της ουκρανικής Πολεμικής Αεροπορίας, δεν καταρρίφθηκε κανένας πύραυλος «Κινζάλ» ή «Ζιρκόν», ενώ από τους βαλλιστικούς «Ισκαντέρ» αναχαιτίστηκε μόλις ένα μέρος.

Αυτό θεωρείται πλέον σοβαρό καμπανάκι κινδύνου όχι μόνο για την Ουκρανία, αλλά και για τους δυτικούς συμμάχους της, οι οποίοι βλέπουν ότι η ρωσική πυραυλική πίεση γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο να αναχαιτιστεί.

Η σκιά της Μέσης Ανατολής πάνω από την Ουκρανία

Πίσω από τα προβλήματα της ουκρανικής αεράμυνας βρίσκεται, σύμφωνα με ουκρανικές και δυτικές πηγές, η έλλειψη πυραύλων για τα αμερικανικά συστήματα Patriot και άλλα δυτικά μέσα προστασίας.

Η κρίση στη Μέση Ανατολή και η σύγκρουση με το Ιράν έχουν επιβαρύνει σημαντικά τα αμερικανικά αποθέματα όπλων. Το αποτέλεσμα είναι ότι η Ουάσιγκτον δυσκολεύεται πλέον να καλύψει ταυτόχρονα τις ανάγκες πολλών διαφορετικών μετώπων.

Αυτό ακριβώς φαίνεται πως επιχειρεί να εκμεταλλευτεί η Μόσχα. Το Κρεμλίνο αντιλαμβάνεται ότι η δυτική στρατιωτική υποστήριξη δεν είναι ανεξάντλητη και θεωρεί ότι τώρα υπάρχει ένα κρίσιμο παράθυρο ευκαιρίας για πιο σκληρές και πιο αποτελεσματικές επιθέσεις.

Η «εκδίκηση» του Πούτιν και το νέο κύμα φόβου

Η επίθεση συνδέεται άμεσα με τις δηλώσεις του Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος είχε προαναγγείλει «απάντηση» μετά το πλήγμα σε κοιτώνα κολεγίου στο Σταρομπέλσκ της περιοχής του Λουγκάνσκ, όπου σύμφωνα με ρωσικές αρχές σκοτώθηκαν άμαχοι και φοιτητές.

Ο Ρώσος πρόεδρος κατηγόρησε ανοιχτά την ουκρανική ηγεσία για «τρομοκρατικές ενέργειες» και έδωσε εντολή στο ρωσικό υπουργείο Άμυνας να προετοιμάσει αντίποινα.

Για τη Μόσχα, η νέα επίθεση παρουσιάζεται ως πράξη εκδίκησης. Για το Κίεβο, όμως, πρόκειται για μια συντονισμένη προσπάθεια τρομοκράτησης του πληθυσμού και στρατηγικής πίεσης πριν από μια πιθανή νέα φάση του πολέμου.

Τι φοβάται τώρα η Ευρώπη

Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι αν αυτή η επίθεση αποτελεί μεμονωμένο γεγονός ή την αρχή μιας νέας, πιο επιθετικής ρωσικής στρατηγικής.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι αν συνεχιστεί η έλλειψη πυραύλων αεράμυνας, η Ρωσία μπορεί να εντείνει δραματικά τα χτυπήματα στο Κίεβο και σε άλλες μεγάλες ουκρανικές πόλεις. Μέχρι σήμερα, οι μαζικές επιθέσεις περιορίζονταν επειδή το κόστος για τη Μόσχα ήταν μεγάλο και τα περισσότερα βλήματα καταρρίπτονταν.

Τώρα όμως η κατάσταση φαίνεται να αλλάζει γρήγορα.

Και αυτό ακριβώς είναι που προκαλεί τον μεγαλύτερο φόβο στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις: ότι ο πόλεμος εισέρχεται σε μια περίοδο όπου η ρωσική πυραυλική υπεροχή μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για την εξέλιξη της σύγκρουσης.

Η σημερινή επίθεση δεν ήταν απλώς ακόμη ένα στρατιωτικό χτύπημα. Ήταν μια ηχηρή προειδοποίηση ότι η ισορροπία στον πόλεμο της Ουκρανίας μπορεί να μεταβληθεί πολύ πιο γρήγορα απ’ όσο περίμενε η Δύση.