Βloomberg/Το μοτίβο του πολέμου: Γιατί η βουτιά του S&P 500 ξεκινά κάθε Πέμπτη

Πέντε εβδομάδες μετά την έναρξη ενός πολέμου στη Μέση Ανατολή, που στέλνει ισχυρά κύματα αναταράξεων στην παγκόσμια οικονομία, η αμερικανική χρηματιστηριακή αγορά έχει διαμορφώσει ένα σχεδόν προβλέψιμο μοτίβο. Ξεκινά την εβδομάδα με σημαντική άνοδο, κινείται ήπια στα μέσα της και στη συνέχεια, σχεδόν με ακρίβεια ρολογιού κάθε Πέμπτη και Παρασκευή, καταγράφει απότομη πτώση.

Ανάλογη δυναμική, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, παρατηρείται και στις ευρωπαϊκές και αναδυόμενες αγορές, ακόμη και σε ορισμένα αμερικανικά κρατικά ομόλογα. Ωστόσο, το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα έντονο στον δείκτη S&P 500. Από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, ο δείκτης εμφανίζει σωρευτικά κέρδη τις τρεις πρώτες ημέρες κάθε εβδομάδας, αλλά έχει υποχωρήσει συνολικά κατά 9% τις Πέμπτες και τις Παρασκευές.

Η εξήγηση, σύμφωνα με ειδικούς, είναι απλή. Το Σαββατοκύριακο αποτελεί ένα διάστημα δύο ημερών — ή τριών ημερών λόγω αργιών — κατά το οποίο οι επενδυτές δεν μπορούν να πραγματοποιήσουν συναλλαγές. Και μέσα σε αυτό το διάστημα μπορεί να συμβούν πολλά στο πεδίο του πολέμου, με πιθανές επιπτώσεις που θα επιβαρύνουν περαιτέρω την παγκόσμια οικονομία, ιδίως αν ληφθεί υπόψη η τάση του Ντόναλντ Τραμπ να προχωρά σε σημαντικές κινήσεις όταν οι αγορές είναι κλειστές. Για τον λόγο αυτό, πολλοί επενδυτές επιλέγουν να μειώνουν την έκθεσή τους σε μετοχές προς το τέλος της εβδομάδας.

Η προοπτική «να εισέρχεσαι σε περίοδο συναλλακτικής αδράνειας με άγνωστους κινδύνους» προκαλεί ανησυχία, σημειώνει ο Joe Gilbert, διαχειριστής χαρτοφυλακίου στην Integrity Asset Management. «Έχει καταστεί πιο εύκολο να μειώνεις το ρίσκο πριν από το Σαββατοκύριακο, παρά να διατηρείς θέσεις», υπογραμμίζει.

Η ανοδική διάθεση στην αρχή της εβδομάδας ήταν ιδιαίτερα έντονη, με τον S&P 500 να καταγράφει άνοδο άνω του 3%, καθώς ενισχύθηκαν οι προσδοκίες ότι ο Τραμπ επιδιώκει την απεμπλοκή των ΗΠΑ από τη σύγκρουση, που ο ίδιος πυροδότησε.

Ωστόσο, το βράδυ της Τετάρτης το κλίμα αυτό ανατράπηκε γρήγορα, όταν ο Τραμπ, σε τηλεοπτικό διάγγελμα, δεσμεύτηκε να συνεχίσει τους βομβαρδισμούς κατά του Ιράν τις επόμενες εβδομάδες, με στόχο —όπως είπε— να τους «επιστρέψει στη λίθινη εποχή όπου ανήκουν». Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του S&P υποχώρησαν κατά 1%, ενώ οι τιμές του πετρελαίου εκτινάχθηκαν, δείχνοντας ότι για ακόμη μία φορά οι μετοχές οδεύουν προς πτώση την Πέμπτη.

Η αισιοδοξία, σύμφωνα με τον Στιβ Σόσνικ, επικεφαλής στρατηγικής στην Interactive Brokers, συνήθως δίνει τη θέση της στην αποστροφή κινδύνου όσο προχωρά η εβδομάδα.

Το διάγγελμα του Τραμπ εντάσσεται στο μοτίβο που ακολουθεί από την έναρξη της εκστρατείας βομβαρδισμών από ΗΠΑ και Ισραήλ, εναλλάσσοντας δηλώσεις περί επικείμενης νίκης με απειλές για σημαντική κλιμάκωση των επιθέσεων κατά του Ιράν.

Νωρίτερα την ίδια ημέρα, είχε χρησιμοποιήσει παρόμοια ρητορική, δηλώνοντας ότι θα συνεχίσει να «ισοπεδώνει το Ιράν» μέχρι να ανοίξουν εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ, βασικό πέρασμα για τις εξαγωγές πετρελαίου της Μέσης Ανατολής. Ιρανοί αξιωματούχοι απέρριψαν τις απειλές, υποστηρίζοντας ότι δεν πρόκειται να υποκύψουν στις «παράλογες επιδείξεις» του Τραμπ.

Με τις τιμές του πετρελαίου να παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και χωρίς σαφείς ενδείξεις για επικείμενη κατάπαυση του πυρός, ο Σόσνικ εκφράζει αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα των κερδών αυτής της εβδομάδας, όπως και εκείνων που καταγράφηκαν στην αρχή προηγούμενων εβδομάδων. «Πιστεύω ότι η καθοδική τάση θα συνεχιστεί», σημειώνει, «μέχρι να υπάρξει μια επιβεβαιωμένη επιστροφή σε κάτι που να θυμίζει κανονικότητα».