Χριστοδουλάκης στο libre: Η διεύρυνση δεν χτίζεται με διαγραφές αλλά με όρους σύνθεσης

Σε μια κρίσιμη συγκυρία για το εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ, ο βουλευτής Μανώλης Χριστοδουλάκης τοποθετείται με φόντο τη διαγραφή του Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλου, απέναντι στις πρακτικές των διαγραφών, υποστηρίζοντας ότι η κριτική και η διαφορετική άποψη δεν πρέπει να «ποινικοποιούνται», αλλά να αποτελούν αντικείμενο σύνθεσης στα συλλογικά όργανα.

Παράλληλα, αναλύει το όραμά του για τη διεύρυνση της παράταξης, ξεκαθαρίζοντας ότι αυτή δεν αφορά γεωγραφικές μετακινήσεις «δεξιά ή αριστερά» ή επαγγελματίες της πολιτικής. Αντιθέτως, ορίζει ως προτεραιότητα την επανασύνδεση με τη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία και τους πολίτες που σήμερα αισθάνονται «αόρατοι», προτείνοντας ένα σύγχρονο πολιτικό σχέδιο κοινωνικής δικαιοσύνης.

Αποκλείει κατηγορηματικά τη συνεργασία με τη Ν.Δ., επικαλούμενος τη διαφωνία του με τις συντηρητικές πολιτικές που αποδυναμώνουν το κοινωνικό κράτος.

Σ’ ό,τι αφορά την πλατφόρμα «Αλλαγή+»,  την περιγράφει ως ένα κάλεσμα για ουσιαστική πολιτική συζήτηση γύρω από ιδέες και όχι ως όχημα προσωπικών φιλοδοξιών για την ηγεσία.

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Κύριε Χριστοδουλάκη, ο κ. Κωνσταντινόπουλος που διεγράφη από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του κόμματος σας προσπάθησε όπως κατηγορήθηκε «να αλλάξει την ατζέντα, ώστε αντί να απολογείται η κυβέρνηση για τα πεπραγμένα της να συζητάμε για την τεχνητή εσωστρέφεια του ΠΑΣΟΚ»;

Πρέπει να πούμε κάποια πράγματα ξεκάθαρα και χωρίς αστερίσκους. Πρώτον, σε ό,τι με αφορά, έχω κάνει μια πολύ καθαρή και συνειδητή επιλογή στον δημόσιο λόγο και στη δημόσια παρουσία μου εν γένει, ακόμα και θέματα στα οποία μπορεί να διαφωνώ, να μην τα επισημαίνω και να τα θέτω στις συζητήσεις μας στα συλλογικά μας όργανα.

Όργανα των οποίων η λειτουργία πρέπει να συστηματοποιηθεί και να ενταθεί για να ενισχυθεί η εσωτερική συλλογική δημοκρατική διαδικασία στο ΠΑΣΟΚ. Διαδικασία που είναι αναγκαία για τον πολιτικό μας χώρο. Δεύτερον, υπάρχουν μια σειρά από στελέχη μας τα οποία στον δημόσιο λόγο τους έχουν εκφραστεί με τρόπο που ασκεί είτε κριτική, είτε διαφοροποίηση, είτε απλώς αποτυπώνει έναν προβληματισμό.

Δεν είναι μόνο ο Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος. Στο σημείο, λοιπόν, αυτό πιστεύω ότι πρέπει να κάνουμε μια επιλογή: Αν ως δημοκρατικό κόμμα ποινικοποιούμε τη διαφορετική άποψη, την κριτική και τον προβληματισμό ή όχι. Η δική μου άποψη είναι ότι η κριτική, ο προβληματισμός ή η διαφορετική άποψη δεν πρέπει να ποινικοποιούνται.

Το Συνέδριο πρέπει να παρουσιάσει ένα σχέδιο που δεν θα περιορίζεται σε διακηρύξεις αλλά θα περιγράφει συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές

Αυτός είναι και ο λόγος που θεωρώ ότι ο προσυνεδριακός διάλογος που ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη είναι μια ευκαιρία να συζητήσουμε όλα τα ζητήματα ανοιχτά και να βγούμε πιο ισχυροί πολιτικά. Τρίτον, πιστεύω βαθιά ότι η ενότητα είναι αναγκαία, γιατί είμαστε σε μια δύσκολη συνθήκη για το ΠΑΣΟΚ.

Ωστόσο, η ενότητα αυτή, όπως και η προοπτική του χώρου, η διεύρυνση, το μεγάλωμα και το άνοιγμα μας στην κοινωνία, δεν χτίζονται μέσα από διαδικασίες διαγραφών. Χτίζονται με όρους σύνθεσης. Η σύνθεση είναι δύσκολη, αλλά είναι ο μόνος δρόμος για να δομήσουμε ξανά τη μεγάλη δημοκρατική παράταξη.

