Πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη καταπολεμά τις αλληλεπιδράσεις των φαρμάκων!

Η σύγκλιση της ψηφιακής τεχνολογίας, της Τεχνητής Νοημοσύνης και της σύγχρονης ιατρικής επιστήμης αλλάζει ριζικά τον χάρτη της υγείας.

Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκονται πλέον έξυπνα ψηφιακά εργαλεία και καινοτόμες μέθοδοι που αναπτύσσονται από Έλληνες ειδικούς, προσφέροντας λύσεις σε χρόνια προβλήματα—από τα φαρμακευτικά ατυχήματα μέχρι την έγκαιρη διάγνωση σοβαρών νόσων. Όλες αυτές οι ανατρεπτικές καινοτομίες αναδείχθηκαν πρόσφατα κατά τη διάρκεια των εργασιών του 10ου Health Innovation Conference 2026.

Ρούλα Σκουρογιάννη

IaSy-Ai: Το ελληνικό ψηφιακό «ανάχωμα» στην πολυφαρμακία

Η πολυφαρμακία—δηλαδή η ταυτόχρονη λήψη πολλαπλών σκευασμάτων από έναν ασθενή—αποτελεί ένα από τα πιο κρίσιμα και δαπανηρά προβλήματα της δημόσιας υγείας. Πολύ συχνά, οι λανθασμένοι συνδυασμοί φαρμάκων οδηγούν σε σοβαρές παρενέργειες, μειωμένη αποτελεσματικότητα των θεραπειών και εσπευσμένες εισαγωγές στα νοσοκομεία.

Τη λύση έρχεται να δώσει το IaSy-Ai, μια πρωτοποριακή ψηφιακή πλατφόρμα που σχεδιάστηκε από Έλληνες επιστήμονες. Όπως εξήγησε ο φαρμακοποιός Ηρακλής Κρεβεντζάκης, το σύστημα χρησιμοποιεί ως «εγκέφαλο» τα πιο εξελιγμένα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης της Google και λειτουργεί ως ένας έγκυρος ψηφιακός σύμβουλος αποκλειστικά για τους επαγγελματίες υγείας.

Το μεγάλο πλεονέκτημα του IaSy-Ai είναι ότι βασίζεται στις γνωσιακές βάσεις του farmako.net και αντλεί αυτούσια δεδομένα από τα επίσημα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης (SPCs) των φαρμάκων. Έτσι, ελέγχει με απόλυτη ακρίβεια κάθε φαρμακευτική αγωγή για τυχόν αντενδείξεις ή επικίνδυνες αλληλεπιδράσεις. Το ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι, αν το AI εντοπίσει κάποιο πρόβλημα, προτείνει αυτόματα ασφαλείς εναλλακτικές θεραπευτικές επιλογές για τον συγκεκριμένο ασθενή. Η πλατφόρμα μάλιστα παρέχεται δωρεάν για τους πρώτους έξι μήνες.

Colon AiQ: Ένα αναίμακτο «όπλο» για την πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι μια νόσος που, αν διαγνωστεί έγκαιρα, μπορεί να προληφθεί πλήρως. Παρά τη σημασία του εθνικού προγράμματος «Προλαμβάνω», τα ποσοστά συμμόρφωσης στην Ελλάδα παραμένουν απογοητευτικά, καθώς μόλις το 10% των πολιτών άνω των 50 ετών υποβάλλεται στην κλασική κολονοσκόπηση.

Στο πλαίσιο αυτό, οι ειδικοί παρουσίασαν το Colon AiQ, ένα νέο, πρωτοποριακό τεστ αίματος που διενεργείται με μια απλή αιμοληψία και προσφέρει μια αξιόπιστη εναλλακτική σε όσους αποφεύγουν τις επεμβατικές εξετάσεις. Ο Νίκος Τσούλος, Διευθύνων Σύμβουλος της Genekor Ιατρική Α.Ε., εξήγησε ότι το τεστ προσφέρει αποτελέσματα σε περίπου δύο εβδομάδες, επιδεικνύοντας υψηλή επιστημονική εγκυρότητα, με 86% ευαισθησία και 92% ειδικότητα.

Αν το τεστ βγει θετικό, ο ασθενής παραπέμπεται άμεσα για κολονοσκόπηση, ενώ αν βγει αρνητικό, η εξέταση επαναλαμβάνεται μετά από έναν χρόνο. Οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν ότι το Colon AiQ δεν υποκαθιστά την κολονοσκόπηση, αλλά αποτελεί ένα πανίσχυρο εργαλείο μαζικού προσυμπτωματικού ελέγχου. Τη θετική του εμπειρία με το συγκεκριμένο τεστ μοιράστηκε και ο πρωταθλητής και ολυμπιονίκης της Άρσης Βαρών, Πύρρος Δήμας, ο οποίος παραδέχθηκε ότι είχε αναστολές για την κολονοσκόπηση και κάλεσε το κοινό να μην αμελεί τις προληπτικές εξετάσεις.

