Το Politico αναλύει έξι παγκόσμια σενάρια για το 2026

Πέρυσι, το POLITICO επέλεξε να είναι αισιόδοξο για το μέλλον, παρουσιάζοντας — έστω και με χιουμοριστική διάθεση — λόγους για να δούμε θετικά το 2025. Κάποιες προβλέψεις επαληθεύτηκαν, άλλες όχι: ο Ντόναλντ Τραμπ κατάφερε ίσως να βάλει τέλος στον πόλεμο στη Γάζα, όμως η ειρήνη στην Ουκρανία παραμένει άπιαστη. Φέτος, το Politico ακολουθεί διαφορετική προσέγγιση, δίνοντας πιθανότητες για σενάρια του 2026 — από την πολιτική επιβίωση του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία και του Μπενιαμίν Νετανιάχου στο Ισραήλ, μέχρι τον κίνδυνο οικονομικής κρίσης και τους πιθανούς νικητές των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ.

Θα πόνταρε ο συντάκτης το μισθό του σε κάποιο από τα παρακάτω σενάρια; Σε καμία περίπτωση! Το μεγαλύτερο λάθος στα τυχερά παιχνίδια είναι να ξεκινήσεις. Ρωτήστε τον Harry Kakavas, έναν από τους πιο έξυπνους μεσίτες της Αυστραλίας, που έχασε δεκάδες εκατομμύρια δολάρια στα τραπέζια του Baccarat, παρά την περιουσία που είχε χτίσει.

Αν θέλετε όμως να δοκιμάσετε την τύχη σας, υπάρχουν αρκετές διαδικτυακές στοιχηματικές που θα χαρούν να πάρουν τα χρήματά σας.

Προειδοποίηση: Η πολιτική αυτή την ταραχώδη εποχή είναι ακόμα πιο απρόβλεπτη κι από τα σπορ — ειδικά με τον πάντα απρόβλεπτο Ντόναλντ Τραμπ ξανά στον Λευκό Οίκο. Μετά από μια καταιγιστική πρώτη χρονιά στη δεύτερη θητεία του, δείτε πώς εκτιμάμε ότι θα εξελιχθούν τα πράγματα παγκοσμίως το 2026.

Ουκρανία: Στασιμότητα παρά τις πιέσεις

Παρά τις συζητήσεις για δυτικές κυρώσεις που θα γονάτιζαν τη ρωσική οικονομία και θα έφερναν τον Βλαντίμιρ Πούτιν σε υποχώρηση, ο ίδιος φαίνεται ατάραχος. Παρά την καταστροφή στο μέτωπο ή τις ουρές των Ρώσων για βενζίνη λόγω ουκρανικών επιθέσεων σε διυλιστήρια, επιμένει στις μέγιστες απαιτήσεις του.

Την ίδια στιγμή, πολιτικοί περιορισμοί στο εσωτερικό περιορίζουν το τι μπορεί να αποδεχτεί ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, χωρίς να προκαλέσει κοινωνική έκρηξη στην Ουκρανία.

Παρόλα αυτά, ο Τραμπ εμφανίζεται συχνά να πιστεύει πως μια συμφωνία είναι εφικτή. Μετά τη σύνοδο στην Αλάσκα με τον Πούτιν, ακούστηκε να λέει στον Εμανουέλ Μακρόν: «Νομίζω ότι θέλει να κάνει μια συμφωνία μαζί μου. Το καταλαβαίνεις αυτό; Όσο τρελό κι αν ακούγεται».

Ωστόσο, η αδιαλλαξία του Ρώσου προέδρου έχει αφήσει τον Τραμπ απογοητευμένο, αναρωτώμενο αν πέφτει θύμα χειρισμού — όπως πιστεύει και η σύζυγός του, Μελάνια Τραμπ.

Ο Πούτιν, με άψογο συγχρονισμό, ξέρει πότε να προσεγγίζει τον Αμερικανό πρόεδρο. Χαρακτηριστικό ήταν το δίωρο τηλεφώνημα που προσέφερε προοπτική νέας συνόδου ακριβώς όταν ο Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αποστολής πυραύλων Tomahawk στην Ουκρανία.

Η παράταση του πολέμου ωφελεί τον Πούτιν: αυξάνει τη πίεση σε ήδη πιεσμένες ευρωπαϊκές οικονομίες και απειλεί τη συνοχή της διατλαντικής συμμαχίας. Παράλληλα βοηθά τον σύμμαχό του, Σι Τζινπίνγκ, στους υπολογισμούς του για την Ταϊβάν.

