Οσμή αερίου στην Αττική: “Εξανεμίστηκε” αλλά τα ερωτήματα παραμένουν-Νέα σενάρια και το χρονικό

Ένα πρωτοφανές περιστατικό με έντονη οσμή που θύμιζε υγραέριο ή καύσιμο προκάλεσε αναστάτωση στα νότια προάστια της Αττικής, κινητοποιώντας από το μεσημέρι της Τρίτης κρατικές υπηρεσίες, επιστήμονες και μηχανισμούς πολιτικής προστασίας. Παρά τις εκτεταμένες έρευνες, τις εκατοντάδες κλήσεις πολιτών και τη μεγάλη κινητοποίηση των αρμόδιων αρχών, μία μέρα μετά, το μυστήριο γύρω από την προέλευση της οσμής παραμένει άλυτο.

Το φαινόμενο έγινε αισθητό σε μεγάλο μέρος του παραλιακού μετώπου, από τον Πειραιά, το Παλαιό Φάληρο και τον Άλιμο, έως τη Γλυφάδα και τη Σαρωνίδα, προκαλώντας ανησυχία σε κατοίκους, επιχειρήσεις και σχολεία. Πολλοί πολίτες έκαναν λόγο για έντονη μυρωδιά αερίου, με αποτέλεσμα να υπάρξουν μαζικές κλήσεις στην Πυροσβεστική, στο 112 και σε άλλες υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.

Πάνω από 350 κλήσεις – Μαζική κινητοποίηση των Αρχών

Σύμφωνα με τον πρόεδρο των αξιωματικών του Πυροσβεστικού Σώματος, Κώστα Τσίγκα, από τις 11:40 το πρωί της Τρίτης καταγράφηκαν περισσότερες από 350 κλήσεις στο Κέντρο Επιχειρήσεων της Πυροσβεστικής και στο 112.

Αμέσως ενεργοποιήθηκε ο μηχανισμός του Εθνικού Συντονιστικού Κέντρου Διαχείρισης Κρίσεων, με συμμετοχή της Πυροσβεστικής, του Λιμενικού, του ΔΕΣΦΑ, της ΕΔΑ Αττικής και άλλων συναρμόδιων φορέων.

Οχήματα της Πυροσβεστικής αναπτύχθηκαν σε διάφορα σημεία των νοτίων προαστίων, ενώ πραγματοποιήθηκαν έλεγχοι τόσο στη στεριά όσο και στη θάλασσα, προκειμένου να εντοπιστεί πιθανή πηγή διαρροής ή ρύπανσης.

Αποκλείστηκε διαρροή φυσικού αερίου

Το βασικό σενάριο που προκάλεσε αρχικά τη μεγαλύτερη ανησυχία — πιθανή διαρροή φυσικού αερίου — φαίνεται πλέον να αποκλείεται.

Σύμφωνα με επίσημη ενημέρωση του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, έπειτα από επικοινωνία με τον ΔΕΣΦΑ, δεν διαπιστώθηκε καμία διαρροή ή βλάβη στις εγκαταστάσεις της Ρεβυθούσας ή σε άλλο σημείο του δικτύου φυσικού αερίου.

Αντίστοιχα, η ΕΔΑ Αττικής ανακοίνωσε ότι δεν εντόπισε κάποιο πρόβλημα στο δίκτυο διανομής. Παράλληλα, το Λιμενικό πραγματοποίησε εκτεταμένους ελέγχους για πλοία μεταφοράς αερίου που βρίσκονταν στην περιοχή, χωρίς να προκύψει κάποιο ύποπτο περιστατικό.

Καθησυχαστικά ήταν και τα δεδομένα από τους σταθερούς σταθμούς μέτρησης ατμοσφαιρικής ρύπανσης, καθώς δεν καταγράφηκαν αυξημένες τιμές ρύπων ή άλλες ενδείξεις τοξικού συμβάντος.