–Σε λιγότερο από δύο εβδομάδες ξεκινά το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ; Τι αναμένετε εσείς από αυτό;

Περιμένω ένα συνέδριο που θα ξαναφέρει την πολιτική εκεί που πραγματικά ανήκει: στην κοινωνία. Γιατί σήμερα ένα μεγάλο μέρος των πολιτών αισθάνεται ότι η πολιτική συζήτηση γίνεται χωρίς αυτούς. Μιλά για δείκτες, για  αναπτυξιακά μεγέθη και για δημοσιονομικούς κανόνες, αλλά δεν μιλά αρκετά για την πραγματική ζωή των ανθρώπων. Στην Ελλάδα του 2026 υπάρχουν εργαζόμενοι που δουλεύουν περισσότερο αλλά δυσκολεύονται να καλύψουν βασικές ανάγκες. Υπάρχουν νέοι που δεν μπορούν να σχεδιάσουν τη ζωή τους γιατί δεν έχουν πρόσβαση σε αξιοπρεπή στέγη και εργασία. Υπάρχουν οικογένειες που βλέπουν το κόστος ζωής να αυξάνεται ενώ οι ευκαιρίες κοινωνικής κινητικότητας περιορίζονται.

Το πραγματικό ερώτημα ως προς την πολιτική μας διεύρυνση είναι αν μπορούμε να εκφράσουμε εκείνη τη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία που σήμερα αισθάνεται ότι δεν έχει φωνή στο πολιτικό σύστημα

Το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ πρέπει να απαντήσει σε αυτή την πραγματικότητα. Να παρουσιάσει ένα συνεκτικό πολιτικό σχέδιο για μια Ελλάδα με λιγότερες ανισότητες, με ισχυρό κοινωνικό κράτος, με δημόσια υγεία και παιδεία που λειτουργούν πραγματικά για όλους. Ένα σχέδιο που δεν θα περιορίζεται σε διακηρύξεις αλλά θα περιγράφει συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές. Αν το συνέδριο καταφέρει να γίνει χώρος ουσιαστικής πολιτικής συζήτησης και κοινωνικής συμμετοχής —και όχι απλώς μια διαδικασία αναπαραγωγής εσωκομματικών ισορροπιών και μηχανισμών— τότε μπορεί να αποτελέσει αφετηρία μιας νέας σχέσης εμπιστοσύνης ανάμεσα στην πολιτική και την κοινωνία. Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο ζητούμενο της εποχής μας.

–Η διεύρυνση που ξεκίνησε από το ΠΑΣΟΚ, πιστεύετε ότι είναι στη σωστή κατεύθυνση; Πρέπει να είναι μια διεύρυνση τόσο από τα δεξιά όσο και από τα αριστερά;

Η διεύρυνση είναι απαραίτητη για κάθε πολιτική δύναμη που επιθυμεί να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στη δημόσια ζωή του τόπου. Όμως η διεύρυνση δεν είναι ζήτημα γεωγραφίας στον πολιτικό χάρτη. Δεν είναι απλώς θέμα μετακινήσεων από «δεξιά» ή από «αριστερά». Δεν είναι κάτι που αφορά τους γυρολόγους ή τους επαγγελματίες της πολιτικής αλλά πρωτίστως τους ίδιους τους πολίτες.

Για αυτό και το πραγματικό ερώτημα ως προς την πολιτική μας διεύρυνση είναι αν μπορούμε να εκφράσουμε εκείνη τη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία που σήμερα αισθάνεται ότι δεν έχει φωνή στο πολιτικό σύστημα. Τους εργαζόμενους που βλέπουν το εισόδημα τους να εξανεμίζεται από την ακρίβεια. Τους νέους που δεν μπορούν να αποκτήσουν σπίτι. Τους μικρομεσαίους που προσπαθούν να επιβιώσουν σε μια οικονομία που συχνά ευνοεί τους λίγους και ισχυρούς.

Η πολιτική αυτονομία για εμάς δεν είναι απλώς ένα σύνθημα. Είναι προϋπόθεση αξιοπιστίας απέναντι στους πολίτες που ζητούν μια πραγματική προοδευτική εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης

Το ΠΑΣΟΚ ιστορικά υπήρξε η μεγάλη δημοκρατική παράταξη που εξέφρασε ευρείες κοινωνικές συμμαχίες γύρω από την ιδέα της κοινωνικής δικαιοσύνης και της δημοκρατικής προόδου. Αν λοιπόν η διεύρυνση σημαίνει ότι ξαναχτίζουμε αυτές τις κοινωνικές συμμαχίες με σύγχρονους όρους, τότε όχι μόνο είναι απλά σωστή, είναι αναγκαία.

