Η ΕΕ στην Ουκρανία με άδεια χέρια-Πως η Ουγγαρία χάλασε το ταξίδι-Το παρασκήνιο

Την ώρα που η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα έφτασαν στο Κίεβο την Τρίτη για μια ημέρα μνήμης, δεν είχαν να προσφέρουν ελάχιστα πέρα από συλλυπητήρια.

Τέσσερα χρόνια ακριβώς μετά την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, η ΕΕ ήλπιζε να προσφέρει κάποια ανακούφιση με νέες κυρώσεις κατά της Μόσχας και με ένα δάνειο 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο, όπως περιγράφει το Politico.

Η Ουγγαρία το εμπόδισε.

Μετά από έναν ιδιαίτερα βαρύ χειμώνα στην Ουκρανία, μήνες υποτιθέμενων ειρηνευτικών συνομιλιών που απέδωσαν ελάχιστα και με τη Ρωσία να συνεχίζει αδιάκοπα τις επιθέσεις της, η ΕΕ ήταν βέβαιη ότι θα μπορούσε επιτέλους να προσφέρει ουσιαστική βοήθεια.

Ωστόσο, η προσεκτικά οργανωμένη στήριξη ανατράπηκε όταν ο Υπουργός Εξωτερικών της Ουγγαρίας, Πέτερ Σιγιάρτο, ανακοίνωσε ότι η χώρα του θα μπλοκάρει τον 20ό γύρο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, λόγω διαφωνίας με την Ουκρανία για το πετρέλαιο, κλιμακώνοντας την ήδη τεταμένη σχέση των δύο χωρών.

Παράλληλα, απείλησε με βέτο στο κρίσιμο δάνειο των 90 δισ. ευρώ που οι ηγέτες της ΕΕ είχαν συμφωνήσει τον Δεκέμβριο για τη χρηματοδότηση της άμυνας της Ουκρανίας απέναντι στις ρωσικές δυνάμεις.

Ο Πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, «δαιμονοποιεί την Ουκρανία για εσωτερικό πολιτικό όφελος», δήλωσε ο Υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Αντρίι Σιμπίχα, ζητώντας από τη Βουδαπέστη να σταματήσει να εμπλέκει την Ουκρανία στην εσωτερική πολιτική της. Σημειώνεται ότι στην Ουγγαρία διεξάγονται εκλογές τον Απρίλιο, με το κυβερνών κόμμα Fidesz να υστερεί στις δημοσκοπήσεις.

Κατά τη συνάντηση των Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στις Βρυξέλλες, αρκετοί εξέφρασαν την οργή τους. Η Υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Σουηδίας, Τζέσικα Ρόζενκραντς, χαρακτήρισε τη στάση της Ουγγαρίας «νέο χαμηλό» για τον Όρμπαν, ενώ ο Γερμανός ΥΠΕΞ Γιόχαν Βάντεφουλ δήλωσε «κατάπληκτος» από τη θέση της Βουδαπέστης. Ο Πολωνός ΥΠΕΞ Ράντοσλαβ Σικόρσκι έκανε λόγο για έλλειψη αλληλεγγύης.

Όλα για το πετρέλαιο

Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκεται ο αγωγός Druzhba, μήκους 4.000 χιλιομέτρων, που μεταφέρει ρωσικό πετρέλαιο στην Κεντρική Ευρώπη, τροφοδοτώντας κυρίως την Ουγγαρία και τη Σλοβακία. Ο αγωγός έχει τεθεί εκτός λειτουργίας από τις 27 Ιανουαρίου, όταν οι ουκρανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι υπέστη ζημιές από ρωσικό πλήγμα.

Η Βουδαπέστη και η Μπρατισλάβα κατηγορούν το Κίεβο ότι διατηρεί σκόπιμα τον αγωγό ανενεργό. Ο Σιγιάρτο υποστήριξε πως δεν υπάρχει τεχνικός λόγος που να εμποδίζει την επανεκκίνηση και έκανε λόγο για πολιτική πίεση.

Σύμφωνα με το Center for the Study of Democracy, το 92% των ενεργειακών εισαγωγών της Ουγγαρίας πέρυσι προερχόταν από ρωσικό πετρέλαιο.

Η Κροατία, μέσω του Υπουργού Ενέργειας Άντε Σούσνιαρ, υποστήριξε ότι η αγορά ρωσικού πετρελαίου «χρηματοδοτεί τον πόλεμο».

Χρηματοδότηση και ενότητα της ΕΕ

Ο Όρμπαν είχε αποδεχθεί τη χρηματοδοτική στήριξη της Ουκρανίας, υπό τον όρο ότι η Ουγγαρία, μαζί με την Τσεχία και τη Σλοβακία, θα εξαιρούνταν από την αποπληρωμή του δανείου. Ωστόσο, η διαμάχη για τον Druzhba τον οδήγησε — όπως δήλωσε σε επιστολή του προς τον Κόστα — να «επαναξιολογήσει» τη στάση του.

Η Λιθουανία, μέσω του ΥΠΕΞ Κεστούτις Μπούντρις, εξέφρασε έντονη απογοήτευση, τονίζοντας ότι η στάση της Ουγγαρίας θέτει υπό αμφισβήτηση όχι μόνο τη στήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία, αλλά και την ίδια την ενότητα και ικανότητα λήψης αποφάσεων της Ένωσης.

«Ελπίζω ότι η Ευρώπη θα ανταποκριθεί», είπε, εκφράζοντας την ανησυχία μήπως η 20ή δέσμη κυρώσεων και το δάνειο των 90 δισ. ευρώ παραμείνουν σε εκκρεμότητα.