Το ΠΑΣΟΚ σε συμπληγάδες διαρκούς εσωκομματικής αστάθειας-Κρίσιμο σταυροδρόμι η σημερινή συνεδρίαση της ΚΟΕΣ

Η σημερινή συνεδρίαση της Ολομέλειας της ΚΟΕΣ βρίσκει το ΠΑΣΟΚ  σε μια φάση λεπτών ισορροπιών. Η Πολιτική Γραμματεία της Παρασκευής δεν κατέληξε σε θεαματική ρήξη, ούτε σε ανοιχτή αμφισβήτηση. Κατέληξε όμως σε έναν πόλεμο διαρροών και διαψεύσεων που ανέδειξε τη βαθύτερη νευρικότητα στο εσωτερικό της παράταξης.

Ράνια Τραγόμαλλου

Αυτή η εσωτερική ένταση μπορεί να μην είναι εκρηκτική και ανεξέλεγκτη , είναι όμως υπαρκτή και αρκετή ώστε να παράγει πολιτικό αποτύπωμα.

Η «μάχη» μετά τη συνεδρίαση

Η τελευταία συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας χαρακτηρίστηκε από συμμετέχοντες  “σαφώς πιο ήρεμη σε σχέση με την προηγούμενη” , ωστόσο, οι τόνοι δεν ήταν χαμηλοί. Και κυρίως, η πραγματική σύγκρουση εκδηλώθηκε μετά το τέλος της διαδικασίας.

Κύκλοι της Χαριλάου Τρικούπη  υποστήριξαν ότι στα μέσα ενημέρωσης διοχετεύθηκαν διάλογοι που δεν έγιναν ποτέ. «Ανύπαρκτοι διάλογοι» ήταν η φράση που χρησιμοποιήθηκε, με σαφή αιχμή προς την πλευρά του Χάρη Δούκα.

Σύμφωνα με όσα κυκλοφόρησαν, ο Δήμαρχος Αθηναίων στην τοποθέτηση του κινήθηκε σε τρεις άξονες:

• Έμφαση στην ανάγκη να μην «ποινικοποιείται» η διαφωνία και να διασφαλίζεται σεβασμός προς όλα τα στελέχη.
• Αμφισβήτηση της επιλογής για την ανάδειξη συνέδρων με αναφορά στη λειτουργία των μητρώων και στην ταυτότητα του κόμματος ως «κόμμα μελών».
• Επισήμανση ότι δημόσιες αιχμές πριν την ολοκλήρωση των οργάνων ενισχύουν την εικόνα εσωστρέφειας.

Ωστόσο, πηγές της Χαριλάου Τρικούπη τόνισαν  ότι ουδέποτε διατυπώθηκαν με αυτό τον τρόπο οι αιτιάσεις περί «ανύπαρκτων μητρώων» ούτε  αποδόθηκε στον Νίκο Ανδρουλάκη  προσωπική ευθύνη για εσωστρέφεια, κοινώς υποστηρίζουν ότι δεν ειπώθηκε η φράση “με τις αιχμές σου παράγεις εσωστρέφεια”.  Έκαναν λόγο  για μια αφήγηση που δεν ανταποκρίνεται στο πραγματικό κλίμα της αίθουσας.

Από την άλλη πλευρά, συνεργάτες του Χάρη Δούκα επέμειναν  ότι τα όσα δημοσιοποιήθηκαν  αποτυπώνουν το πνεύμα και το περιεχόμενο της παρέμβασής του. Θεωρούν μάλιστα ότι η διαρροή περί «ανύπαρκτων διαλόγων» επιχειρεί να απαξιώσει μια θεσμική διαφωνία.

Έτσι, η διαφωνία απέκτησε δεύτερο επίπεδο: όχι μόνο για το τι συζητήθηκε, αλλά και για το ποια εκδοχή της συζήτησης θα κυριαρχήσει δημόσια.

Το κλίμα: αυστηρό μήνυμα, θεσμικές ενστάσεις

Ο Νίκος Ανδρουλάκης έδωσε εξαρχής έναν τόνο θεσμικής αυστηρότητας. Η κεντρική ιδέα που μετέφερε ήταν ότι το κεφάλαιο των  εσωκομματικών εκλογών έχει κλείσει  και ότι το κόμμα οφείλει να κινηθεί ενιαία προς τις εθνικές εκλογές.  Το μήνυμα είχε χαρακτήρα πειθαρχίας: τα όργανα πρέπει να λειτουργούν με σεβασμό και οι αποφάσεις να γίνονται αποδεκτές χωρίς υπαινιγμούς.