–Είστε από εκείνους που αποκλείουν την συνεργασία με την ΝΔ μετά τις εκλογές; 

Προφανώς. Η συζήτηση για τις συνεργασίες συχνά γίνεται με όρους τακτικής. Για εμάς όμως το βασικό ζήτημα είναι πολιτικό και προγραμματικό. Το ΠΑΣΟΚ έχει έναν διαφορετικό προσανατολισμό από τη συντηρητική πολιτική της ΝΔ. Δεν μπορούμε να γίνουμε συμπλήρωμα μιας πολιτικής που διευρύνει τις κοινωνικές ανισότητες, αποδυναμώνει το κοινωνικό κράτος και αντιμετωπίζει την ανάπτυξη κυρίως ως υπόθεση των λίγων.

Η “Αλλαγή+” είναι μια προοδευτική εναλλακτική που ξαναβάζει εκείνους τους πολίτες που θεωρούν ότι είναι  «αόρατοι»  για το πολιτικό κατεστημένο ξανά στον προσκήνιο του δημόσιου διαλόγου

Η πολιτική αυτονομία για εμάς δεν είναι απλώς ένα σύνθημα. Είναι προϋπόθεση αξιοπιστίας απέναντι στους πολίτες που ζητούν μια πραγματική προοδευτική εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Το κρίσιμο ζήτημα άλλωστε στην πολιτική δεν είναι με ποιους θα κυβερνήσεις. Είναι για ποιους κυβερνάς. Και εμείς θέλουμε να κυβερνήσουμε για εκείνη τη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία που σήμερα αισθάνεται ότι η οικονομική ανάπτυξη δεν τη συμπεριλαμβάνει.

–Τι είναι η  «Αλλαγή+» εκτός από το όνομα μιας ακόμα πολιτικής πλατφόρμας; Τι διαφορετικό έχετε να προτείνετε στους πολίτες για τα καθημερινά προβλήματα; Τι έχετε να πείτε πχ για την ακρίβεια, για τις ελλείψεις γιατρών και διδακτικού προσωπικού στα νησιά;

Η «Αλλαγή+» είναι μια προσπάθεια να επαναφέρουμε στο κέντρο της πολιτικής συζήτησης την έννοια της κοινωνικής αλλαγής με σύγχρονους όρους.

Σήμερα η οικονομία μπορεί να εμφανίζει θετικούς δείκτες ανάπτυξης. Όμως οι αριθμοί συχνά λένε μόνο τη μισή αλήθεια. Γιατί η ανάπτυξη δεν μοιράζεται δίκαια στην κοινωνία. Υπάρχουν πολίτες που βλέπουν την καθημερινότητά τους να γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη, παρότι οι συνολικοί οικονομικοί δείκτες βελτιώνονται.

Η «Αλλαγή+» ξεκινά από αυτή τη διαπίστωση: ότι η ανάπτυξη δεν είναι απλώς ένας οικονομικός δείκτης. Είναι το πώς μοιράζεται ο πλούτος και ποιες ευκαιρίες δημιουργούνται για την κοινωνία. Για αυτό μιλάμε με συγκεκριμένες πολιτικές προτάσεις και επιλογές. Για ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων ώστε να αυξηθεί το μερίδιο της εργασίας στο εθνικό εισόδημα. Για μια νέα στεγαστική πολιτική που θα περιλαμβάνει κοινωνική κατοικία, αξιοποίηση δημόσιας γης και ρύθμιση της αγοράς βραχυχρόνιας μίσθωσης ώστε οι νέοι να έχουν πρόσβαση σε αξιοπρεπή στέγη.

Παράλληλα, μιλάμε για ισχυρή δημόσια υγεία και παιδεία με πραγματική ενίσχυση των υποδομών και του ανθρώπινου δυναμικού. Και για μια φορολογική πολιτική που περιορίζει την υπερσυγκέντρωση πλούτου και στηρίζει τη μεσαία τάξη.

Με άλλα λόγια, η «Αλλαγή+» είναι μια πρόταση για μια οικονομία πιο παραγωγική αλλά και πιο δίκαιη. Μια προοδευτική εναλλακτική που ξαναβάζει εκείνους τους πολίτες που θεωρούν ότι είναι  «αόρατοι»  για το πολιτικό κατεστημένο ξανά στον προσκήνιο του δημόσιου διαλόγου.

