“Νευροεπεμβατική ιατρική”: Μια παγκόσμια “πρωτοτυπία” του Υπουργείου Υγείας που θέτει σε κίνδυνο τους ασθενείς

Σε μια πρωτοφανή κίνηση που προκαλεί τριγμούς στην ιατρική κοινότητα και εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την ασφάλεια των πολιτών, το Υπουργείο Υγείας προχώρησε στη θέσπιση μιας ιατρικής εξειδίκευσης που, σύμφωνα με κορυφαίους επιστημονικούς φορείς, είναι διεθνώς ανύπαρκτη. Ο όρος «Νευροεπεμβατική Ιατρική» δεν απαντάται σε κανένα σύστημα ιατρικής εκπαίδευσης παγκοσμίως, δημιουργώντας ένα επικίνδυνο θεσμικό παράδοξο με άμεσες επιπτώσεις στη δημόσια υγεία.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Το χρονικό μιας «απόφασης-έκτρωμα», σύμφωνα με την ΕΑΕ

Η υπόθεση, η οποία εκθέτει τη χώρα μας σε διεθνές επίπεδο, ξεκίνησε με τη δημοσίευση της υπουργικής απόφασης (Γ5α/Γ.Π.οικ.30620/2025 – ΦΕΚ Β’ 3869/21.07.2025) σχετικά με την «Εκπαίδευση στην ιατρική εξειδίκευση της Επεμβατικής Νευροακτινολογίας».

Μετά την έντονη αντίδραση της Ελληνικής Ακτινολογικής Εταιρείας (ΕΑΕ) και την προσφυγή της στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), ο Υφυπουργός Υγείας προχώρησε σε μια κίνηση που χαρακτηρίστηκε ως «ακόμη χειρότερη»: Ανέστειλε την αρχική απόφαση, μόνο και μόνο για να θεσπίσει μια νέα εξειδίκευση με τον πρωτάκουστο και επιστημονικά μετέωρο τίτλο «Νευροεπεμβατική Ιατρική».

Άμεσος κίνδυνος για τη δημόσια υγεία

Η ουσία του προβλήματος δεν έγκειται μόνο στην ονοματολογία, αλλά στην ουσία της ιατρικής πράξης. Η συγκεκριμένη απόφαση επιτρέπει σε ιατρούς χωρίς πλήρη και εξειδικευμένη εκπαίδευση στην Ακτινολογία να διενεργούν εξαιρετικά πολύπλοκες επεμβάσεις στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα.

Συγκεκριμένα, οι κίνδυνοι που επισημάνθηκαν σε έκτακτη Συνέντευξη Τύπου από τους κ.κ. Θάνο Χαλαζωνίτη (Πρόεδρο ΕΑΕ), Αντώνη Τσάνη (Πρόεδρο Επιτροπής Ιοντιζουσών Ακτινοβολιών) και Παναγιώτη Παπαναγιώτου (Καθηγητή ΕΚΠΑ), επικεντρώνονται στα εξής:

·         Χειρισμός Ακτινοβολίας: Ιατροί χωρίς το κατάλληλο υπόβαθρο καλούνται να χειριστούν εξοπλισμό υψηλής ιοντίζουσας ακτινοβολίας.

·         Επεμβάσεις Υψηλού Ρίσκου: Η εξειδίκευση αφορά κρίσιμα περιστατικά, όπως βαρέα εγκεφαλικά επεισόδια, ανευρύσματα και αγγειακές δυσπλασίες εγκεφάλου.

·         Ελλιπής Εκπαίδευση: Ενώ τα ευρωπαϊκά πρότυπα (ESMINT/UEMS) απαιτούν τουλάχιστον 4 έτη εξειδίκευσης μετά την ειδικότητα της Ακτινολογίας, η νέα απόφαση επιτρέπει σε ιατρούς άλλων ειδικοτήτων (π.χ. Νευρολογίας) να λαμβάνουν πιστοποίηση με εκπαίδευση μόλις 6 έως 12 μηνών.

Θεσμική εκτροπή και παραποίηση εισηγήσεων

Η Ελληνική Ακτινολογική Εταιρεία καταγγέλλει μια σειρά από παράτυπες διαδικασίες που υπονομεύουν τη διαφάνεια του συστήματος υγείας:

1.      Αγνόηση Ειδικής Επιτροπής: Η απόφαση δεν βασίστηκε στην ομόφωνη εισήγηση της επιτροπής του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας (ΚΕΣΥ), η οποία αποτελείτο από ειδικούς του αντικειμένου.