Στο ζήτημα των συνέδρων, η γραμμή της ηγεσίας  συνοψίζεται στην ανάγκη για ένα μεγάλο, ανοιχτό και αντιπροσωπευτικό σώμα, με κατανομή που αποτυπώνει την εκλογική δυναμική του κόμματος.

Συνεργάτες του προέδρου του κόμματος επιμένουν ότι η πρόταση δεν συνιστά «τεχνοκρατικό μηχανισμό», αλλά πολιτική επιλογή διαφάνειας και σαφήνειας, ώστε να κλείσουν οι υπαινιγμοί περί ελέγχου του Συνεδρίου. Το μήνυμα, όπως μεταφέρεται, ήταν διπλό: σεβασμός στα όργανα και καθαρός προσανατολισμός προς την κοινωνία.

Από την πλευρά Δούκα, περιγράφουν την παρέμβασή του ως πολιτική και θεσμική, όχι προσωπική.  Το επιχείρημα που αναδεικνύεται είναι ότι η διαδικασία εκλογής συνέδρων πρέπει να συνδέεται ευθέως με τη βάση των μελών και να μην δημιουργεί αμφιβολίες ως προς τη θεσμική συνέχεια του κόμματος.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η επισήμανση περί αποφυγής διατυπώσεων που μπορεί να ερμηνευθούν ως αιχμές προς εσωτερικές τάσεις.  Δεν πρόκειται – όπως λένε – για αμφισβήτηση της ηγεσίας, αλλά για υπεράσπιση ενός μοντέλου λειτουργίας που ενισχύει τη συλλογικότητα.

Οι προσπάθειες αποσυμπίεσης

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Άννα Διαμαντοπούλου επιχείρησε δημόσια να χαμηλώσει τους τόνους. Με παρέμβασή της μίλησε για μια πεντάωρη συνεδρίαση με διαφωνίες αλλά και συνθέσεις, απορρίπτοντας το αφήγημα περί «εμφυλίου». 

Με τους όρους «θόρυβος και κουτσομπολιά»  που χρησιμοποίησε περιέγραψε τη συζήτηση μετά τις διαρροές.  Αυτό που αποτυπώθηκε στο μήνυμα της ήταν ότι η πολιτική παράγεται μέσα από συγκρούσεις, αλλά δεν μπορεί να αναλώνεται σε εσωτερικές εντυπώσεις.

Στο ίδιο πνεύμα, ο Παύλος Γερουλάνος, ο οποίος απέφυγε τις διαρροές,  επεσήμανε ότι η δημοσιοποίηση επιμέρους απαντήσεων και αιχμών μετά το τέλος της συνεδρίασης δεν βοηθά την εικόνα της παράταξης, προεξοφλώντας έναν νέο κύκλο διαρροών.

Το πραγματικό  διακύβευμα

Η αντιπαράθεση για τα μητρώα και τους συνέδρους λειτουργεί ως επιφάνεια. Από κάτω βρίσκεται ένα ευρύτερο πολιτικό ερώτημα: Μπορεί το ΠΑΣΟΚ να συνδυάσει οργανωτική συνοχή με ανοιχτή πολιτική συζήτηση χωρίς να δίνει εικόνα αστάθειας;

Η ηγεσία επιδιώκει να εκπέμψει μήνυμα σταθερότητας και προγραμματικής ετοιμότητας απέναντι στη ΝΔ, σε ένα περιβάλλον που κυοφορεί διαρκώς εσωτερική ένταση και συνοδεύεται  από διαρροές και αντικρουόμενες αφηγήσεις.

Το Συνέδριο, αναδεικνύεται σε τεστ πολιτικής ωριμότητας. Αν η παράταξη καταφέρει να μετατρέψει τη διαφωνία σε σύνθεση, θα ενισχύσει την εικόνα της ως δύναμης διακυβέρνησης. Αν εγκλωβιστεί σε έναν διαρκή κύκλο διαρροών, θα επιβεβαιώσει όσους μιλούν για χρόνια εσωστρέφεια.

Το ζήτημα πλέον δεν είναι να κριθεί  η φόρμουλα των συνέδρων αλλά  αν το ΠΑΣΟΚ μπορεί να περάσει από τη διαχείριση των εσωτερικών ισορροπιών στη διαμόρφωση καθαρής πολιτικής πρότασης για την επόμενη ημέρα.  Και αυτό είναι ένα στοίχημα που υπερβαίνει τα πρόσωπα.