Ταμείο Καινοτομίας Φαρμάκου: Πράσινο φως για τη δημόσια διαβούλευση – Όλες οι αλλαγές στην υγεία

Σε μια κίνηση με ιδιαίτερο συμβολισμό και πολιτική βαρύτητα, ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, έθεσε σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση το νομοσχέδιο-σταθμό για τη σύσταση του Ταμείου Καινοτομίας Φαρμάκου. Η διαδικασία ξεκίνησε το Μεγάλο Σάββατο και θα παραμείνει ανοιχτή για σχόλια έως τη Δευτέρα 27 Απριλίου 2026 (08:00 π.μ.).

Το νέο νομοσχέδιο, με τίτλο «Σύσταση Ταμείου Καινοτομίας Φαρμάκου – Πρόσβαση των ασθενών σε νέα φάρμακα και θεραπείες – Βελτίωση των υπηρεσιών υγείας και άλλες διατάξεις», έρχεται να απαντήσει σε πάγια αιτήματα για ταχύτερη πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες, ενώ ταυτόχρονα εισάγει την Τεχνητή Νοημοσύνη στην καθημερινή λειτουργία του ΕΟΠΥΥ.

Οικονομικοί πόροι και ο σκοπός του Ταμείου

Για το τρέχον έτος (2026), το εγκεκριμένο κονδύλι για το Ταμείο ανέρχεται σε 50 εκατομμύρια ευρώ, ποσό που θα καλύψει τις ανάγκες του δεύτερου εξαμήνου. Σύμφωνα με τις διατάξεις:

· Το Ταμείο αποτελεί πλέον μια διακριτή κατηγορία φαρμακευτικής δαπάνης.

· Η χρηματοδότηση είναι κρατική και εγγράφεται ετήσια στον προϋπολογισμό.

· Οι πόροι είναι «στεγανοποιημένοι»: Δεν επιτρέπεται η μεταφορά τους για την κάλυψη άλλων αναγκών του συστήματος υγείας.

Ποια φάρμακα εντάσσονται στο νέο Ταμείο;

Στο Ταμείο θα εντάσσονται σκευάσματα που έχουν λάβει άδεια από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) και εμπίπτουν σε δύο κατηγορίες:

1.      Φάρμακα Προηγμένων Θεραπειών (ATMPs).

2.      Φάρμακα Προτεραιότητας (PRIME).

Για την ένταξη ενός προϊόντος απαιτούνται 4 αυστηρές προϋποθέσεις:

· Εγγραφή στην ετήσια αναφορά της υπηρεσίας Horizon Scanning (Σάρωση Ορίζοντα) του ΕΟΠΥΥ.

· Επίσημο αίτημα από επιστημονικό φορέα που τεκμηριώνει την αναγκαιότητα της θεραπείας.

· Υπεύθυνη δήλωση του Κατόχου Άδειας Κυκλοφορίας (ΚΑΚ) ότι θα παρέχει το φάρμακο μέχρι την ολοκλήρωση της θεραπείας του ασθενούς.

· Συμφωνία με την αρμόδια Επιτροπή για τη συλλογή δεδομένων και τον χρόνο παραμονής στο Ταμείο.

Διοίκηση, Μητρώα και Έλεγχος

Η διακυβέρνηση του Ταμείου ανατίθεται σε μια 9μελή άμισθη Επιτροπή, η οποία θα αποτελείται από μέλη των Επιτροπών Αξιολόγησης, Διαπραγμάτευσης και Ελέγχου του Συστήματος Ηλεκτρονικής Προέγκρισης (ΣΗΠ). Παράλληλα, θεσπίζεται το Εθνικό Μητρώο Ασθενών Ταμείου Καινοτομίας για την πλήρη καταγραφή και παρακολούθηση όσων λαμβάνουν αυτές τις θεραπείες, με την τεχνική υποστήριξη της ΗΔΥΚΑ.

