Συνάντηση Χριστοδουλίδη-Γκουτέρες στις Βρυξέλλες για το Κυπριακό

Στις Βρυξέλλες μεταφέρθηκε το απόγευμα το επόμενο επεισόδιο της προσπάθειας να διατηρηθεί ζωντανό το Κυπριακό, με τον Κύπριο πρόεδρο, Νίκο Χριστοδουλίδη, να συναντά τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, στο περιθώριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Η συνάντηση έγινε την ώρα που η Λευκωσία επιχειρεί να αποτρέψει νέα μετατόπιση των εξελίξεων για αργότερα, στέλνοντας το μήνυμα ότι είναι έτοιμη για επανέναρξη διαπραγματεύσεων ακόμη και άμεσα.

Ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης προσήλθε στη συνάντηση με βασικό στόχο να ζητήσει επιτάχυνση των προσπαθειών και να καταστήσει σαφές ότι, από ελληνοκυπριακής πλευράς, δεν υπάρχει περιθώριο να χαθεί άλλος χρόνος. Το ραντεβού ζητήθηκε στον απόηχο της επαφής που είχε ο Αντόνιο Γκουτέρες με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν στη Νέα Υόρκη τον περασμένο μήνα, αλλά και μετά την εκτίμηση της προσωπικής απεσταλμένης του ΓΓ του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, ότι ουσιαστικά δύσκολα βήματα δεν θα πρέπει να αναμένονται πριν από τον Ιούλιο.

Η Λευκωσία επιχειρεί ακριβώς αυτό να ανατρέψει. Να μη μείνει, δηλαδή, η διαδικασία σε μια αόριστη κινητικότητα επαφών χωρίς πολιτική κατάληξη, καθώς στο Κυπριακό η φράση «συνεχίζονται οι διαβουλεύσεις» αποτελεί ένδειξη στασιμότητας. Η εκτίμηση που κυριαρχεί είναι ότι ο Νίκος Χριστοδουλίδης ήθελε από τη συνάντηση να προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα και όχι άλλη μία γενική επιβεβαίωση ενδιαφέροντος.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται η πρόταση πέντε σημείων που έχει ήδη καταθέσει ο Κύπριος πρόεδρος και την οποία ανέλαβε να εξηγήσει και προφορικά στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ. Η πρόταση περιλαμβάνει επαναβεβαίωση της συμφωνημένης βάσης λύσης, δηλαδή της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα, αποτύπωση από τα Ηνωμένα Έθνη των συγκλίσεων που είχαν επιτευχθεί έως το Κραν Μοντανά, σύγκληση νέας άτυπης διευρυμένης συνάντησης, ανακοίνωση επανέναρξης των διαπραγματεύσεων και συμφωνία για άνοιγμα τεσσάρων σημείων διέλευσης μεταξύ ελευθέρων και κατεχομένων περιοχών.

Η κυβερνητική ανάγνωση στη Λευκωσία είναι ότι αυτό το πακέτο μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα για να ξεκλειδώσει η διαδικασία. Δεν πρόκειται για νέα βάση λύσης, αλλά για απόπειρα να ξαναμπεί σε κίνηση ένας μηχανισμός που παραμένει βαλτωμένος, με αναφορά στα ήδη συμφωνημένα και χωρίς άνοιγμα νέας συζήτησης από το μηδέν.

Ο Α. Γκουτέρες έχει δημοσίως δηλώσει τις τελευταίες ημέρες ότι τα Ηνωμένα Έθνη εργάζονται «πολύ εντατικά» για το Κυπριακό, προσθέτοντας ότι δεν είναι ούτε αισιόδοξος ούτε απαισιόδοξος, αλλά αποφασισμένος να συνεχίσει την προσπάθεια μέχρι το τέλος της θητείας του. Η Λευκωσία αξιολογεί θετικά αυτή τη δήλωση, επειδή τη θεωρεί ένδειξη ότι ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας δεν αντιμετωπίζει το Κυπριακό ως υπόθεση ρουτίνας.

Το γεγονός ότι η συνάντηση έγινε στις Βρυξέλλες, στο περιθώριο των ευρωπαϊκών διεργασιών, έχει τη σημασία του. Το ημερολόγιο του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα καταγράφει επίσης παρουσία του Α. Γκουτέρες στις Βρυξέλλες το βράδυ της 18ης Μαρτίου, σε μια περίοδο όπου το Κυπριακό επιχειρείται να παραμείνει στην ευρωπαϊκή και διεθνή ατζέντα και να μην υποχωρήσει πίσω από άλλες κρίσεις.

Η ουσία για τη Λευκωσία δεν είναι απλώς να γίνει άλλη μία συνάντηση κορυφής, αλλά να σταλεί το μήνυμα ότι η διαδικασία δεν μετατίθεται ξανά, περιμένοντας καλύτερο πολιτικό κλίμα, πιο βολικές ημερομηνίες ή κάποια νέα πρωτοβουλία που θα έρθει αργότερα. Με αυτό το σκεπτικό, η σημερινή συνάντηση Χριστοδουλίδη – Γκουτέρες αποκτά βάρος μεγαλύτερο από τη διάρκεια της, διότι θα κριθεί από το αν θα παραχθεί συνέχεια και όχι από τις τυπικές διατυπώσεις που συνήθως συνοδεύουν τέτοιες συναντήσεις.