Τσίπρας: Αποτίμηση και νέος γύρος παρουσίασης της Ιθάκης-Στρατηγική κοινωνικής διεύρυνσης πριν τις οργανωτικές αποφάσεις

Η δημόσια κινητικότητα του Αλέξη Τσίπρα τους τελευταίους μήνες δεν παραπέμπει σε πολιτική επιστροφή με όρους αιφνιδιασμού, αλλά σε μια προσεκτικά σχεδιασμένη διαδικασία επανατοποθέτησης. Ο πρώην πρωθυπουργός δείχνει να απορρίπτει τη λογική της «πολιτικής έκρηξης» και να επενδύει σε μια στρατηγική ωρίμανσης, με σταδιακά βήματα που χτίζουν πολιτικό και κοινωνικό υπόβαθρο.

Ράνια Τραγόμαλλου

Η επιλογή αυτή αποτυπώνεται τόσο στη ρητορική του όσο και στις κινήσεις του. Ανοίγει σταδιακά τα χαρτιά του, δεν ανακοινώνει οργανωτικό σχήμα, αλλά παραμένει διαρκώς παρών στη δημόσια συζήτηση.

Η επόμενη κίνηση

Το μοτίβο είναι σαφές: πρώτα ιδεολογικό και προγραμματικό πλαίσιο, στη συνέχεια διεύρυνση κοινωνικής απεύθυνσης και στο τέλος οι οργανωτικές αποφάσεις. Σε συνομιλητές του επιμένει ότι η ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου δεν μπορεί να γίνει υπό πίεση ή με κινήσεις τακτικισμού, αλλά απαιτεί χρόνο, σχέδιο και κοινωνική κινητοποίηση.

Η παραίτηση από το βουλευτικό αξίωμα στις 6 Οκτωβρίου εντάσσεται ακριβώς σε αυτή τη λογική επανασύνδεσης με την κοινωνία. Τότε είχε δηλώσει ότι επιδιώκει να «κατεβεί» στην κοινωνία και να αφουγκραστεί τις ανάγκες της, εγκαταλείποντας την «ασφάλεια των εδράνων» για την «ελπιδοφόρα ανασφάλεια της κοινωνικής δράσης». Οι συναντήσεις που συνοδεύουν τις παρουσιάσεις του βιβλίου επιβεβαιώνουν αυτή την επιλογή.

Ο πρώτος κύκλος παρουσιάσεων της  «Ιθάκης» αποτιμάται θετικά από συνεργάτες του στην Αμαλίας,. Η εκτίμηση αφορά τόσο τη μαζικότητα των εκδηλώσεων όσο και τις επαφές που πραγματοποιεί ο πρώην πρωθυπουργός με πολίτες, συλλογικότητες, αυτοδιοικητικούς και επαγγελματικούς φορείς.  

Ο σχεδιασμός προβλέπει νέο κύκλο παρουσιάσεων σε μεγάλες πόλεις των 13 περιφερειών. Σύμφωνα με πληροφορίες, επόμενοι σταθμοί θα είναι η Αλεξανδρούπολη, η Κοζάνη, η Λαμία, η Καλαμάτα, η Κρήτη, η Λέσβος, η Ρόδος και η Κέρκυρα.

Στόχος είναι η περαιτέρω διεύρυνση του διαλόγου όχι μόνο για την περίοδο 2015-σήμερα, αλλά και για τις προγραμματικές προτάσεις της επόμενης ημέρας. Θέματα όπως παιδεία, εργασία, ψηφιακή μετάβαση, εξωτερική πολιτική, ανάπτυξη, ενέργεια και τουρισμός αποτελούν βασικούς άξονες των επεξεργασιών του Ινστιτούτου Τσίπρα.

Ο Αλέξης Τσίπρας “ξανασυστήνεται”

Αυτό που  σημειώνουν πηγές από την Αμαλίας  είναι ότι το ενδιαφέρον μεγαλώνει με κάθε εκδήλωση. Ο Αλέξης Τσίπρας «ξανασυστήνεται» με την Ιθάκη και τις παρεμβάσεις του σε ένα όλο και διευρυνόμενο κοινό.  Εμφανίζονται νέα πρόσωπα από κοινωνικούς και επαγγελματικούς χώρους, στοιχείο που ενισχύει την εικόνα ενός ανοίγματος πέρα από κομματικούς μηχανισμούς.

 Η αυξημένη προσέλευση σε πόλεις όπως η Αθήνα, η Πάτρα, η Θεσσαλονίκη, τα Γιάννενα και η Λάρισα ενισχύει την εικόνα πολιτικής επανενεργοποίησης. Πρόσωπα που παρακολουθούν τις εκδηλώσεις σημειώνουν ότι το κοινό δεν περιορίζεται στον παραδοσιακό κομματικό πυρήνα, αλλά περιλαμβάνει πολίτες από διαφορετικές αποχρώσεις της προοδευτικής παράταξης και ανένταχτους που αναζητούν πολιτική διέξοδο.