Τα σενάρια που εξετάζουν οι επιστήμονες

Παρότι αποκλείεται μέχρι στιγμής διαρροή φυσικού αερίου, οι επιστήμονες συνεχίζουν να εξετάζουν διαφορετικά σενάρια για την προέλευση της έντονης οσμής.

Ένα από τα βασικά ενδεχόμενα αφορά εργασίες που πραγματοποιούνται το τελευταίο διάστημα στη ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη Περάματος και Σαλαμίνας, από όπου ενδεχομένως να προήλθαν αέρια ή οσμές που μεταφέρθηκαν μέσω των ανέμων προς τα νότια προάστια.

Παράλληλα, εξετάζεται και η πιθανότητα να σχετίζεται το φαινόμενο με δεξαμενόπλοιο που βρισκόταν αγκυροβολημένο ανοιχτά της Αίγινας, όπου φέρεται να γίνονταν εργασίες καθαρισμού δεξαμενών. Οι συγκεκριμένες εργασίες μπορούν υπό προϋποθέσεις να προκαλέσουν έντονες οσμές υδρογονανθράκων ή καυσίμων.

Την ίδια στιγμή, ειδικοί αφήνουν ανοιχτό και το ενδεχόμενο η οσμή να προήλθε από βιολογικές διεργασίες στη θάλασσα του Σαρωνικού, όπως φαινόμενα οργανικής αποσύνθεσης ή διεργασίες που σχετίζονται με το φυτοπλαγκτόν.

O καθηγητής Περιβαλλοντικής Μηχανικής και πρόεδρος του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, Δημοσθένης Σαρηγιάννης μίλησε στον ΣΚΑΪ και εκτίμησε ότι η οσμή προήλθε από τη θάλασσα, σημειώνοντας στη συνέχεια:

«Tο πιο πιθανό σενάριο αυτή τη στιγμή είναι ότι η περιοχή στην οποία κατά τη γνώμη μου υπάρχει η πηγή, είναι στο τρίγωνο Αίγινα-Σαλαμίνα-Πέραμα. Είναι δυο πιθανές πηγές. Με σειρά προτεραιότητας, η μια είναι η ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη Σαλαμίνας-Περάματος, το κανάλι που υπάρχει ανάμεσα, ο δίαυλος, γιατί στη διαδικασία επισκευής ή κατασκευής τμημάτων πλοίων μπορεί να γίνει η κινητοποίηση των υπολειμμάτων τα οποία μπορεί να δώσουν αυτές τις απτάνες, που κατά τη γνώμη μου ήταν αυτά τα χημικά που μύρισαν.

Το δεύτερο πιθανό σενάριο είναι, ανοιχτά από την Αίγινα να είναι αγκυροβολημένο ένα δεξαμενόπλοιο το οποίο καθάρισε τις δεξαμενές του».

«Και οι δυο αυτές διαδικασίες μπορεί να έχουν αυτό το αποτέλεσμα, αυτήν την έντονη οσμή» ανέφερε ο καθηγητής. 

Λέκκας: Πιθανότερο το σενάριο βιολογικών διεργασιών

Ο καθηγητής Ευθύμης Λέκκας, μιλώντας στο ERTnews, εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι στα σενάρια διαρροής ή βιομηχανικού ατυχήματος.

Όπως ανέφερε, το επικρατέστερο ενδεχόμενο φαίνεται να αφορά βιολογικές διεργασίες στον θαλάσσιο χώρο του Σαρωνικού, χωρίς όμως να υπάρχουν ακόμη οριστικά συμπεράσματα.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι απαιτείται «πολύ σοβαρή ανάλυση και εκτίμηση κινδύνου» ώστε να εντοπιστεί με ασφάλεια η πραγματική αιτία του φαινομένου.