Νέες στρατηγικές και προκλήσεις στη θεραπεία

Η Κωνσταντίνα Παρασκευά, Γαστρεντερολόγος και Διευθύντρια ΕΣΥ στο Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για την ανησυχητική αύξηση των περιστατικών καρκίνου του παχέος εντέρου παγκοσμίως σε άτομα κάτω των 40 ετών, σημειώνοντας ότι αν και τα αίτια παραμένουν άγνωστα, ο τρόπος ζωής και το περιβάλλον παίζουν καθοριστικό ρόλο.

Στο πεδίο της αντιμετώπισης, ο Καθηγητής Χειρουργικής του ΕΚΠΑ, Γιώργος Θεοδωρόπουλος, τόνισε ότι το χειρουργείο παραμένει ο ακρογωνιαίος λίθος της θεραπείας. Υπάρχει όμως πλέον μια έντονη επιστημονική στροφή στη χρήση χημειοθεραπείας ή ανοσοθεραπείας πριν από την επέμβαση (νεοεπικουρικές θεραπεύειες). Ο καθηγητής προειδοποίησε για την παραπληροφόρηση που μπορεί να δώσει στους ασθενείς την ψευδαίσθηση ότι ο όγκος εξαφανίστηκε και ότι δεν χρειάζεται επέμβαση, υπογραμμίζοντας την τεράστια αξία των Ογκολογικών Συμβουλίων για τη διεπιστημονική λήψη αποφάσεων.

Παράλληλα, η Παθολόγος-Ογκολόγος Μαρία Σκόνδρα (Ερρίκος Ντυνάν) ανέφερε ότι λόγω της έλλειψης νέων κλασικών χημειοθεραπευτικών φαρμάκων, η έρευνα στρέφεται σε έξυπνους συνδυασμούς. Στόχος είναι να μετατραπούν οι «ψυχροί» όγκοι—αυτοί που δεν απαντούν στην ανοσοθεραπεία—σε «θερμούς», ώστε να επωφεληθούν περισσότεροι ασθενείς από τις στοχευμένες θεραπείες, πέρα από το 10% με 15% που βοηθιέται σήμερα.

Ιατρικές και διοικητικές καινοτομίες στην πρώτη γραμμή

Η ελληνική επιστημονική κοινότητα παρουσίασε και άλλες σημαντικές εφαρμογές που αναβαθμίζουν τη φροντίδα των ασθενών και τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας:

·         Μέθοδος PIPAC (Χημειοθεραπεία σε σπρέι): Ο Δρ. Νικόλαος Α. Κοπανάκης από το Αντικαρκινικό Νοσοκομείο “Μεταξά” παρουσίασε μια πρωτοποριακή, ελάχιστα επεμβατική τεχνική. Το χημειοθεραπευτικό φάρμακο χορηγείται υπό πίεση σε μορφή αερολύματος (σπρέι) απευθείας στην περιτοναϊκή κοιλότητα. Η μέθοδος αυτή εκμεταλλεύεται την υψηλή πίεση για να πετύχει πολύ μεγαλύτερη διείσδυση και καλύτερη κατανομή του φαρμάκου, στοχεύοντας αποτελεσματικά την περιτοναϊκή καρκινωμάτωση από καρκίνους του γαστρεντερικού ή του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος.

·         Ψηφιοποίηση Χειρουργείων στο Νοσοκομείο Παπαγεωργίου: Η Ευθυμία Θεοδωρίδου παρουσίασε τις δράσεις του νοσοκομείου για την πλήρη ψηφιακή διαχείριση των υλικών των χειρουργείων. Χάρη σε αυτό το μοντέλο, μηδενίστηκαν οι ελλείψεις σε κρίσιμα υλικά, εξοικονομήθηκαν πόροι και μειώθηκε δραστικά η γραφειοκρατία, επιτρέποντας στο ιατρονοσηλευτικό προσωπικό να είναι αφοσιωμένο αποκλειστικά στον ασθενή.

·         Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα UNCAN Connect: Η βιολόγος Ρενάτα Βαλσαμή επισήμανε ότι η Ένωση Ασθενών Ελλάδας είναι ο μοναδικός εταίρος που εκπροσωπεί τους ασθενείς σε πανευρωπαϊκό επίπεδο σε αυτό το σπουδαίο project. Η συμμετοχή της Ένωσης διασφαλίζει ότι η νέα πλατφόρμα θα έχει ξεκάθαρα ασθενοκεντρικό χαρακτήρα, προστατεύοντας την ιδιωτικότητα και τα ηθικά δικαιώματα των ασθενών από τον σχεδιασμό μέχρι τη χάραξη πολιτικών υγείας.

·         Επένδυση στη Βιοτεχνολογία από τη DEMO: Ο Γιώργος Βαρδαμίδης παρουσίασε τη στρατηγική επένδυση της DEMO ΑΒΕΕ στο νέο Biotech Centre στον Άγιο Στέφανο Αττικής, το οποίο εστιάζει στην ανάπτυξη και παραγωγή βιο-ομοειδών φαρμάκων (biosimilars) και μονοκλωνικών αντισωμάτων. Τα φάρμακα αυτά εξασφαλίζουν στους ασθενείς ευρύτερη πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες για σοβαρές χρόνιες παθήσεις, μειώνοντας παράλληλα το συνολικό κόστος περίθαλψης για τα ασφαλιστικά ταμεία.