–Με την «Αλλαγή+» δηλώνετε την υποψηφιότητά σας, όταν προκύψει θέμα ηγεσίας στο ΠΑΣΟΚ;

Η «Αλλαγή+» είναι πολύ περισσότερα από ένα όχημα της όποιας προσωπικής πολιτικής φιλοδοξίας. Δεν δημιουργήθηκε για να υπηρετήσει εσωκομματικές στρατηγικές αλλά για να υπηρετήσει αξίες. Δημιουργήθηκε για να μπορέσουν να εκφραστούν  αγωνίες για  τον τόπο μας και τους ανθρώπους του και να ανοίξει ένας πολιτικός διάλογος ιδεών μέσα στο ΠΑΣΟΚ και στη δημοκρατική παράταξη. Ο δημόσιος διάλογος σήμερα χρειάζεται λιγότερους στρατηγούς και περισσότερους στρατιώτες, λιγότερη αυταρέσκεια και εγωκεντρισμό και περισσότερες συλλογικές απαντήσεις στα μεγάλα προβλήματα της κοινωνίας που μας αφορούν όλους. Αν θέλουμε πραγματικά να ξαναχτίσουμε τη σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στους πολίτες και την πολιτική, πρέπει να αποδείξουμε ότι η συζήτηση γίνεται γύρω από ιδέες και πολιτικές προτάσεις, για να κάνουμε τη ζωή μας καλύτερη, όχι γύρω από πρόσωπα.

Αυτό ακριβώς είναι η Αλλάγη+.

Είναι ένα πολιτικό κάλεσμα για συζήτηση, όχι με αυτούς που θέλουν να γίνουν κάτι, αλλά με εκείνους που θέλουν να κάνουν κάτι για να αλλάξουν τα πράγματα.

–Ο πόλεμος του άξονα ΗΠΑ – Ισραήλ εναντίον του Ιράν συνεχίζεται. Η ελληνική κυβέρνηση διαχειρίζεται σωστά την κρίση; Θα μπορούσε να κάνει κάτι διαφορετικό;

Η Ελλάδα οφείλει να λειτουργεί ως δύναμη ειρήνης και σταθερότητας σε αυτή την δύσκολη γειτονιά του πλανήτη που κατοικούμε. Μια περιοχή που δυστυχώς δοκιμάζεται από  διαρκείς εντάσεις, ανταγωνισμούς και αναθεωρητικές λογικές. Αυτό σημαίνει σταθερή προσήλωση στο διεθνές δίκαιο, στην αποκλιμάκωση και στην ενεργητική διπλωματία.

Καμία κρίση δεν λύνεται με περισσότερη ένταση· λύνεται μόνο με επιστροφή στους κανόνες της διεθνούς κοινότητας και με ενίσχυση των διπλωματικών πρωτοβουλιών για πολιτική λύση. Από την πρώτη στιγμή είχαμε πει ότι η Ελλάδα όφειλε να βρίσκεται στο πλευρό της Κύπρου.

Η ενότητα όπως και η προοπτική του χώρου, η διεύρυνση, το μεγάλωμα και το άνοιγμα μας στην κοινωνία, δεν χτίζονται μέσα από διαδικασίες διαγραφών. Χτίζονται με όρους σύνθεσης

Ωστόσο, η κυβέρνηση δεν μπορεί να εργαλειοποιεί μικροπολιτικά την αυτονόητη αυτή στρατηγική. Η εξωτερική πολιτική μιας χώρας δεν είναι επικοινωνιακό έργο μόνο μιας κυβέρνησης. Είναι αποτέλεσμα μιας εθνικής στρατηγικής που χτίζεται διαχρονικά.

Σε αυτή τη στρατηγική η συμβολή της δημοκρατικής παράταξης και του ΠΑΣΟΚ υπήρξε καθοριστική. Από το ενιαίο αμυντικό δόγμα που διαμόρφωσε μια νέα αντίληψη ασφάλειας για τον ελληνισμό, μέχρι τη στρατηγική επιλογή της ευρωπαϊκής πορείας της Κύπρου. Χάρη σε αυτές τις επιλογές η Κύπρος είναι σήμερα πλήρες μέλος της ΕΕ και διαθέτει ένα ισχυρότερο πλαίσιο διεθνούς στήριξης. Γι’ αυτό και στη σημερινή συγκυρία η Ελλάδα οφείλει να συνεχίσει σε αυτή τη γραμμή: με σοβαρότητα, στρατηγική ψυχραιμία και σταθερή υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου. Γιατί για εμάς ο σεβασμός στους κανόνες της διεθνούς κοινότητας δεν είναι σημαία ευκαιρίας. Είναι σταθερή και απαράβατη εθνική γραμμή και για την Ελλάδα και για την Κύπρο.