Κακοκαιρία: Γιατί “πνίγηκαν” τα νότια προάστια- Οι 3 αιτίες του κατακλυσμού

Βαρύς ήταν ο απολογισμός της σφοδρής κακοκαιρίας που έπληξε τη χώρα, με δύο ανθρώπινες ζωές να χάνονται: μιας 55χρονης γυναίκας στην Άνω Γλυφάδα και ενός λιμενικού στο Παράλιο Άστρος. Τα ακραία φαινόμενα, που επιβεβαίωσαν πλήρως τον Δείκτη Επικινδυνότητας Κατηγορίας 5, άφησαν πίσω τους εικόνες βιβλικής καταστροφής, ιδίως στα νότια προάστια της Αττικής.

Το ερώτημα που κυριαρχεί είναι γιατί οι περιοχές αυτές πλημμύρισαν τόσο βίαια. Οι επιστήμονες του Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών αναλύουν τα δεδομένα και καταλήγουν σε τρεις καθοριστικούς παράγοντες: τον ακραίο όγκο βροχής, τις ευάλωτες αστικές υποδομές και τις πληγές από τις πυρκαγιές στον Υμηττό.

1. Η «συνταγή» της πλημμύρας: 30% της ετήσιας βροχής σε λίγες ώρες

Ο Κώστας Λαγουβάρδος, Μετεωρολόγος και Διευθυντής Ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, περιέγραψε το χρονικό του φαινομένου, επισημαίνοντας ότι οι προγνώσεις επιβεβαιώθηκαν πλήρως:

«Επιβεβαιώθηκαν οι προγνώσεις που μιλούσαν για έντονα επεισόδια, κυρίως στην Αττική. Να πούμε ότι στην Αττική είχαμε δύο φάσεις κακοκαιρίας. Η πρώτη, που ήταν πρωινές-προμεσημβρινές ώρες, με πιο ήπια φαινόμενα, αρκετά μεγάλα ύψη βροχής όμως, τα οποία επίσης άρχισαν να δημιουργούν το υπόβαθρο».

Η δεύτερη φάση αποδείχθηκε καταστροφική: «Και μετά ήρθε το πιο έντονο, η δεύτερη φάση της κακοκαιρίας, με την έντονη καταιγιδοφόρο δραστηριότητα, που σημαίνει μεγάλα ύψη βροχής σε μικρό χρονικό διάστημα, δηλαδή η συνταγή για πλημμύρες».

Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: «Σε πολλούς σταθμούς ξεπεράστηκαν τα 100 χιλιοστά. Φτάσαμε στου Παπάγου τα 170 χιλιοστά… Είναι περίπου το 30% της ετήσιας βροχής μέσα σε μία ημέρα».

2. Μια πόλη «αθωράκιστη»: Οι αντοχές της Αθήνας στα άκρα

Ο δεύτερος παράγοντας αφορά τη δομική ευαλωτότητα της πρωτεύουσας. Όπως σημείωσε ο κ. Λαγουβάρδος:

«Σε μία μεγάλη πόλη όπως η Αθήνα, με προβλήματα υποδομών, το αποτέλεσμα είναι αυτό που είδαμε. Δυστυχώς είχαμε και απώλεια ανθρώπινης ζωής… Αυτό δείχνει πόσο ευάλωτη είναι στα έντονα καιρικά γεγονότα».

Ο ίδιος προειδοποίησε, συγκρίνοντας με τη Θεσσαλία και τον Daniel: «Δεν θέλει κανένας να σκεφτεί τι θα γινόταν στην Αθήνα αν έπεφταν οι βροχές που είδαμε στη Θεσσαλία τον Σεπτέμβριο του ’23».

3. Η «εκδίκηση» του καμένου Υμηττού

Ιδιαίτερα στην Άνω Γλυφάδα, οι δρόμοι γέμισαν τόνους φερτών υλικών. Ο Θοδωρής Γιάνναρος, Πυρομετεωρολόγος και Κύριος Ερευνητής στο Εθνικό Αστεροσκοπείο, συνέδεσε ευθέως το φαινόμενο με τις πυρκαγιές στον Υμηττό:

«Όταν χάνεται η βλάστηση από έναν μεγάλο ορεινό όγκο, χάνεται η ικανότητα συγκράτησης του εδάφους. Έτσι, σε καταρρακτώδεις βροχές είναι πολύ ευκολότερα τα κατολισθητικά φαινόμενα».

Εξήγησε μάλιστα γιατί οι καμένοι κορμοί δεν πρέπει πάντα να απομακρύνονται: «Σε κάποιες περιπτώσεις οι καμένοι κορμοί πρέπει να παραμένουν, γιατί συγκρατούν το έδαφος μέσω του ριζικού συστήματος που εξακολουθεί να υπάρχει».