Το ηλεκτρικό σύστημα χωρίς τον λιγνίτη “γονατίζει”
✨Το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας παρουσιάζει αυξημένη πίεση λόγω απουσίας τεσσάρων μονάδων φυσικού αερίου, αναγκάζοντας την ενεργοποίηση της λιγνιτικής Πτολεμαΐδας 5.
✨Η συμμετοχή του λιγνίτη στο ενεργειακό μείγμα αυξήθηκε στο 10%, υπογραμμίζοντας τον κρίσιμο ρόλο των θερμικών μονάδων παρά την ανάπτυξη των ΑΠΕ.
✨Η ενεργειακή κρίση και η αυξημένη ζήτηση το καλοκαίρι ενδέχεται να προκαλέσουν μεγαλύτερη στενότητα, ενώ οι θερμικές μονάδες παραμένουν απαραίτητες για σταθερότητα και ευελιξία.
✨Η Πτολεμαΐδα 5, παρά τον επικείμενο τερματισμό της λειτουργίας λιγνιτών, πρέπει να παραμείνει ενεργή λόγω κόστους παραγωγής και ανάγκης διασφάλισης αξιοπιστίας στο σύστημα.
Σημάδια αυξημένης πίεσης και στενότητας αρχίζει να εμφανίζει το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας, σε μια περίοδο κατά την οποία η αγορά προετοιμάζεται ήδη για τις αυξημένες ανάγκες του καλοκαιριού. Η εικόνα που διαμορφώθηκε την Τετάρτη 6 Μαΐου θεωρείται ενδεικτική των ορίων στα οποία κινείται πλέον η παραγωγική επάρκεια, καθώς ο ΑΔΜΗΕ προχώρησε στην ένταξη της λιγνιτικής μονάδας Πτολεμαΐδα 5 προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφαλής λειτουργία του συστήματος.
Του Μιχάλη Χριστοδουλίδη*
Η απόφαση ελήφθη υπό το βάρος της ταυτόχρονης απουσίας τεσσάρων μονάδων φυσικού αερίου από την αγορά, λόγω συντηρήσεων και προγραμματισμένων εργασιών. Συγκεκριμένα εκτός συστήματος βρίσκονταν οι μονάδες του ΗΡΩΝΑ, η μονάδα της Θίσβης, ο Άγιος Νικόλαος 2 καθώς και η Κομοτηνή Power.
Υπό αυτές τις συνθήκες, ο Διαχειριστής έκρινε αναγκαία την ένταξη της Πτολεμαΐδας 5, η οποία μαζί με τον Άγιο Δημήτριο 5 αποτέλεσαν τις δύο λιγνιτικές μονάδες που λειτούργησαν τη συγκεκριμένη ημέρα. Η ενεργοποίηση της νέας λιγνιτικής μονάδας της ΔΕΗ ανέδειξε για ακόμη μία φορά τον κρίσιμο ρόλο που συνεχίζουν να διαδραματίζουν οι θερμικές μονάδες στο σημερινό ενεργειακό μείγμα, παρά τη ραγδαία ανάπτυξη των ΑΠΕ.
Η αυξημένη συμμετοχή του λιγνίτη αποτυπώθηκε και στα στοιχεία του ενεργειακού μείγματος, καθώς το ποσοστό του ανήλθε στο 10%, επίπεδο αισθητά υψηλότερο σε σχέση με τις τελευταίες εβδομάδες όπου η παρουσία του ήταν εξαιρετικά περιορισμένη. Ωστόσο, η δυναμικότητα των 2 αυτών λιγνιτικών μονάδων (660ΜW και 330ΜW) μπορούν να συνεισφέρουν μέχρι και 22% στο σύστημα.
Το περιστατικό αυτό δεν συνιστά μεμονωμένο γεγονός αλλά προειδοποιητικό σήμα για το τι μπορεί να ακολουθήσει τους θερινούς μήνες, όταν η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας αυξηθεί σημαντικά λόγω των υψηλών θερμοκρασιών και της εντατικής χρήσης κλιματιστικών.
Η αγορά παρακολουθεί με αυξημένη ανησυχία το γεγονός ότι ακόμη και σε μια περίοδο σχετικά ήπιας ζήτησης, η ταυτόχρονη απουσία ορισμένων μονάδων φυσικού αερίου οδηγεί σε ανάγκη άμεσης ενεργοποίησης λιγνιτικών μονάδων προκειμένου να διατηρηθεί η επάρκεια και η ασφάλεια λειτουργίας του συστήματος. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει ότι τα περιθώρια εφεδρειών παραμένουν περιορισμένα, ιδιαίτερα σε ώρες όπου απαιτείται αυξημένη ευελιξία.
Σε περίπτωση εμφάνισης έκτακτης βλάβης ή πρόσθετων αναγκών συντήρησης σε παραγωγικές μονάδες κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο ακόμη μεγαλύτερης στενότητας στο σύστημα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις τιμές αλλά και για την επιχειρησιακή διαχείριση του ηλεκτρικού δικτύου. Πόσο μάλλον αν η κρίση στη Μ Ανατολή συνεχιστεί και η εξεύρεση φορτίων lng δυσχεραίνουν την τροφοδοσία των θερμικών μονάδων αερίου.
Παρά την κυριαρχία των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας κατά τις μεσημβρινές ώρες, οι θερμικές μονάδες συνεχίζουν να αποτελούν αναγκαίο back up για τη σταθερότητα και την ευστάθεια του ηλεκτρικού συστήματος. Ειδικά τις ώρες υψηλής παραγωγής φωτοβολταϊκών, αλλά και κατά τις βραδινές ώρες όταν η ηλιακή παραγωγή μηδενίζεται, οι μονάδες φυσικού αερίου και λιγνίτη καλούνται να εξισορροπήσουν το σύστημα και να καλύψουν τις ανάγκες φορτίου.
Η χθεσινή ενεργοποίηση της Πτολεμαΐδας 5, μαζί με τον Άγιο Δημήτριο 5 παρά το γεγονός ότι σε λίγους μήνες οι λιγνίτες αποσύρονται οριστικά, υπενθυμίζει με τον πλέον χαρακτηριστικό τρόπο ότι η ενεργειακή μετάβαση, όσο γρήγορα κι αν προχωρά, εξακολουθεί να απαιτεί ισχυρές θερμικές εφεδρείες ώστε να διασφαλίζεται η αξιοπιστία ηλεκτροδότησης της χώρας.
Επίσης, αξίζει να αναφερθεί ότι όταν η τιμή του φυσικού αερίου ξεπερνάει τα 40 ευρώ, η παραγωγή ρεύματος κοστίζει 15% περισσότερο σε σχέση με το κόστος παραγωγής ρεύματος από την Πτολεμαΐδα 5 , συμπεριλαμβανομένων και των ρητρών εκπομπών CO2
Το συμπέρασμα είναι, ότι όσο διαρκεί η ενεργειακή κρίση, δεν μπορεί και δεν πρέπει να κλείσει τουλάχιστον η μία και μοναδική οικολογικά εκσυγχρονισμένη Πτολεμαΐδα 5.
*Διπλ Μηχανολόγος Μηχανικός ΑΠΘ, Ενεργειακός Αναλυτής