Ψηφιακή εξάρτηση και διαδικτυακή βία: Η αθέατη πανδημία που πλήττει 6 στους 10 Έλληνες εφήβους

Η ραγδαία εξάπλωση της τεχνολογίας στην καθημερινότητα των παιδιών και των εφήβων φέρνει μαζί της προκλήσεις που λαμβάνουν πλέον διαστάσεις κρίσης δημόσιας υγείας. Σύμφωνα με τα σοκαριστικά στοιχεία που παρουσιάστηκαν πρόσφατα, το 60% των παιδιών στη χώρα μας εμφανίζει σημάδια διαδικτυακής εξάρτησης, ενώ 1 στους 2 εφήβους εμπλέκεται σε περιστατικά διαδικτυακής βίας.

Τα δεδομένα αυτά αναδείχθηκαν κατά τη διάρκεια της 16ης Εκδήλωσης Ψηφιακής Παιδείας και Ορθής Χρήσης της Τεχνολογίας, η οποία πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου 2026, στο Αμφιθέατρο «Άλκης Αργυριάδης» του ΕΚΠΑ. Η εκδήλωση, με τίτλο «Το ταξίδι της Αριάδνης συνεχίζεται…», συνδυάστηκε με τον 9ο Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισμό Hackathon 2026, υπό την πρωτοβουλία της Έδρας UNESCO για την Παγκόσμια Υγεία και Εκπαίδευση, σε συνεργασία με την Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ.

Τα κρίσιμα συμπεράσματα για την ψυχική υγεία των νέων

Η ημερίδα λειτούργησε ως «καμπανάκι» για την επιστημονική κοινότητα και τους χάρα 정책ες υγείας, καταλήγοντας σε κομβικά συμπεράσματα:

• Εκτόξευση της εξάρτησης μετά την πανδημία: Η ψηφιακή ζωή των νέων μεταβλήθηκε βίαια μετά την COVID-19, με τα ποσοστά εξάρτησης και εμπλοκής σε ψηφιακό εκφοβισμό (cyberbullying) να παρουσιάζουν ανησυχητική άνοδο.
• Γενετικό και βιοχημικό υπόβαθρο: Η διαδικτυακή εξάρτηση δεν είναι απλώς μια «κακή συνήθεια», αλλά μια κατάσταση με σαφές βιοχημικό υπόβαθρο, γεγονός που καθιστά την επιστημονική παρέμβαση απαραίτητη.
• Σχολική άρνηση και διαρροή: Υπάρχει άμεση συσχέτιση της υπερβολικής έκθεσης στις οθόνες με το φαινόμενο της σχολικής άρνησης, το οποίο οδηγεί πολλούς μαθητές εκτός εκπαιδευτικής διαδικασίας.
• Ανάγκη για εξειδίκευση: Υπογραμμίστηκε η επιτακτική ανάγκη επίσημης αναγνώρισης και ανάπτυξης της Εφηβικής Ιατρικής στην Ελλάδα, καλύπτοντας πεδία όπως η ενδοκρινολογία, η ψυχική υγεία και η αναπτυξιολογία των εφήβων.

Καινοτομία και δράση: Το Hackathon 2026 και τα Κέντρα Wellbeing

Η νέα γενιά έδωσε τη δική της απάντηση μέσω του διαγωνισμού Hackathon SELMA 2026, με κεντρικό σύνθημα “EGO vs ECO”. Οι μαθητές παρουσίασαν εντυπωσιακές προτάσεις για την καλλιέργεια οικολογικής συνείδησης μέσω της τεχνολογίας, αποδεικνύοντας ότι το διαδίκτυο μπορεί να αποτελέσει εργαλείο δημιουργίας και όχι μόνο κινδύνου.

Παράλληλα, μια σημαντική θεσμική εξέλιξη έλαβε χώρα με την υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ της Έδρας UNESCO και του Εθνικού Διαδημοτικού Δικτύου Υγιών Πόλεων (ΕΔΔΥΠΠΥ). Στόχος είναι η δημιουργία πρότυπων Κέντρων Ευεξίας (Wellbeing) για παιδιά και εφήβους σε όλη την επικράτεια, τα οποία θα παρέχουν:

1. Αξιολογημένες υπηρεσίες ψυχικής υγείας.
2. Ακαδημίες γονέων για την ορθή ψηφιακή ανατροφή.
3. Πιστοποιημένη κατάρτιση στελεχών στην κοινότητα και στα σχολεία.

Συμμετέχοντες και θεσμικοί εκπρόσωποι

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους και χαιρέτισαν:

• Ο Υφυπουργός Παιδείας, Καθηγητής ΕΚΠΑ κ. Κωνσταντίνος Βλάσης.
• Ο Πρόεδρος του ΙΣΑ και του ΕΔΔΥΠΠΥ κ. Γεώργιος Πατούλης.
• Η Βουλευτής κ. Ζωή Ράπτη.
• Ο πρ. Διευθυντής Πολιτικής Υγείας ΠΟΥ Ευρώπης, Καθηγητής κ. Άγις Τσουρός.
• Ο Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων κ. Κωνσταντίνος Νταλούκας.
• Η Πρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδος κ. Μέμη Τσεκούρα.
• Η Καθηγήτρια και Εθνική Εκπρόσωπος της Έδρας UNESCO κ. Άρτεμις Κ. Τσίτσικα.

Στο επιστημονικό σκέλος και τον συντονισμό συμμετείχαν: Η δημοσιογράφος κ. Φραντζέσκα Σαββοργινάκη, η ψυχοπαιδαγωγός δρ Ελένη Μπαλδιμτσή, ο Καθηγητής ΕΚΠΑ κ. Μαργαρίτης Αυγέρης, οι σύμβουλοι του Υπ. Παιδείας κ. Μαρία Ευαγγελίου και κ. Ανδρέας Νιγιάννης, ο Καθηγητής του Ιονίου Πανεπιστημίου κ. Παναγιώτης Βλάμος, ο παιδίατρος κ. Αθανάσιος Θήριος, η ψυχολόγος κ. Εβελίνα Πρεβέντη, η κοινωνιολόγος κ. Νταίζη Παπαθανασοπούλου και η κ. Ελίζα Φοινίτση. Τις απόψεις των νέων εξέφρασαν οι μαθητές Μελίνα Γατσούλη, Στέφανος Πρίντεζης, Αριστοτέλης Ζουλογιάννης και η φοιτήτρια Μελίνα Πετρίδη.

Παρευρέθηκαν επίσης εξέχοντα μέλη της επιστημονικής κοινότητας: Οι κυρίες Εύα Κογιαννάκη, Λίλλιαν Μαρκάκη, Σταυρούλα Παπαδάκου, ο παιδίατρος κ. Σπύρος Μαζάνης, η Καθηγήτρια κ. Φλώρα Μπακοπούλου, ο Καθηγητής κ. Παναγιώτης Χριστόπουλος, η παιδίατρος-αναπτυξιολόγος κ. Έφη Τσεκούρα, ο παιδονευρολόγος κ. Δημοσθένης Δαμιανός, η δημοσιογράφος κ. Βάσω Χρυσοστομίδου και η σύμβουλος κ. Κλεοπάτρα Ρεντζέπη.