H συζήτηση γύρω από το 2015 και η αποτίμηση της διακυβέρνησης φαίνεται να λειτουργούν ως πεδίο αναστοχασμού, αλλά και ως βάση για την προβολή μιας νέας πολιτικής πρότασης. «Πολίτες που συμμετέχουν στη συζήτηση για την Ιθάκη ενδιαφέρονται για την αλήθεια του Α. Τσίπρα που αφορά το δύσκολο 2015, αλλά και προσβλέπουνσε μια καλύτερη επόμενη μέρα» λένε πρόσωπα του περιβάλλοντος του πρώην πρωθυπουργού.  

Το πολιτικό «ποιοι» και το ανοιχτό «πότε»

Η σύνθεση των πάνελ στις παρουσιάσεις της «Ιθάκης» αποτυπώνει κάτι περισσότερο από απλή πολυσυλλεκτικότητα· λειτουργεί ως έμμεσο πολιτικό σήμα για το εύρος των δυνάμεων που συνομιλούν με τον Αλέξη Τσίπρα στη φάση της επανατοποθέτησής του.

Η παρουσία του Γιώργου Παππά και του Γιώργου Σιακαντάρη στην Πάτρα, του Α. Σαουλίδη και της Κατερίνα Σπυροπούλου στη Θεσσαλονίκη και του Γ. Μπουλμπασάκου στα Γιάννενα δείχνει γέφυρες με πρόσωπα που κινούνται σε διαφορετικές διαδρομές του προοδευτικού χώρου και διαθέτουν κοινωνική αναγνωσιμότητα.

Παράλληλα, η συμμετοχή νέων εκπροσώπων κοινωνικών πεδίων —όπως ο Δημήτρης Κιτσικόπουλος από τις ενεργειακές κοινότητες— και προσώπων του πολιτισμού, μεταξύ των οποίων η Μαριάννα Τουμασάτου, ο Αιμίλιος Χειλάκης και η Φαίη Κοκκινοπούλου, ενισχύει την εικόνα ενός ανοίγματος πέρα από τα στενά κομματικά όρια.

Οι πανεπιστημιακοί, αυτοδιοικητικοί και εκπρόσωποι συλλογικοτήτων υποδηλώνουν αναζήτηση της κοινωνικής ρίζωσης, ενώ η παρουσία στενών συνεργατών και πολιτικών που συμπορεύτηκαν μαζί του —όπως ο Μιχάλης Καλογήρου, ο Γιώργος Χουλιαράκης, ο Πέτρος Κόκκαλης και ο Διονύσης Τεμπονέρας-  λειτουργεί ως υπενθύμιση της πολιτικής συνέχειας.

Έτσι, τα πρόσωπα που εμφανίζονται στα πάνελ δεν συνιστούν απαραίτητα «επιβίβαση» στο ίδιο πολιτικό καράβι, αλλά χαρτογραφούν ένα ευρύ πεδίο δυνητικών συνομιλητών: από τον σκληρό πυρήνα των συνεργατών έως έναν ευρύτερο κύκλο που σηματοδοτεί διαθεσιμότητα διαλόγου και πιθανές συγκλίσεις σε μια μελλοντική πρωτοβουλία.

Νέοι, «άφθαρτοι» και έμπειροι

Το πολιτικό «ποιοι» φαίνεται να περιγράφεται σταδιακά, ενώ το «πότε» παραμένει ανοιχτό. Η στρατηγική της ωρίμανσης επιτρέπει στον Αλέξη Τσίπρα να διατηρεί πρωτοβουλία κινήσεων, να μετρά αντιδράσεις και να διαμορφώνει όρους συγκρότησης ενός ευρύτερου εγχειρήματος.

Πίσω από τη δημόσια εικόνα των παρουσιάσεων, καταγράφεται έντονη κινητικότητα σε επίπεδο επαφών και διερευνητικών συζητήσεων. Σταθερό στοιχείο των περιοδειών είναι οι συναντήσεις με τοπικές κοινωνίες: νέους, επαγγελματίες, αγρότες, συνεταιρισμούς και αυτοδιοικητικούς παράγοντες. Στη Λάρισα, για παράδειγμα, το πρόγραμμα περιλάμβανε επαφές με εργαζόμενους της οικοδομής, συζητήσεις με νέους, γεύμα εργασίας με τοπικούς παράγοντες και συναντήσεις με αγροτικούς φορείς και εκπαιδευτικά ιδρύματα

Σε αυτή τη φάση, το βασικό μήνυμα είναι η προετοιμασία και όχι η βιασύνη. Το σήμα που εκπέμπεται ωστόσο, αφορά μια νέα σύνθεση που θα περιλαμβάνει νέους, εργαζόμενους και επιστήμονες, αλλά και πρόσωπα με εμπειρία διοίκησης και πολιτική διαδρομή.

Η αναφορά στην εμπειρία ερμηνεύεται ως προσπάθεια ισορροπίας: ένα νέο εγχείρημα με κυβερνητική φιλοδοξία χρειάζεται και θεσμική επάρκεια. Παράλληλα, η προσέγγιση αυτή λειτουργεί καθησυχαστικά για παλαιότερα στελέχη που αναζητούν τον ρόλο τους στην επόμενη ημέρα.