Ιράν-ΗΠΑ: Διπλωματικός πυρετός για αποκλιμάκωση-Ρόλος κλειδί από το Πακιστάν

Η διπλωματική κινητικότητα γύρω από τον πόλεμο ΗΠΑ–Ιράν εντείνεται, με την Ουάσιγκτον να εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξη για πιθανή συμφωνία αποκλιμάκωσης, την ώρα που η Μέση Ανατολή παραμένει σε κατάσταση εύθραυστης ισορροπίας και η παγκόσμια οικονομία δέχεται ισχυρές πιέσεις από την αβεβαιότητα στο Στενό του Ορμούζ.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι η αμερικανική πλευρά προσδοκά πρόοδο μέσω των πακιστανικών μεσολαβητικών επαφών με την Τεχεράνη, επιβεβαιώνοντας πως το Ισλαμαμπάντ συνεχίζει να διαδραματίζει κομβικό ρόλο στις έμμεσες διαπραγματεύσεις.

Σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, στην ιρανική πρωτεύουσα αναμένεται και ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού Ασίμ Μουνίρ, χωρίς πάντως επίσημη επιβεβαίωση από το Πακιστάν.

Σκληρές θέσεις και απειλές

Παρά τις επαφές, οι δύο πλευρές εξακολουθούν να παραμένουν μακριά από οριστική συμφωνία. Η Τεχεράνη επιμένει στην αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων και στην άρση των αμερικανικών περιορισμών στα λιμάνια της, διαμηνύοντας ότι δεν πρόκειται να υποχωρήσει υπό πίεση.

Την ίδια στιγμή, οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποιούν ότι ενδεχόμενη επανέναρξη των συγκρούσεων θα μπορούσε να οδηγήσει σε επέκταση του πολέμου πέρα από τη Μέση Ανατολή.

Εύθραυστη εκεχειρία

Η εκεχειρία που ανακοινώθηκε στις 8 Απριλίου παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη, ενώ οι μέχρι τώρα συνομιλίες δεν έχουν αποφέρει ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Ο πόλεμος, που ξεκίνησε μετά τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις κατά της Τεχεράνης στα τέλη Φεβρουαρίου, έχει προκαλέσει χιλιάδες θύματα και συνεχιζόμενη αστάθεια σε Ιράν και Λίβανο.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται να επιδιώκει άμεση διπλωματική λύση, εκτιμώντας ότι μια συμφωνία θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσα σε λίγες ημέρες και να αποτρέψει περαιτέρω απώλειες και οικονομικές επιπτώσεις.

Το Στενό του Ορμούζ στο επίκεντρο

Το βασικό διακύβευμα παραμένει το Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και LNG.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ) προειδοποιεί ότι χωρίς σταθερή αποκλιμάκωση, η αγορά ενέργειας κινδυνεύει να περάσει σε «κόκκινη ζώνη» μέσα στο καλοκαίρι, με σοβαρές ελλείψεις προσφοράς.

Ρήγμα ΗΠΑ – Ισραήλ

Την ίδια ώρα, πληροφορίες αμερικανικών μέσων κάνουν λόγο για ένταση στις σχέσεις Τραμπ – Νετανιάχου, καθώς ΗΠΑ και Ισραήλ εμφανίζονται να έχουν διαφορετικές προτεραιότητες.

Η Ουάσιγκτον επιδιώκει κυρίως να αποτρέψει την απόκτηση πυρηνικών όπλων από το Ιράν, ακόμη και μέσω συμφωνίας με το υπάρχον καθεστώς, ενώ το Ισραήλ εξακολουθεί να θέτει ως στρατηγικό στόχο την αποδυνάμωση της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Νέες κινήσεις της Τεχεράνης

Παράλληλα, η Τεχεράνη προχωρά σε κινήσεις ενίσχυσης του ελέγχου στο Στενό του Ορμούζ, ιδρύοντας νέα αρχή εποπτείας της περιοχής και ανοίγοντας τη συζήτηση ακόμη και για επιβολή διοδίων στη θαλάσσια αρτηρία στρατηγικής σημασίας.

Η εξέλιξη προκαλεί έντονες αντιδράσεις από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία κατηγορούν το Ιράν ότι επιχειρεί να επιβάλει νέα γεωπολιτική πραγματικότητα στην περιοχή.

Οι συνέπειες της κρίσης αποτυπώνονται ήδη και στην ευρωπαϊκή οικονομία, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναθεωρεί προς τα κάτω τις προβλέψεις ανάπτυξης για την ευρωζώνη, εξαιτίας της αβεβαιότητας στις αγορές ενέργειας και των πιέσεων στο διεθνές εμπόριο.