«Τυφλό» το δίκτυο μέτρησης απέναντι στις οσμές

Ένα από τα βασικά ζητήματα που ανέδειξε το περιστατικό είναι τα τεχνικά όρια του υφιστάμενου δικτύου παρακολούθησης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

Οι σταθμοί μέτρησης του ΥΠΕΝ σε περιοχές όπως η Νέα Σμύρνη και ο Πειραιάς παρακολουθούν κυρίως «κλασικούς» ρύπους, όπως αιωρούμενα σωματίδια, διοξείδιο του αζώτου και όζον. Ωστόσο, δεν είναι σχεδιασμένοι για την ανίχνευση ουσιών που προκαλούν έντονες οσμές ή σχετίζονται με καύσιμα και αέρια.

Σύμφωνα με τον διευθυντή του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Ευάγγελο Γερασόπουλο, για τέτοιου είδους περιστατικά απαιτούνται εξειδικευμένα όργανα και χημικές αναλύσεις.

Όπως εξηγεί, οι υπάρχοντες σταθμοί δεν μπορούν να καταγράψουν με ακρίβεια αέρια που σχετίζονται με οσμές, ενώ απαιτούνται φορητά συστήματα ανίχνευσης και δειγματοληψίες που αναλύονται σε εργαστήρια.

Οι άνεμοι «δείχνουν» Σαρωνικό

Σημαντικό στοιχείο στην έρευνα θεωρούν οι ειδικοί και τα μετεωρολογικά δεδομένα.

Ο διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Κώστας Λαγουβάρδος, σημείωσε ότι από το μεσημέρι της Τρίτης έως αργά το βράδυ επικρατούσαν νότιοι άνεμοι 3 έως 4 μποφόρ, γεγονός που — σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των επιστημόνων — υποδηλώνει ότι η πηγή της οσμής πιθανότατα βρισκόταν σε θαλάσσια περιοχή του Σαρωνικού.

Όπως εξήγησε, οι άνεμοι μετέφεραν την οσμή προς το παραλιακό μέτωπο και τα νότια προάστια, όπου και καταγράφηκαν τα περισσότερα περιστατικά.

Μετά τη βροχή και την αλλαγή των ανέμων σε βοριάδες, το φαινόμενο άρχισε σταδιακά να υποχωρεί, γεγονός που ενισχύει το σενάριο μεταφοράς της οσμής μέσω της ατμόσφαιρας.

Η αντίδραση των δήμων και η αγωνία των πολιτών

Τη δυσαρέσκεια της τοπικής κοινωνίας εξέφρασε ο δήμαρχος Αλίμου, Ανδρέας Κονδύλης, ο οποίος χαρακτήρισε «πολύ ατυχές» το γεγονός ότι ακόμη δεν έχει δοθεί σαφής απάντηση για την αιτία του φαινομένου.

Όπως ανέφερε, πολλές επιχειρήσεις εκκένωσαν προληπτικά τα κτίριά τους, ενώ ανησυχία επικράτησε και σε σχολεία και δημόσιες υπηρεσίες.

Οι πολίτες ζητούσαν επίμονα ενημέρωση, ενώ η έλλειψη σαφούς εξήγησης ενίσχυσε την αβεβαιότητα και την ανησυχία.

Το μυστήριο παραμένει

Παρότι η έντονη οσμή φαίνεται πλέον να έχει εξασθενήσει πλήρως, το βασικό ερώτημα εξακολουθεί να παραμένει αναπάντητο: τι ακριβώς προκάλεσε το φαινόμενο;

Οι αρμόδιες υπηρεσίες συνεχίζουν τις έρευνες, ενώ επιστήμονες και κρατικοί φορείς επιχειρούν να συνδυάσουν μετεωρολογικά δεδομένα, θαλάσσιες δραστηριότητες και εξειδικευμένες αναλύσεις ώστε να δώσουν μια τεκμηριωμένη εξήγηση σε ένα περιστατικό που προκάλεσε αναστάτωση σε ολόκληρο το παραλιακό μέτωπο της Αττικής.