Kίνδυνος για το καθεστώς Πούτιν; Αν σταματήσει απότομα τις επιχειρήσεις, η έξοδος από πολεμική οικονομία μπορεί να πυροδοτήσει εσωτερικές συγκρούσεις για τους λιγοστούς πόρους, εκτιμά η κοινωνιολόγος Έλλα Πανεγιάχ του New Eurasian Strategies Centre.

Η Ουκρανία αντιμετωπίζει σοβαρή έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού: Μονάχα μια δωδεκάδα στρατιώτες ανά χιλιόμετρο μετώπου. Ένα ρήγμα στο μέτωπο είναι πάντα πιθανό. Ο Πούτιν μπορεί να ελπίζει σε περισσότερη γη, αδύναμες δυτικές εγγυήσεις ασφαλείας και περιορισμένο ουκρανικό στρατό — σενάρια που διευκολύνουν μελλοντικές ρωσικές επιδιώξεις.

Aντίλογος: Η ρωσική οικονομία πιέζεται από υψηλά επιτόκια, έλλειψη εργατικού δυναμικού και εκτόξευση κόστους δανεισμού. Οι τράπεζες ανησυχούν για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Το status quo δεν μπορεί να διαρκέσει επ’ άπειρον. Αντίστοιχα όμως και η Ουκρανία κινδυνεύει φέτος τον χειμώνα λόγω των ρωσικών επιθέσεων στην ενεργειακή της υποδομή και της αδυναμίας των Ευρωπαίων να χρηματοδοτήσουν επαρκώς το Κίεβο.

Aγορές ομολόγων: Η πραγματική παγκόσμια εξουσία;

Bασιλιάς των αγορών ήταν πάντα η αγορά ομολόγων.
Όπως είχε πει ο σύμβουλος του Μπιλ Κλίντον, Τζέιμς Κάρβιλ: «Αν ξαναγεννιόμουν θα ήθελα να είμαι αγορά ομολόγων — όλοι σε φοβούνται».

Aκόμη και ο Τραμπ φαίνεται να κατανοεί πως οι πραγματικοί κυρίαρχοι είναι οι “bond vigilantes”, τα hedge funds και οι κολοσσοί των επενδύσεων.
Την άνοιξη αναγκάστηκε να παγώσει τη βασική πολιτική του περί “ανταποδοτικών δασμών” όταν οι αγορές δυσανασχέτησαν.

Η δύναμη των αγορών φάνηκε τρία χρόνια πριν:
Η αρνητική αντίδραση στην αποτυχημένη mini-budget περικοπών φόρων της Λιζ Τρας στη Βρετανία οδήγησε στη συντομότερη πρωθυπουργική θητεία της ιστορίας (μόλις 49 ημέρες).

Πόσοι άλλοι δυτικοί ηγέτες κινδυνεύουν φέτος από τις αγορές αν δεν μειώσουν τα ελλείμματά τους;
Η κακή κατάσταση των δημόσιων οικονομικών από την Ιαπωνία έως τη Βρετανία και τις ΗΠΑ έχει κρατήσει ψηλά τα μακροπρόθεσμα επιτόκια δανεισμού. Οι προκλήσεις αυξάνονται διαρκώς — υψηλό χρέος, χαμηλή ανάπτυξη και παραγωγικότητα. Δύσκολο έργο η καθησύχαση των αγορών.

Η ζήτηση για κρατικά ομόλογα έχει μειωθεί:
Οι θεσμικοί επενδυτές ανησυχούν για τη δυνατότητα κυβερνήσεων όπως οι ΗΠΑ να διαχειριστούν τα δημοσιονομικά τους. «Λείπουν οι αναγκαίες οικονομικές μεταρρυθμίσεις», δήλωσε τον Σεπτέμβριο ο CEO της Deutsche Bank Christian Sewing.

H Γαλλία αποτελεί προειδοποιητικό παράδειγμα:
Διαδοχικοί πρωθυπουργοί διορισμένοι από τον Μακρόν αδυνατούν να πετύχουν σοβαρή μείωση χρέους λόγω έλλειψης κοινοβουλευτικής ή λαϊκής στήριξης. Η Βρετανία ακολουθεί στενά. Δημοσιονομική και πολιτική κρίση πάνε χέρι-χέρι, ενώ οι κυβερνήσεις φοβούνται περικοπές ή αυξήσεις φόρων εν όψει εκλογών — όμως κάτι πρέπει τελικά να αλλάξει.