2.      Ανακολουθία Πρακτικών: Παρότι η υπουργική απόφαση επικαλείται συγκεκριμένη απόφαση του ΚΕΣΥ (1530/27.11.2024), το περιεχόμενο του ΦΕΚ είναι διαφορετικό από αυτό που εισηγήθηκε το αρμόδιο όργανο.

3.      Αντίθεση με την Ακτινοπροστασία: Η απόφαση έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με τη γνωμοδότηση της Εθνικής Αρχής Ακτινοπροστασίας του ίδιου του Υπουργείου.

Διεθνής κατακραυγή και επιστημονική απομόνωση

Η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με τη διεθνή απαξίωση, καθώς κορυφαίοι ευρωπαϊκοί φορείς έχουν ήδη τοποθετηθεί αρνητικά. Επιστολές διαμαρτυρίας έχουν αποσταλεί από:

·         Τη Γερμανική και τη Γαλλική Εταιρεία Νευροακτινολογίας.

·         Την Ευρωπαϊκή Επιστημονική Εταιρεία ESMINT.

·         Το σύνολο των εγχώριων φορέων (Ελληνική Εταιρεία Επεμβατικής Ακτινολογίας, Ελληνική Νευροχειρουργική Εταιρεία, ΕΙΝΑΠ κ.α.).

Όλοι οι παραπάνω προειδοποιούν ότι η δημιουργία ενός τίτλου που δεν αναγνωρίζεται πουθενά αλλού στον κόσμο, θα οδηγήσει σε επιστημονική απομόνωση της Ελλάδας και σε αδυναμία διεθνούς αναγνώρισης των τίτλων εκπαίδευσης των Ελλήνων ιατρών.

Η στάση του Υπουργείου και το αίτημα της ΕΑΕ

Παρά τη θύελλα αντιδράσεων και το γεγονός ότι ακόμη και η Ελληνική Νευροχειρουργική Εταιρεία —μέλος της οποίας είναι ο ίδιος ο Υφυπουργός Υγείας— διαφωνεί, το Υπουργείο φαίνεται να εμμένει στην πορεία του. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ετοιμάζεται νέα απόφαση που θα εξειδικεύει το πρόγραμμα εκπαίδευσης για αυτή την «ανύπαρκτη» ειδικότητα, επαναφέροντας το περιεχόμενο της αρχικής απαράδεκτης ρύθμισης.

Η Ελληνική Ακτινολογική Εταιρεία απευθύνει έκκληση, έστω και την ύστατη στιγμή, να αποσυρθούν οι επίμαχες αποφάσεις. Ζητά την εφαρμογή των ομόφωνων εισηγήσεων των επιστημονικών οργάνων και τη θέσπιση ενός πλαισίου για την «Επεμβατική Νευροακτινολογία» που θα συμβαδίζει με τα διεθνή πρότυπα, διασφαλίζοντας ότι οι επεμβάσεις στον εγκέφαλο των πολιτών θα διενεργούνται αποκλειστικά από πλήρως εκπαιδευμένους και πιστοποιημένους ιατρούς.

Συγκριτική παρουσίαση: Επεμβατική Νευροακτινολογία vs «Νευροεπεμβατική Ιατρική» (Διεθνή Πρότυπα vs Ελληνική Υπουργική Απόφαση)

1. Ονομασία και Αναγνώριση

• Διεθνώς: Ο όρος είναι «Επεμβατική Νευροακτινολογία». Είναι ο παγκοσμίως καθιερωμένος τίτλος που αναγνωρίζεται από όλα τα συστήματα υγείας.
• Υπουργική Απόφαση: Εισάγει τον όρο «Νευροεπεμβατική Ιατρική». Πρόκειται για μια παγκόσμια πρωτοτυπία που δεν υπάρχει σε κανένα ιατρικό λεξικό ή εκπαιδευτικό σύστημα εκτός Ελλάδας.

