Ορμούζ: Συγκεχυμένη η κατάσταση, επιφυλακτικές οι αγορές-Μόνο με ιρανική έγκριση η διέλευση διαμηνύει η Τεχεράνη

Η εικόνα στα Στενά του Ορμούζ παραμένει εύθραυστη. Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει ότι το Ιράν δεσμεύτηκε να κρατήσει ανοικτά τα Στενά και να αναστείλει το πυρηνικό του πρόγραμμα, ενώ κάνει λόγο ακόμη και για συνεργασία στην αποναρκοθέτηση.

Αντίθετα, η Τεχεράνη θέτει αυστηρούς όρους. Η διέλευση επιτρέπεται μόνο υπό τον συντονισμό των Φρουρών της Επανάστασης και μέσω εγκεκριμένων διαδρομών εντός ιρανικών χωρικών υδάτων. Παράλληλα, διαμηνύει ότι ενδεχόμενη διατήρηση ναυτικού αποκλεισμού θα οδηγήσει εκ νέου σε κλείσιμο των Στενών.

Το Ιράν φαίνεται αποφασισμένο να διατηρήσει τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους στον κόσμο. Η στρατηγική αυτή ενισχύεται από συνεχή μηνύματα στρατιωτικών αξιωματούχων, που υπογραμμίζουν ότι καμία διέλευση δεν είναι εφικτή χωρίς ιρανική έγκριση.

Σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης, πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, φορτηγών πλοίων ξηρού φορτίου και δεξαμενόπλοιων, εντοπίστηκαν το βράδυ της Παρασκευής να κινούνται στον Περσικό Κόλπο προς την έξοδο μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε την Παρασκευή ότι τα Στενά του Ορμούζ είναι ανοιχτά μετά από συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στον Λίβανο, προκαλώντας αρχικά κύμα ενθουσιασμού στις διεθνείς αγορές.

Ωστόσο, καθώς μια πιθανή συμφωνία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ δείχνει περιορισμένης εμβέλειας και κυρίως ασταθής.

Οι διαφωνίες για τη διαχείριση των Στενών, αλλά και για το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, παραμένουν έντονες, ενώ ερωτήματα εγείρονται και για τη στάση του Ισραήλ.

Η κυβέρνηση Τραμπ, σύμφωνα με το CBS, εξετάζει νέα διπλωματική πρωτοβουλία που θα μπορούσε να οδηγήσει στην επιστροφή ανώτερων Αμερικανών αξιωματούχων στο Πακιστάν εντός των επόμενων ημερών, με στόχο την επανεκκίνηση των συνομιλιών με το Ιράν.

Σύμφωνα με πηγές που έχουν γνώση των διαβουλεύσεων, η πρωτοβουλία παραμένει σε προκαταρκτικό στάδιο, ωστόσο αποσκοπεί στην αναζωογόνηση των διαπραγματεύσεων με Ιρανούς εκπροσώπους, με στόχο την επίτευξη μιας πιο μακροπρόθεσμης ειρηνευτικής συμφωνίας με την Τεχεράνη.

Δεν είχε οριστικοποιηθεί συγκεκριμένη ημερομηνία ωστόσο οι συνομιλίες θα μπορούσαν να επαναληφθούν ακόμη και από τη Δευτέρα, γεγονός που καταδεικνύει τη ρευστότητα και την αβεβαιότητα που χαρακτηρίζουν τη διαδικασία.

Σύμφωνα με το Bloomberg, πλοιοκτήτες, ναυλομεσίτες και έμποροι πετρελαίου εμφανίζονται επιφυλακτικοί, επιλέγοντας να περιμένουν πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση στην πράξη.

Η στάση αυτή δεν είναι τυχαία. Στην παγκόσμια οικονομία, η εμπιστοσύνη αποτελεί κρίσιμο παράγοντα και στην περίπτωση των Στενών του Ορμούζ έχει πληγεί σοβαρά μετά από επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και δεξαμενόπλοια στον Περσικό Κόλπο.

Μέχρι στιγμής, δεν καταγράφεται μαζική επιστροφή πλοίων στα Στενά, παρά την παρέλευση ωρών από την ανακοίνωση. Η αβεβαιότητα εξακολουθεί να κυριαρχεί σε ένα πέρασμα ζωτικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο.

Οι πρώτες ενδείξεις κινητικότητας περιορίζονται σε μεμονωμένα περιστατικά, όπως η διέλευση ενός τάνκερ και του κρουαζιερόπλοιου Celestyal Discovery, που φέρεται να είναι το πρώτο επιβατηγό πλοίο που περνά μετά την έναρξη των εχθροπραξιών. Ωστόσο, η κίνηση αυτή δεν είχε συνέχεια, ενισχύοντας την αίσθηση αναμονής.

Τα Στενά αποτελούν κρίσιμο γεωπολιτικό εργαλείο πίεσης προς τη Δύση, κάτι που καθιστά απίθανη οποιαδήποτε εύκολη ή άνευ όρων παραχώρηση ελέγχου.

Η διεθνής ναυτιλιακή κοινότητα παραμένει σε κατάσταση επιφυλακής. Η BIMCO, η μεγαλύτερη διεθνής ναυτιλιακή ένωση στον κόσμο, όπως μεταδίδει το Bloomberg, χαρακτήρισε «ανακριβείς» τις δηλώσεις περί πλήρους ανοίγματος, προτρέποντας τις εταιρείες να εξετάσουν την αποφυγή της περιοχή.

Αντίστοιχα, η UK Maritime Trade Operations, που λειτουργεί ως σύνδεσμος μεταξύ του Βασιλικού Ναυτικού και της ναυτιλιακής βιομηχανίας του Ηνωμένου Βασιλείου, επισημαίνει ότι το περιβάλλον ασφαλείας παραμένει ασταθές, με συνεχιζόμενες στρατιωτικές απειλές για την εμπορική ναυτιλία.

Μεγάλες εταιρείες, όπως η γερμανική ναυτιλιακή εταιρεία Hapag-Lloyd, δηλώνουν ότι θα συνεχίσουν να αποφεύγουν τη διέλευση μέχρι νεωτέρας, ενώ διεθνείς οργανισμοί ζητούν επιβεβαίωση ότι διασφαλίζεται η ελευθερία και η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.

Συνολικά, παρά τα θετικά σήματα σε επίπεδο δηλώσεων, η πραγματικότητα στα Στενά του Ορμούζ παραμένει θολή. Οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι αντικρουόμενες θέσεις και οι ανησυχίες για την ασφάλεια διατηρούν την κίνηση περιορισμένη και την αγορά σε στάση αναμονής.