Τα σημεία αιχμής στη Συνταγματική Αναθεώρηση, τα περιθώρια συναίνεσης και η μεταρρύθμιση του Εθνικού Απολυτηρίου 

Η  “φυγή προς τα εμπρός” που επιχειρεί η κυβέρνηση πατώντας  μεταρρυθμιστικό “γκάζι” με το βλέμμα και στις εκλογές του 2027, φέρνει στο προσκήνιο σειρά από μείζονες πρωτοβουλίες, με αποκορύφωμα την εκκίνηση της διαδικασίας της Συνταγματικής Αναθεώρησης που ανακοίνωσε χθες ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Στην σημερινή μεταρρυθμιστική ατζέντα του Μεγάρου Μαξίμου περιλαμβάνεται σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό στις 12 το μεσημέρι για το νέο Εθνικό Απολυτήριο, επί του οποίου αναμένεται να ξεκινήσει το αμέσως επόμενο διάστημα εθνικός διάλογος και επιδίωξη της κυβέρνησης είναι να αποτελέσει ένα ακόμη πεδίο επιδίωξης ευρύτερης συναίνεσης.

Απόστολος Χονδρόπουλος

Κάτι που ήδη επιδιώκεται και για το υπό δημόσια διαβούλευση σχέδιο νόμου για την επέκταση της επιστολικής ψήφου για τους Έλληνες του εξωτερικού και στις εθνικές εκλογές που θα είναι αντικείμενο, μεθαύριο, νέας συνεδρίασης της άτυπης διακομματικής επιτροπής.

Το μήνυμα πως η κυβέρνηση διατηρεί την μεταρρυθμιστική της δυναμική, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιδίωξε από την πλευρά του, μέσα από την χθεσινοβραδινή τηλεοπτική συνέντευξη στον Σκάι, να το συνδυάσει και με το διακύβευμα της σταθερότητας.

Στενοί του συνεργάτες του σχολίαζαν πως ο κ. Μητσοτάκης μίλησε με την “ήρεμη αυτοπεποίθηση ενός πολιτικού που γνωρίζει πολύ καλά που θέλει να οδηγήσει την χώρα το επόμενο κρίσιμο διάστημα” και ο οποίος προσπάθησε να εξηγήσει με απλά λόγια στους πολίτες  “πόσο δύσκολο είναι το διεθνές περιβάλλον, τη σημασία της σταθερότητας και που πρέπει να πάει  η χώρα στα επόμενα χρόνια”.

Όλα αυτά με φόντο, πλέον, το περίγραμμα των κυβερνητικών προτάσεων για την Συνταγματική αναθεώρηση οι οποίες αν και θα εξειδικευτούν μέχρι τον Μάρτιο, συμβάλουν ήδη καθοριστικά στην διαμόρφωση ατζέντας δημοσίου διαλόγου.

• Σημεία αιχμής είναι η δημοσιονομική σταθερότητα, το άρθρο 86 περί ποινικής ευθύνης υπουργών, το άρθρο 16 για τα μη κρατικά πανεπιστήμια, η εκλογή ηγεσίας της Δικαιοσύνης και η  κατοχύρωση της αξιολόγησης στο Δημόσιο, συνδεδεμένη πλέον και με την άρση της μονιμότητας.

Η κυβέρνηση δεν έχει ανοίξει βεβαια τα χαρτιά της ως προς το συγκεκριμένο περιεχόμενο των αλλαγών που θα προτείνει, π.χ όσον αφορά το άρθρο 86 όπου τονίζει πως δεν θέλει η παραπομπή ή μη ενός διατελέσαντος υπουργού ή υφυπουργού να συνεχιστεί να είναι αποτέλεσμα των συσχετισμών.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος επισήμανε ότι δεν υπάρχει σοβαρό κράτος που να μην έχει ένα φίλτρο και έφερε το παράδειγμα άλλων χωρών που υπάρχει σώμα 15 μελών ή πλειονότητα των οποίων είναι δικαστικοί. Ζήτησε όμως να μην εκληφθεί αυτό ως είδηση, καθώς όλα αυτά τα συζητηθούν.

Ασαφές παραμένει επίσης και το πώς θα συνδέεται στην πράξη η αξιολόγηση με την άρση της μονιμότητας. Το Μέγαρο Μαξίμου αναγνωρίζει πως και αυτή την στιγμή μπορεί να απολυθεί ένας δημόσιος υπάλληλος εάν υποπέσει σε σοβαρό πειθαρχικό παράπτωμα, υποστήριξε ωστόσο δια του Παύλου Μαρινάκη ότι “αυτό το οποίο θέλουμε να κάνουμε είναι τελείως διαφορετικό”.  “Εμείς δεν πάμε σε μια λογική πειθαρχικού παραπτώματος, αυτό δεν χρειάζεται αναθεώρηση. Εμείς πάμε σε μια λογική αξιολόγησης της αποδοτικότητας, της συνέπειας και όχι απαραιτήτως για να φτάσει στην απόλυση, αλλά ακόμη και στην επιβράβευση”, υποστήριξε.

Θεωρείται πολύ δύσκολο επί της συγκεκριμένης πρότασης του κυβερνώντος κόμματος να υπάρξει ευρύτερη συναίνεση που θα οδηγήσει σε 180 ψήφους στην προτείνουσα Βουλή, είναι ωστόσο βέβαιο ότι θα βρίσκεται στο επίκεντρο της μεταρρυθμιστικής επιχειρηματολογίας του Μεγάρου Μαξίμου, μαζί με το άρθρο 16 για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, αλλά και την δημοσιονομική σταθερότητα με επιχείρημα να μην ξαναγυρίσει η χώρα σε πρακτικές λαϊκισμού που μπορεί να οδηγήσουν στο μέλλον σε νέο δημοσιονομικό εκτροχιασμό.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει όμως και η  εξειδίκευση που θα γίνει σε σχέση με την αναφορά του πρωθυπουργού, στην επιστολή του  προς τους γαλάζιους βουλευτές,  και στο ζήτημα κατοχύρωσης ” μίας σειράς από απαραίτητους κανόνες κυβερνητικής λειτουργίας που έχουν εμπεδωθεί στη νομοθεσία και την πρακτική των τελευταίων ετών”.

Στον απόηχο της χθεσινής πρωτοβουλίας, συνεργάτες του πρωθυπουργού επισημαίνουν επίσης ότι ο κ. Μητσοτάκης θεωρεί πως ήρθε ο καιρός καιρός να τολμήσουμε μεγάλες τομές, που θα ενισχύουν το κύρος των θεσμών και την εμπιστοσύνη των πολιτών, εισάγοντας ρυθμίσεις για την καλύτερη λειτουργία του πολιτεύματος απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής και συμβαδίζοντας με νέα δεδομένα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κλιματική κρίση.

Οπως λένε χαρακτηριστικά, “αυτό που προτείνει ο πρωθυπουργός με τη συγκεκριμένη συνταγματική αναθεώρηση είναι ένα νέο, σύγχρονο υπόδειγμα διακυβέρνησης και ένα Σύνταγμα συμβαδίζει με τις μεγάλες αλλαγές του 21ου αιώνα”. Και πιστεύει, προσθέτουν, πως “ένα σύγχρονο υπόδειγμα διακυβέρνησης, θα ενισχύσει τους θεσμούς και την εμπιστοσύνη των πολιτών” .