Τεχνητή Νοημοσύνη στην υπηρεσία του ΕΟΠΥΥ

Μία από τις πιο σύγχρονες διατάξεις του νομοσχεδίου αφορά τη χρήση συστημάτων AI (Artificial Intelligence) από τον ΕΟΠΥΥ. Τα συστήματα αυτά θα επιστρατευτούν για:

· Τον εντοπισμό παραβατικών συμπεριφορών και πολυφαρμακίας.

· Τον έλεγχο ακρίβειας στα αιτήματα αποζημίωσης των παρόχων.

· Την πρόγνωση της δαπάνης και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των φαρμάκων.

· Την αυτόματη διαχείριση καταγγελιών και τη δημιουργία «Δεικτών Εμπιστοσύνης».

Νέοι κανόνες στο Σύστημα Ηλεκτρονικής Προέγκρισης (ΣΗΠ)

Πλέον μπαίνουν φίλτρα στα φάρμακα που δεν κυκλοφορούν στην Ελλάδα. Για να εγκριθούν μέσω ΣΗΠ, θα πρέπει να αποζημιώνονται ήδη για τη συγκεκριμένη ένδειξη σε τουλάχιστον 5 κράτη-μέλη της Ε.Ε. (από μια λίστα 11 χωρών όπως Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία κ.α.). Για τα ορφανά φάρμακα, το όριο αυτό ορίζεται στα 4 κράτη-μέλη.

Ψηφιακή υγεία και ογκολογικοί ασθενείς

Το νομοσχέδιο προωθεί τη δημιουργία ειδικής εφαρμογής για κινητά (mobile app) μέσω του gov.gr για ογκολογικούς και αιματολογικούς ασθενείς. Μέσω αυτής, οι ασθενείς θα μπορούν να καταγράφουν τα συμπτώματά τους και τις παραμέτρους υγείας τους, διευκολύνοντας τη διάγνωση και τη θεραπευτική παρακολούθηση.

Λοιπές Διατάξεις: Από την Τηλεϊατρική μέχρι τη Θητεία Ιατρών

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει πλήθος άλλων ρυθμίσεων που αναδιαμορφώνουν το τοπίο της υγείας:

· Εθνικό Δίκτυο Τηλεϊατρικής (ΕΔΙΤ): Θεσπίζεται σύστημα διακυβέρνησης για την παροχή υπηρεσιών εξ αποστάσεως, ειδικά για απομακρυσμένες περιοχές.

· ΙΦΕΤ & Δωρεάν Φάρμακα: Φάρμακα που εισάγονται εκτάκτως και μένουν αδιάθετα για πάνω από χρόνο (βραδέως κινούμενα), θα μπορούν να διανέμονται δωρεάν.

· Προστασία Ανηλίκων: Ενισχύονται οι διατάξεις κατά της έκθεσης ανηλίκων σε προϊόντα καπνού και κάνναβης.

· Εργασιακά: Αναγνωρίζεται η προϋπηρεσία των ιατρών στις ΤΟΜΥ ως προϋπηρεσία ΕΣΥ, ενώ δίνεται αναβολή στράτευσης έως το 33ο έτος (μέχρι το 2027) για όσους αποκτούν ιατρική ειδικότητα.

· Διοικητικές Αλλαγές: Παύει αζημίως η θητεία αναπληρωτών διοικητών νοσοκομείων των οποίων οι θέσεις δεν προκηρύχθηκαν στον πρόσφατο διαγωνισμό.

· Τοπικές παρεμβάσεις: Μεταφέρεται δερματολογική κλινική από το νοσοκομείο «Αγία Βάρβαρα» στο Γενικό Κρατικό Νίκαιας.

Το νομοσχέδιο αυτό φιλοδοξεί να αποτελέσει τη βάση για ένα πιο ευέλικτο, ψηφιακό και διαφανές σύστημα υγείας, με τον ασθενή στο επίκεντρο της καινοτομίας.