Κυψέλη: Τι είναι ο αθηναϊκός σχιστόλιθος που ανέβλυζε από αυλή και αναστάτωσε τους κατοίκους

Αναστάτωση προκλήθηκε στην περιοχή της Κυψέλης, όταν κάτοικοι ήρθαν αντιμέτωποι με την εμφάνιση ενός παχύρρευστου υλικού που έμοιαζε με υγρό τσιμέντο και το οποίο, σύμφωνα με εκτιμήσεις, ενδέχεται να σχετίζεται με τον λεγόμενο αθηναϊκό σχιστόλιθο.

Το υλικό άρχισε να αναβλύζει από αυλή ενός εγκαταλελειμμένου σπιτιού το απόγευμα της Τετάρτης και στη συνέχεια κατέληξε στον δρόμο, δημιουργώντας μια εικόνα που θύμιζε υγρό τσιμέντο.

Μάλιστα σε ορισμένα σημεία το υγρό προκάλεσε μικρές ζημιές σε σταθμευμένα αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες λόγω της μεγάλης συσσώρευσής του. Το φαινόμενο καταγράφηκε στην οδό Εύβοιας, στο σημείο όπου συναντά την οδό Σπετσών, αλλά και στη Στροφάδων, κοντά στην οδό Σκύρου.

Τι είναι ο αθηναϊκός σχιστόλιθος

Ο αθηναϊκός σχιστόλιθος, ένα από τα βασικά πετρώματα που συναντώνται στο υπέδαφος της Αττικής και το οποίο, υπό συγκεκριμένες συνθήκες και παρουσία νερού, μπορεί να αποκτήσει ημιρευστή μορφή. 

Το υλικό δεν εγκυμονεί κινδύνους για την υγεία ή την ασφάλεια των κατοίκων.

Οι ειδικοί εξετάζουν το ενδεχόμενο η διαρροή να συνδέεται με τις υπόγειες εργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη στην ευρύτερη περιοχή και σχετίζονται με τη διάνοιξη των σηράγγων του Μετρό της Αθήνας.

Σήμερα το πρωί μάλιστα βρέθηκαν στο σημείο μηχανικοί και τεχνικά κλιμάκια προκειμένου να εξετάσουν τα αίτια του φαινομένου και να επιβεβαιώσουν τη σύσταση του υλικού, ενώ την ίδια ώρα συνεργεία προχώρησαν σε εργασίες καθαρισμού του δρόμου, απομακρύνοντας το υλικό ώστε να επανέλθει η ομαλή κυκλοφορία και η καθημερινότητα των κατοίκων.

Τα βασικά χαρακτηριστικά του αθηναϊκού σχιστόλιθου

Στην επίσημη ιστοσελίδα της, η «Ελληνικό Μετρό» εξηγεί τι είναι ο αθηναϊκός σχιστόλιθος και ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά του.

«Το γεωλογικό υπόβαθρο της Αθήνας αποτελείται από σειρά γεωλογικών σχηματισμών, γνωστοί ως ‘Aθηναϊκός Σχιστόλιθος’, κυρίως στην περιοχή και στα βάθη όπου γίνονται οι εργασίες του ΜΕΤΡΟ.

Ο όρος ‘Aθηναϊκός Σχιστόλιθος’ χρησιμοποιείται για να περιγράψει σειρά αρχικά ιζηματογενών πετρωμάτων φλυσχικού τύπου και πιθανόν Ανω Κρητιδικής ηλικίας που στη συνέχεια υπέστησαν παραμόρφωση.

Το σύστημα περιλαμβάνει αργιλικούς και ασβεστιτικούς ψαμμίτες, γραουβάκες, ιλυολίθους ασβεστολίθους και αργιλικούς σχιστολίθους. Πυριγενής δραστηριότητα έδωσε τοπικά περιδοτιτικά και διαβασικά σώματα που προκάλεσαν λιθολογική παραμόρφωση και σημαντικές τεκτονικές παραμορφώσεις των προϋπαρχόντων πετρωμάτων.

Είναι πιθανό ότι κατά τη γεωλογική περίοδο του Ηωκαίνου ο ‘Aθηναϊκός Σχιστόλιθος’ υπέστη εκτεταμένη πτύχωση και κερματισμό. Πρόσθετοι παράγοντες που ελέγχουν την ποιότητα και τη συμπεριφορά των υλικών της βραχομάζας είναι η εκτεταμένη αποσάθρωση και η εξαλλοίωση των σχηματισμών.

Έτσι η βραχομάζα είναι πολύ ανομοιογενής και ανισότροπη όχι μόνο στη μακροσκοπική-γεωτεκτονική κλίμακα της λεκάνης των Αθηνών, αλλά κυρίως στη μεσοσκοπική κλίμακα των εκσκαφών σηράγγων. Αυτή η εγγενής ανομοιογένεια των πετρωμάτων του ‘Aθηναϊκού Σχιστόλιθου’ δημιουργεί αβεβαιότητα κατά το συσχετισμό γειτονικών γεωτρήσεων, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά δύσκολο τον σχεδιασμό αξιόπιστων γεωλογικών τομών.

Οι τεταρτογενείς σχηματισμοί που έχουν αποτεθεί πάνω από τον ‘Aθηναϊκό Σχιστόλιθο’ αποτελούνται από ποτάμιες αποθέσεις (αργιλικά και αμμώδη υλικά και κροκαλοπαγή συνήθως μικρού πάχους). Επίσης μεγάλες περιοχές καλύπτονται από διλουβιακές αποθέσεις ανάμεσα στους λόφους και αποτελούνται από αργίλους, ιλύες και άμμους σε εναλλαγές με λατυποπαγή χαλαρά συγκολλημένα.

Τέλος, ένα επιφανειακό στρώμα με σύγχρονες αποθέσεις ή τεχνητές επιχώσεις με ποικίλο πάχος (1-6 μ) βρίσκεται στις περισσότερες περιοχές κατά μήκος της χάραξης του έργου. Οι αποθέσεις αυτές δημιουργήθηκαν κατά τους ιστορικούς χρόνους.

Ο ”Aθηναϊκός Σχιστόλιθος” αποτελείται γενικά από πετρώματα με μικρή περατότητα με εξαίρεση την παρουσία πετρωμάτων με μεγάλο δευτερογενές πορώδες (ανοικτές ασυνέχειες, καρστικά έγκοιλα σε ασβεστολιθικά πετρώματα, κατακερματισμένο υλικό σε συμπαγή πετρώματα). Γενικά, δεν βρέθηκαν μεγάλες ποσότητες υπογείων υδάτων που θα δυσκόλευαν τις εκσκαφές παρόλο που τα πιεζόμετρα έδειχναν στάθμες μερικά μόνο μέτρα κάτω από την επιφάνεια του εδάφους».