Παρίσι: Αυξημένες προσδοκίες στη διευρυμένη σύνοδο “προθύμων” με αμερικανική συμμετοχή-Διακύβευμα οι εγγυήσεις ασφαλείας στην Ουκρανία

Η σύνοδος του «Συνασπισμού των Προθύμων» που θα πραγματοποιηθεί στο Παρίσι συνιστά μια κρίσιμη πολιτική στιγμή για το μέλλον της Ουκρανίας, αλλά και για την ίδια τη δυτική αρχιτεκτονική ασφάλειας σε μια περίοδο παρατεταμένου πολέμου και στρατηγικής αβεβαιότητας. Η γαλλική πρωτοβουλία, που φιλοδοξεί να φέρει πιο κοντά τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, την Ουάσιγκτον και το Κίεβο, επιχειρεί να υπερβεί το στάδιο της ρητορικής στήριξης και να εισέλθει σε μια πιο σύνθετη και απαιτητική φάση: τον καθορισμό πρακτικών μηχανισμών εγγυήσεων ασφαλείας για την επόμενη ημέρα του πολέμου.

Σπύρος Σιδέρης

Σε ένα περιβάλλον όπου οι στρατιωτικές εξελίξεις παραμένουν ρευστές και οι διπλωματικές διεργασίες εύθραυστες, το Παρίσι επιδιώκει να αναδειχθεί σε κόμβο συντονισμού, αλλά και σε γέφυρα ανάμεσα σε δύο συχνά αποκλίνουσες στρατηγικές κουλτούρες, την ευρωπαϊκή και την αμερικανική. Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει ανοιχτό: μπορεί αυτή η σύνοδος να παράγει ουσιαστική σύγκλιση ή θα περιοριστεί σε μια ακόμη επίδειξη ενότητας χωρίς δεσμευτικό βάθος;

Σύμφωνα με τη γαλλική κυβέρνηση, στη σύνοδο αναμένεται να συμμετάσχουν 35 χώρες, ενώ στην πρωτεύουσα της Γαλλίας θα βρεθούν 27 αρχηγοί κρατών ή κυβερνήσεων, στην πλειονότητά τους Ευρωπαίοι μεταξύ των οποίων και ο έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.

Η παρουσία αυτή από μόνη της αποτυπώνει το βάρος που αποδίδεται στη συνάντηση, ιδιαίτερα σε μια συγκυρία όπου η ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία συζητείται περισσότερο από ποτέ, αλλά εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις αποφάσεις της Ουάσιγκτον.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συμμετάσχουν για πρώτη φορά διά ζώσης σε σύνοδο του συγκεκριμένου σχήματος, το οποίο δημιουργήθηκε την άνοιξη με πρωτοβουλία της Γαλλίας και της Βρετανίας. Τις ΗΠΑ θα εκπροσωπήσουν οι απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, στοιχείο που ερμηνεύεται από διπλωματικές πηγές ως ένδειξη πρόθεσης για πιο άμεσο διάλογο με τους Ευρωπαίους συμμάχους, αλλά και για στενότερο συντονισμό με το Κίεβο.

Στο Παρίσι, εκτός του Κυριάκου Μητοοτάκη, θα δώσουν επίσης το «παρών» ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι και ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ, συγκροτώντας ένα πολιτικό μωσαϊκό που αντανακλά τόσο την ευρωπαϊκή πολυφωνία όσο και την ανάγκη κοινής γραμμής απέναντι στη Ρωσία.

• Στο επίκεντρο των συζητήσεων αναμένεται να βρεθεί η διαμόρφωση μιας κοινής αντίληψης για τις μελλοντικές εκεχειρίες, καθώς και για τον τρόπο αντίδρασης σε ενδεχόμενες παραβιάσεις από τη ρωσική πλευρά. Παράλληλα, η γαλλική προεδρία έχει προαναγγείλει συζητήσεις γύρω από την αρχή της ανάπτυξης πολυεθνικής δύναμης, η οποία θα λειτουργεί ως μηχανισμός αποτροπής και καθησυχασμού της Ουκρανίας στο πλαίσιο μιας πιθανής πολιτικής συμφωνίας. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα, καθώς αγγίζει τα όρια μεταξύ εγγυήσεων ασφαλείας και άμεσης στρατιωτικής εμπλοκής.

Την ίδια στιγμή, στο εσωτερικό της Ουκρανίας εξελίσσονται σημαντικές ανακατατάξεις. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι προχώρησε στην αντικατάσταση του επικεφαλής της Υπηρεσίας Ασφαλείας, Βασίλ Μαλιούκ, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης αναδιάρθρωσης του αμυντικού μηχανισμού. Παρότι ο Μαλιούκ παραμένει ενεργός εντός των υπηρεσιών και θα συνεχίσει να επικεντρώνεται σε επιχειρήσεις κατά της Ρωσίας, η αλλαγή αυτή εντάσσεται σε μια προσπάθεια αναζωογόνησης των ουκρανικών δομών ασφαλείας, σε μια φάση όπου η πίεση στο πεδίο των μαχών αυξάνεται.

Ο Μαλιούκ είχε αποκτήσει ιδιαίτερη δημοφιλία στην ουκρανική κοινή γνώμη, κυρίως μετά από θεαματικές επιχειρήσεις κατά ρωσικών στόχων, όπως η επιχείρηση «Ιστός της Αράχνης», κατά την οποία ουκρανικά drones προκάλεσαν σοβαρές απώλειες στη ρωσική αεροπορία. Ωστόσο, οι αλλαγές αυτές δείχνουν ότι το Κίεβο προετοιμάζεται για ένα παρατεταμένο και πιο σύνθετο στάδιο της σύγκρουσης, όπου η στρατιωτική δράση θα πρέπει να συμβαδίζει με τη διπλωματική κινητικότητα.

• Στο μέτωπο, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά τεταμένη. Οι ρωσικές επιδρομές κατά του Κιέβου και των γύρω περιοχών προκάλεσαν νέες απώλειες αμάχων και σοβαρά προβλήματα στις υποδομές, ενώ η Ρωσία ανακοίνωσε την κατάληψη νέων εδαφών στην περιοχή του Σούμι, στο πλαίσιο της δημιουργίας μιας λεγόμενης «ζώνης ασφαλείας». Σύμφωνα με διεθνείς αναλύσεις, το 2025 καταγράφεται ως χρονιά με τη μεγαλύτερη ρωσική προέλαση από την έναρξη του πολέμου.

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η σύνοδος του Παρισιού αποκτά χαρακτήρα πολιτικού τεστ. Δεν αφορά μόνο την Ουκρανία, αλλά και την ικανότητα της Δύσης να διαμορφώσει μια συνεκτική στρατηγική που θα συνδυάζει στρατιωτική στήριξη, διπλωματική πίεση και αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας.

Η επιτυχία ή η αποτυχία της δεν θα κριθεί από τις κοινές δηλώσεις, αλλά από το αν θα καταφέρει να γεφυρώσει τις διαφορές και να μετατρέψει τη σύγκλιση προθέσεων σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις, σε έναν πόλεμο που δοκιμάζει τα όρια της διεθνούς τάξης.