Παρασκήνιο ΣΥΡΙΖΑ: Η διαγραφή Φαραντούρη, οι ανησυχίες για νέες αποσκιρτήσεις και ο… Τσίπρας

Σε μια απόφαση που ωρίμασε μέσα από έντονο παρασκήνιο, αλλεπάλληλες εσωκομματικές συσκέψεις και κλιμακούμενη δυσαρέσκεια, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτης Φάμελλος προχώρησε στη διαγραφή του Νικόλα Φαραντούρη από την ευρωομάδα του κόμματος. Καταλύτης υπήρξαν οι δημόσιες τοποθετήσεις του ευρωβουλευτή, οι οποίες κρίθηκαν αμφίσημες και αντικρουόμενες σε σχέση με τη συμμετοχή του –ή μη– σε πιθανή πολιτική κίνηση της Μαρίας Καρυστιανού.

Ράνια Τραγόμαλλου

Η απόφαση συνοδεύτηκε από σαφή πολιτική απαίτηση: ο Ν. Φαραντούρης καλείται να παραδώσει την ευρωβουλευτική του έδρα, καθώς –όπως τονίζεται από την Κουμουνδούρου– δεν δεσμεύεται ξεκάθαρα ότι θα συνεχίσει να εκπροσωπεί τους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

H «ευκαιρία»

Ήδη από τις πρώτες δημόσιες δηλώσεις του ευρωβουλευτή, στο εσωτερικό του κόμματος υπήρξαν εισηγήσεις προς τον Σωκράτη Φάμελλο για άμεση διαγραφή. Στελέχη εκτιμούσαν ότι οι αναφορές του Ν. Φαραντούρη άνοιγαν ευθέως ζήτημα πολιτικής αξιοπιστίας και κομματικής νομιμοποίησης. 

Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση αυτού του κλίματος έπαιξε και η ιδιαίτερα επιθετική ρητορική που υιοθέτησε η Μαρία Καρυστιανού απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα και τον ΣΥΡΙΖΑ, με αιχμή το τρίτο μνημόνιο, τοποθετήσεις που στην Κουμουνδούρου ερμηνεύτηκαν ως σαφής ανάδειξη του κόμματος σε βασικό πολιτικό της αντίπαλο.

Εξάλλου η αναμονή των πρωτοβουλιών του Αλέξη Τσίπρα είναι η καλύτερη “ανάσχεση” εκδήλωσης αποσκιρτήσεων εκτιμούν στελέχη του κόμματος, με την Κουμουνδούρου, ωστόσο, να παραμένει σε εγρήγορση.

Μάλιστα όπως υπενθυμίζουν στελέχη ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν εκείνος που είχε σταθεί αρωγός και είχε συμβάλει ουσιαστικά στα πρώτα της βήματα, κυρίως σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατά την περίοδο που προήδρευε του Συλλόγου των Συγγενών θυμάτων των Τεμπών.

Παρά ταύτα, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ επέλεξε να εξαντλήσει τα περιθώρια πολιτικής συνεννόησης. Το βράδυ της Τρίτης επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον ευρωβουλευτή και, σύμφωνα με πληροφορίες, του έθεσε με σαφήνεια το πολιτικό δίλημμα. Τα ερωτήματα ήταν ευθέα: «Είσαι ή δεν είσαι ΣΥΡΙΖΑ; Υπερασπίζεσαι τις ιδέες, το πρόγραμμα και τις προτάσεις μας; Θα πας ή όχι αλλού;». Ο Ν. Φαραντούρης φέρεται να απάντησε ότι θα προχωρήσει σε καθαρή δημόσια τοποθέτηση.

H οριστική ρήξη

Αντί, όμως, να ξεκαθαρίσει το τοπίο, οι συνεντεύξεις που παραχώρησε την επόμενη ημέρα προκάλεσαν νέα σύγχυση. Κατά την ανάγνωση της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ, ο ευρωβουλευτής συνέχισε να υπεκφεύγει, να μην δεσμεύεται ρητά και να αφήνει ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα. Αίσθηση προκάλεσε, μάλιστα, το γεγονός ότι παρουσίαζε τον εαυτό του ως ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ «υπό προθεσμία», μέχρι να ανακοινώσει ενδεχομένως κάτι διαφορετικό.

Η δυσαρέσκεια στη στενή ομάδα του Σωκράτη Φάμελλου μετατράπηκε σε οργή. «Δεν μπορούσε να είναι ανεκτό να σέρνεται αυτή η κατάσταση», περιγράφει στέλεχος του κόμματος. Στη σύσκεψη του στενού επιτελείου υπήρξε κοινή γραμμή ως προς την ουσία της απόφασης.

