Ένταση μεταξύ Λονδίνου και Λευκωσίας μετά τις επιθέσεις στις βρετανικές βάσεις

Αυξημένη ανησυχία προκαλούν οι επιθέσεις drones στις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο, οι οποίες, βάσει της Συνθήκης της Ανεξαρτησίας, θεωρούνται «βρετανικό έδαφος». Ωστόσο, υφίσταται μακροχρόνια διαφωνία μεταξύ Λευκωσίας και Λονδίνου αναφορικά με τα ακριβή όρια της βρετανικής κυριαρχίας, ενώ, σύμφωνα με κυπριακές πηγές, η Μεγάλη Βρετανία δεν έχει καταβάλει τα ενοίκια που προβλέπει η Συνθήκη.

Έγκριτοι νομικοί υποστηρίζουν ότι η έννοια της «βρετανικής κυριαρχίας» στις βάσεις συνιστά αποικιοκρατικό κατάλοιπο που έρχεται σε αντίθεση με σύγχρονες αρχές διεθνούς δικαίου. Σε κάθε περίπτωση, οι επιπτώσεις από τη στρατιωτική δραστηριότητα γίνονται άμεσα αισθητές από τους Κύπριους πολίτες που διαμένουν στις γύρω περιοχές.

Μετά τη γνωστοποίηση των ιρανικών επιθέσεων, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης απηύθυνε διάγγελμα προς τον κυπριακό λαό. Όπως ανέφερε, η Κύπρος βρίσκεται σε μια περιοχή «ιδιαίτερης γεωπολιτικής αστάθειας», ξεκαθαρίζοντας ότι η χώρα δεν συμμετέχει ούτε προτίθεται να συμμετάσχει σε οποιαδήποτε στρατιωτική επιχείρηση. Τόνισε, παράλληλα, ότι η Λευκωσία παραμένει προσηλωμένη στον ανθρωπιστικό της ρόλο, «ως μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος».

Μετά τη συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης εξέφρασε τη δυσαρέσκεια της κυπριακής κυβέρνησης για τη στάση του Λονδίνου. Όπως δήλωσε, η ενημέρωση που είχε η Λευκωσία ήταν ότι οι βρετανικές βάσεις δεν θα χρησιμοποιηθούν για στρατιωτικές επιχειρήσεις, ακόμα και μετά το διάγγελμα του Βρετανού πρωθυπουργού.

Ο κ. Λετυμπιώτης υπογράμμισε ότι θα γίνουν όλα τα απαραίτητα διαβήματα προς το Ηνωμένο Βασίλειο, τόσο για τον τρόπο διαχείρισης του ζητήματος όσο και για το γεγονός ότι δεν υπήρξε έγκαιρη ενημέρωση των κατοίκων των περιοχών των βάσεων. Παράλληλα, επανέλαβε τη διαχρονική θέση της κυπριακής κυβέρνησης ότι οι βρετανικές βάσεις δεν θα πρέπει να εμπλέκονται σε στρατιωτικές επιχειρήσεις πέραν του ανθρωπιστικού ρόλου.

Πρόκειται για την πρώτη φορά που η Λευκωσία δηλώνει τόσο κατηγορηματικά ότι δεν επιθυμεί καμία εμπλοκή των βάσεων σε πολεμικές επιχειρήσεις. Σημειώνεται ότι, σε σχετική ερώτηση στην Αθήνα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δεν υιοθέτησε αντίστοιχη θέση σε ό,τι αφορά τη χρήση της βάσης της Σούδας.

Μάλιστα ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, Κιρ Στάρμερ, ανέφερε ότι οι βάσεις στην Κύπρο «δεν χρησιμοποιούνται από αμερικανικά βομβαρδιστικά», όπως υποστήριξαν οι Φρουροί της Επανάστασης.

Μετά τις επιθέσεις στις βρετανικές βάσεις, η ελληνική κυβέρνηση αποφάσισε να συνδράμει την Κύπρο. Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας ανακοίνωσε ότι, με απόφαση του ΚΥΣΕΑ, αποστέλλεται άμεσα στην Κυπριακή Δημοκρατία η φρεγάτα «ΚΙΜΩΝ», καθώς και δεύτερη ελληνική φρεγάτα εξοπλισμένη με το σύστημα «ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ». Παράλληλα, αποστέλλεται ζεύγος μαχητικών αεροσκαφών F-16 για την ενίσχυση της αεράμυνας του νησιού.

Το σύστημα «Κένταυρος» αποτελεί αντιαεροπορικό μηχανισμό ανίχνευσης και εξουδετέρωσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones), σε μια περίοδο κατά την οποία οι απειλές από τέτοιου τύπου επιθέσεις βρίσκονται σε έξαρση.