Μέση Ανατολή: Ο Τραμπ στέλνει και δεύτερο αεροπλανοφόρο κατά του Ιράν

Σε μια κίνηση μέγιστης στρατιωτικής πίεσης, ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έδωσε εντολή για την αποστολή του USS Gerald R. Ford, του μεγαλύτερου αεροπλανοφόρου στον κόσμο, στη Μέση Ανατολή, με στόχο τον εξαναγκασμό της Τεχεράνης σε υποχωρήσεις για το πυρηνικό και βαλλιστικό της πρόγραμμα.

Διπλασιασμός της αμερικανικής ισχύος στην περιοχή

Το USS Gerald R. Ford, το οποίο μέχρι πρότινος βρισκόταν στην Καραϊβική Θάλασσα, αναμένεται να καταπλεύσει στην περιοχή σε περίπου τρεις εβδομάδες. Εκεί θα ενωθεί με το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, αυξάνοντας δραματικά τη στρατιωτική ισχύ των ΗΠΑ σε μια κρίσιμη συγκυρία. Η απόφαση αυτή ελήφθη αμέσως μετά τη συνάντηση του Τραμπ με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, Μπενιαμίν Νετανιάχου, στην Ουάσιγκτον, όπου συζητήθηκε η πορεία των διαπραγματεύσεων με το Ιράν. Παρά τις έμμεσες συνομιλίες που διεξήχθησαν στο Ομάν την περασμένη εβδομάδα, η Ουάσιγκτον επιλέγει να μιλήσει με όρους ισχύος, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα ότι η διπλωματία υποστηρίζεται από την ετοιμότητα για στρατιωτική δράση.

Το παζάρι για τα πυρηνικά και οι ισραηλινές απαιτήσεις

Το Ιράν έχει εκφράσει την ετοιμότητά του να περιορίσει το πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου με αντάλλαγμα την άρση των κυρώσεων, ωστόσο απορρίπτει κατηγορηματικά τις υπόλοιπες αμερικανικές και ισραηλινές απαιτήσεις. Το Ισραήλ πιέζει για μια συμφωνία που θα περιλαμβάνει τον δραστικό περιορισμό του βαλλιστικού προγράμματος της Τεχεράνης και τη διακοπή της στήριξης προς τη Χεζμπολάχ και άλλες οργανώσεις-δορυφόρους. Η ρητορική του Τραμπ έχει μετατοπιστεί από την υποστήριξη των εσωτερικών αντικαθεστωτικών διαδηλώσεων στο Ιράν —οι οποίες κατεστάλησαν βίαια από το καθεστώς— στην επικέντρωση στον έλεγχο των εξοπλισμών, μετά και τους καλοκαιρινούς βομβαρδισμούς κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων από την αμερικανική και ισραηλινή αεροπορία.

Μια ασυνήθιστα μακρά και πολυεπίπεδη αποστολή

Η επιστροφή του USS Gerald R. Ford στη Μέση Ανατολή σηματοδοτεί μια εξαιρετικά παρατεταμένη ανάπτυξη, καθώς το πλοίο βρίσκεται μακριά από τις ΗΠΑ από τον Ιούνιο του 2025. Πριν από τη νέα αποστολή, το αεροπλανοφόρο διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στην επιχείρηση σύλληψης του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα στις αρχές Ιανουαρίου, παραμένοντας στην Καραϊβική για την άσκηση πίεσης στη Λατινική Αμερική. Η μετακίνησή του τώρα προς τον Περσικό Κόλπο υπογραμμίζει την ευελιξία αλλά και την ένταση της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής υπό τον Τραμπ, ο οποίος χρησιμοποιεί τα αεροπλανοφόρα ως βασικό εργαλείο άσκησης πίεσης σε πολλαπλά γεωπολιτικά μέτωπα ταυτόχρονα.

Η επιστροφή της «διπλωματίας των κανονιοφόρων»

Η αποστολή του Gerald R. Ford στη Μέση Ανατολή αποτελεί την απόλυτη έκφραση της «διπλωματίας των κανονιοφόρων» (gunboat diplomacy) στον 21ο αιώνα. Ο Τραμπ δεν αρκείται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αλλά επιδιώκει να διαμορφώσει τους όρους της συμφωνίας μέσω του στρατιωτικού εκφοβισμού. Η ταυτόχρονη παρουσία δύο strike groups αεροπλανοφόρων στην ίδια περιοχή δεν είναι απλώς μια αμυντική διάταξη, αλλά μια προπαρασκευή για πιθανή κλιμάκωση. Η εργαλειοποίηση των ενόπλων δυνάμεων για την επίτευξη διπλωματικών κερδών ενέχει τον κίνδυνο ενός ατυχήματος ή μιας παρερμηνείας που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια ανεξέλεγκτη περιφερειακή σύγκρουση, καθιστώντας τη Μέση Ανατολή μια μπαρουταποθήκη έτοιμη να εκραγεί.