Κατώτατος μισθός: Τι ισχύει στην ΕΕ και τι στην Ελλάδα- Ο παράγων της αγοραστικής δύναμης

Σήμερα στο Υπουργικό Συμβούλιο θα γίνει η σχετική εισήγηση και ανακοίνωση για τη νέα αύξηση του κατώτατου μισθού στη χώρα ο οποίος αναμένεται να ξεπεράσει τα 900 ευρώ και να διαμορφωθεί περίπου στα 930 ευρώ. Μέχρι στιγμής οι μικτές αποδοχές ενός υπαλλήλου στο ιδιωτικό τομέα που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό είναι περίπου 1027 ευρώ αλλά το ερώτημα που προκύπτει είναι αφενός σε ποιο ύψος σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο βρίσκεται η Ελλάδα και αφετέρου ποια είναι η αγοραστική δύναμη αυτού του μισθού και των μισθών των Ελλήνων εργαζόμενων γενικότερα.

Νίκος Γιαννόπουλος

Σε κατάλογο των 22 χωρών (πέντε από τους 27 δεν έχουν πολιτική κατώτατου μισθού) η Ελλάδα βρίσκεται λίγο πιο κάτω από τη μέση, στην 14η θέση, πάντα με τα στοιχεία που επικαιροποιήθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου του 2026.

Κάτω από την Ελλάδα βρίσκονται η Μάλτα, η Τσεχία, η Σλοβακία, η Εσθονία ,η Ουγγαρία, η Ρουμανία, η Λετονία και η Βουλγαρία. Δεν έχουν την ίδια ώρα θεσμοθετημένο κατώτατο μισθό η Δανία, η Αυστρία, η Ιταλία (σσ η μόνη μεσογειακή χώρα χωρίς τέτοια πολιτική), η Φινλανδία και η Σουηδία.

• Στην κορυφή βρίσκεται ως συνήθως το Λουξεμβούργο στο οποίο ο κατώτατος μισθός (σε μεικτές αποδοχές) ανέρχεται στα 2.700 ευρώ. Αλλη χώρα, άλλη οικονομία, τελείως διαφορετική πραγματικότητα.

Ως προς την αγοραστική δύναμη του κατώτατου μισθού, η Ελλάδα βρίσκεται πάνω κάτω στην ίδια θέση, πιο χαμηλά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο αλλά όχι στις τελευταίες θέσεις της κατάταξης.

Εδώ είναι σαφές το εξής: Κράτη με υψηλούς μισθούς αλλά και υψηλό κόστος ζωής (π.χ. Λουξεμβούργο, Ολλανδία) βλέπουν τη σχετική θέση τους να “συρρικνώνεται” σε PPS (όροι αγοραστικής δύναμης). Αντίθετα, χώρες με σχετικά χαμηλούς ονομαστικούς μισθούς αλλά και χαμηλό κόστος ζωής (π.χ. Ρουμανία) μπορεί να ανεβαίνουν στη λίστα σε PPS.

• Η Ελλάδα θεωρείται χώρα με σχετικά χαμηλούς ονομαστικούς μισθούς αλλά με υψηλό, αναλογικά και των μισθών, κόστος ζωής. Οπότε κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί σοβαρά ότι η ενίσχυση είναι ουσιαστική και σημαντική.

Οταν πάμε να παρατηρήσουμε όμως τι ακριβώς συμβαίνει με το μέσο ετήσιο μισθό, είναι κάτι παραπάνω από σαφές ότι η Ελλάδα υστερεί σημαντικά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat η χώρα βρίσκεται στην τελευταία ή προτελευταία θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ. Ο μέσος μισθός στην Ελλάδα είναι περίπου 55% χαμηλότερος από τον μέσο όρο της ΕΕ. Παράλληλα, μόνο η Βουλγαρία έχει χαμηλότερους δείκτες μισθών ή/και αγοραστικής δύναμης από την Ελλάδα στην ΕΕ σε πολλές μετρήσεις.

Δεν χρειάζεται, δηλαδή, να έχει κανείς Νόμπελ οικονομίας για να διαπιστώσει και να συμπεράνει ότι η Ελλάδα έχει σημειώσει σημαντική υποχώρηση της αγοραστικής δύναμης των μισθών τις τελευταίες δεκαετίες, ιδιαίτερα μετά την οικονομική κρίση του 2010–2012. Παρά κάποιες αυξήσεις στον ονομαστικό κατώτατο μισθό, η πραγματική αγοραστική δύναμη παραμένει χαμηλή.

Αυτό που θα παρατηρούσε με άνεση ακόμα και ένας πρωτοετής φοιτητής οικονομικής σχολής είναι το γεγονός ότι  ακόμα και αν οι μισθοί αυξάνονται ονομαστικά, το κόστος ζωής (π.χ. αγαθά, ενοίκια, υπηρεσίες) αυξάνει ανάλογα ή και ταχύτερα, με αποτέλεσμα η πραγματική αγοραστική δύναμη να πέφτει σε σχέση με άλλες χώρες.

Η χώρα βρίσκεται στο χαμηλότερο άκρο της κατάταξης, πολύ κάτω από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο, και μόνο ελάχιστες χώρες (για την ακρίβεια μόνο η  Βουλγαρία) έχουν χειρότερους δείκτες σε ίδιες μετρήσεις.

• Χρειαζόμαστε, άρα, αυξήσεις που θα καλύπτουν, κατά πολύ μάλιστα, τον πληθωρισμό για να μπορούμε να ισχυριστούμε ότι δίνουμε όπλα στους μισθωτούς μέσω των αυξήσεων, για να πολεμήσουν τη συνεχή ακρίβεια.

Αν, δε, πιάσουμε και το ζήτημα των δημόσιων υπαλλήλων, που δεν παίρνουν 14 αλλά μόνο 12 μισθούς μετά τις μνημονιακές περικοπές, τα πράγματα γίνονται ακόμη σοβαρότερα.

Δείτε για το τέλος τους χαρακτηριστικούς αριθμούς των ονομαστικών μισθών όπως προκύπτουν από την Eurostat: Στην Ελλάδα, ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης είναι περίπου 1 200–1 350 € μεικτά/μήνα. Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι περίπου 2 500–2 600 € μεικτά/μήνα.

Eίναι μεγάλη η διαφορά, πως να το κάνουμε…