Υπήρξαν, ωστόσο, προβληματισμοί για τον χρόνο ανακοίνωσης, καθώς ορισμένοι επισήμαναν ότι το κόμμα δεν πρέπει να χάσει ακόμη μία έδρα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο –τη δεύτερη μετά τη διαγραφή του ευρωβουλευτή Νίκου Παππά. Τελικά, αποφασίστηκε η άμεση κίνηση.

“Να παραδώσει την έδρα»

Στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ διευκρινίζουν ότι η διαγραφή δεν σχετίζεται με τις κινήσεις της Μαρίας Καρυστιανού καθαυτές, αλλά με τη στάση του Ν. Φαραντούρη. Όπως τονίζουν, αντίστοιχες δηλώσεις ή υπαινιγμοί για οποιοδήποτε άλλο κόμμα ή πολιτική πρωτοβουλία θα αντιμετωπίζονταν με τον ίδιο τρόπο. Για την Κουμουνδούρου, το ζήτημα είναι η καθαρότητα εκπροσώπησης και η πολιτική συνέπεια απέναντι στους ψηφοφόρους.

Όπως  σημειώνουν κομματικές πηγές «ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και οι ψηφοφόροι του έχουν ανάγκη και απαίτηση για ευρωβουλευτές που θα τους εκπροσωπούν χωρίς προϋποθέσεις και κρυφά χαρτιά. Που θα δουλεύουν με συνέπεια και συντροφικότητα, βελτιώνοντας τη δράση μας και την επιρροή μας, και δεν θα εκμεταλλεύονται την ψήφο των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ για να ανοίξουν την πόρτα για άλλα κόμματα».

Στο ίδιο πλαίσιο, με την ανακοίνωση της διαγραφής επισημάνθηκε ότι, εφόσον ο Ν. Φαραντούρης αδυνατεί να δεσμευτεί ότι θα εκπροσωπεί τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, οφείλει να παραδώσει την έδρα στο κόμμα και στους ψηφοφόρους που του την εμπιστεύτηκαν.

Αιχμές για ΣΥΡΙΖΑ

Λίγο μετά τη διαγραφή του, ο Νικόλας Φαραντούρης ανήρτησε στα social media βίντεο με δήλωσή του, στην οποία αρνείται να παραδώσει την έδρα του. Ανακοίνωσε οτι θα συνεχίσει απερίσπαστος το έργο του στην Ευρωβουλή, λογοδοτώντας- όπως επεσήμανε- «στους χιλιάδες συμπολίτες μας, που με τίμησαν με τη ψήφο τους και με έστειλαν να υπηρετήσω τα συμφέροντα της πατρίδας και του λαού. Σ’ αυτούς και μόνο λογοδοτώ. Η έδρα μου ανήκει σε αυτούς. Με αυτούς συνομιλώ καθημερινά». Άφησε μάλιστα αιχμές για τον ΣΥΡΙΖΑ κατηγορώντας τον οτι «απομακρύνθηκε από τα μαζικά κινήματα και δαιμονοποιεί οτιδήποτε συνιστά μαζική κινητοποίηση των πολιτών. Εγώ θα συνεχίσω. Για δικαιοσύνη, διαφάνεια και ισονομία».

Με τη διαγραφή του, ο ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί να στείλει σαφές μήνυμα εσωκομματικής πειθαρχίας και πολιτικής καθαρότητας σε μια περίοδο που το κόμμα αναζητά σταθερό βηματισμό και σαφή ταυτότητα.

Για την Κουμουνδούρου, το ζήτημα δεν αφορά πρόσωπα ούτε συγκυριακές πολιτικές διεργασίες, αλλά τη θεμελιώδη αρχή ότι η κοινοβουλευτική –και ευρωκοινοβουλευτική– εκπροσώπηση δεν μπορεί να λειτουργεί με «ανοιχτές πόρτες» και εκκρεμότητες.

Από την άλλη πλευρά, ο Νικόλας Φαραντούρης επιλέγει να πορευτεί εκτός κομματικού πλαισίου, προτάσσοντας την προσωπική του πολιτική νομιμοποίηση από το εκλογικό σώμα και διαμορφώνοντας πλέον μια αυτόνομη παρουσία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η σύγκρουση αυτή δεν εξαντλείται στη διαχείριση μιας έδρας, αλλά αποτυπώνει βαθύτερες αντιφάσεις στο εσωτερικό του κόμματος. Με τις πολιτικές ισορροπίες να παραμένουν ρευστές το επόμενο διάστημα θα φανεί αν η ρήξη αυτή θα παραμείνει ένα μεμονωμένο επεισόδιο ή θα λειτουργήσει ως προπομπός ευρύτερων ανακατατάξεων.