2. Βασική Ειδικότητα και Υπόβαθρο

• Διεθνώς: Η εξειδίκευση χτίζεται υποχρεωτικά πάνω στην ειδικότητα της Ακτινολογίας. Ο ιατρός πρέπει να είναι ήδη έμπειρος στην απεικόνιση και την ακτινοφυσική.
• Υπουργική Απόφαση: Επιτρέπει την είσοδο σε διάφορες ειδικότητες (π.χ. Νευρολογία). Αυτό σημαίνει ότι ιατροί χωρίς καμία πρότερη εκπαίδευση στην Ακτινολογία θα εκτελούν επεμβάσεις που βασίζονται αποκλειστικά σε αυτήν.

3. Διάρκεια και Ποιότητα Εκπαίδευσης

• Διεθνώς: Απαιτούνται τουλάχιστον 4 έτη εξειδικευμένης εκπαίδευσης (2 έτη Γενικής Ακτινολογίας και 2 έτη Νευροακτινολογίας) για να θεωρηθεί ένας ιατρός ικανός.
• Υπουργική Απόφαση: Προβλέπει μια ταχύρρυθμη διαδικασία μόλις 6 έως 12 μηνών. Οι επιστημονικοί φορείς τη χαρακτηρίζουν ως επικίνδυνα ανεπαρκή για επεμβάσεις στον εγκέφαλο.

4. Ακτινοπροστασία και Ασφάλεια

• Διεθνώς: Η βαθιά γνώση της ακτινοπροστασίας είναι πυλώνας της εκπαίδευσης, διασφαλίζοντας ότι ο ασθενής δεν θα λάβει περιττή ή επικίνδυνη δόση ακτινοβολίας κατά την επέμβαση.
• Υπουργική Απόφαση: Δημιουργεί ένα ασαφές πλαίσιο, καθώς ιατροί μη εξοικειωμένοι με τη διαχείριση ακτινοβολίας καλούνται να χειριστούν εξοπλισμό υψηλής ισχύος.

5. Επαγγελματική και Επιστημονική Απομόνωση

• Διεθνώς: Ο τίτλος έχει πλήρη ισχύ στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τις ΗΠΑ, επιτρέποντας την επιστημονική εξέλιξη και συνεργασία.
• Υπουργική Απόφαση: Δημιουργεί τίτλους «εσωτερικής κατανάλωσης» που δεν αναγνωρίζονται στο εξωτερικό, οδηγώντας τους Έλληνες ιατρούς και το σύστημα υγείας σε απομόνωση.

6. Διαδικασία Θεσμοθέτησης

• Διεθνώς: Οι κανόνες ορίζονται από ομόφωνες αποφάσεις μεγάλων επιστημονικών εταιρειών (όπως η ESMINT).
• Υπουργική Απόφαση: Βασίστηκε σε κείμενο που αλλοιώθηκε σε σχέση με την αρχική εισήγηση του ΚΕΣΥ και έρχεται σε σύγκρουση με την Εθνική Αρχή Ακτινοπροστασίας.

Γιατί η διαφορά αυτή είναι κρίσιμη;

Η Επεμβατική Νευροακτινολογία δεν είναι μια απλή ιατρική πράξη, αλλά μια λεπτή «χειρουργική» επέμβαση μέσα από τα αγγεία του εγκεφάλου. Όταν ένας ιατρός καλείται να αντιμετωπίσει ένα ανεύρυσμα ή ένα εγκεφαλικό επεισόδιο:

1.      Η εικόνα είναι το παν: Πρέπει να γνωρίζει πώς να ερμηνεύει την ακτινολογική εικόνα σε πραγματικό χρόνο. Χωρίς την ειδικότητα της Ακτινολογίας, ο ιατρός στερείται των βασικών εργαλείων διάγνωσης.

2.      Η διαχείριση της ακτινοβολίας: Οι επεμβάσεις αυτές διαρκούν συχνά ώρες. Η λανθασμένη χρήση του εξοπλισμού μπορεί να προκαλέσει εγκαύματα ή μακροπρόθεσμες βλάβες από την ακτινοβολία.

3.      Η εμπειρία των επιπλοκών: Η διεθνής βιβλιογραφία δείχνει ότι η καμπύλη εκμάθησης για αυτές τις πράξεις είναι τεράστια. Οι 6-12 μήνες θεωρούνται από την επιστημονική κοινότητα ως επικίνδυνα μικρό διάστημα για την απόκτηση της απαραίτητης δεξιότητας.