Iσραήλ: Το φαινόμενο Νετανιάχου συνεχίζεται;

«Μάγο» τον αποκαλούν όχι τυχαία τον Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Όποτε όλα φαίνονται χαμένα στην πολιτική του πορεία, καταφέρνει εντυπωσιακές επιστροφές. «Είναι εμμονικός μαχητής· η αποτυχία δεν είναι επιλογή», γράφει ο βιογράφος του Μπεν Κασπίτ.

Ο Νετανιάχου πήρε το προσωνύμιο “Bibi the Magician” τη δεκαετία του ’90:
Νίκησε τον Σιμόν Πέρες λίγο μετά τη δολοφονία Ράμπιν· το 2015 ξεπέρασε σκάνδαλα διαφθοράς κερδίζοντας ξανά· επανέλαβε την τακτική συμμαχιών με ακροδεξιά κόμματα το 2019 για επιστροφή στην εξουσία.

Το 2022 πολλοί έκριναν πως είχε τελειώσει:
Μετά την επίθεση της Χαμάς στα κιμπούτς της νότιας χώρας (η χειρότερη ασφάλεια μετά τον πόλεμο Γιομ Κιπούρ), η κυβέρνησή του κατηγορήθηκε για πλήρη αποτυχία πρόληψης.

Οι εκλογές πρέπει να γίνουν ως τον Οκτώβριο του ’25:
Το πιθανότερο είναι ότι θα προκηρυχθούν νωρίτερα — επιλογή που μάλλον προτιμά ο ίδιος.
Παρά τις δικαστικές περιπέτειες και τη σκιά της 7ης Οκτωβρίου, η θέση του Νετανιάχου σταδιακά ενισχύεται.
Το Λικούντ ανέκαμψε δημοσκοπικά μετά τις επιχειρήσεις κατά της Χεζμπολά στον Λίβανο και με την ταπεινωτική ήττα του Ιράν.

Ο Τραμπ ίσως προσέφερε υπηρεσία στον Νετανιάχου:
Πιέζοντάς τον προς ειρήνη στη Γάζα, έδωσε στον Ισραηλινό πρωθυπουργό άλλοθι ώστε να σταματήσει τη στρατιωτική επιχείρηση, υπερβαίνοντας τις αντιδράσεις ακροδεξιών συνεταίρων.

Οι αντίπαλοι ελπίζουν στις δημοσκοπήσεις:
Το Λικούντ φαίνεται δύσκολα θα φτάσει τις 35 έδρες· η δεξιά συμμαχία δύσκολα πιάνει αυτοδυναμία (61 έδρες). Όμως ούτε η αντιπολίτευση δείχνει δυνατή.
Δημοσκόπηση για το Zman Yisrael δείχνει αύξηση στήριξης προς Βibi μετά τη συμφωνία κατάπαυσης πυρός και απελευθέρωση ομήρων.
Το Λικούντ ίσως παραμένει πρώτο κόμμα στη νέα Κνεσσέτ.

Η καλύτερη ελπίδα των αντιπάλων;
Να ενωθούν προσφέροντας σαφή επιλογή στους ψηφοφόρους — στόχος που έχει θέσει ο πρώην πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ, προσπαθώντας να ενώσει δυνάμεις με τον πρώην αρχηγό ΓΕΕΘΑ Γκαντί Άιζενκοτ για “μονομαχία” με τον Bibi.
Έχει άσο στο μανίκι ακόμα ο Νετανιάχου;

Bίκτορ Όρμπαν: Θα αντέξει άλλη μια εκλογική μάχη;

Ποιος θα στοιχημάτιζε κατά του Βίκτορ Όρμπαν;
Ο “Viktator”, όπως παίζουν με το όνομά του οι αντίπαλοι (Viktor+dictator), κέρδισε τις τελευταίες τρεις εκλογικές αναμετρήσεις. Οι κεντρώοι και αριστεροί της Ευρώπης θα κάνουν τα πάντα ώστε αυτή τη φορά να χάσει στις κάλπες του Απριλίου.

«Οι εκλογές δεν θα είναι απομονωμένες από την υπόλοιπη Ευρώπη», προβλέπει ο Frank Furedi:
O επικεφαλής του παραρτήματος στις Βρυξέλλες της κυβερνητικής σχολής Mathias Corvinus Collegium περιμένει ιδεολογική μάχη που θα πολώσει ακόμα περισσότερο μια ήδη διαιρεμένη χώρα.
Οι MAGA influencers στις ΗΠΑ και οι σύμμαχοί του στην ομάδα Patriots for Europe θέλουν επίσης την παραμονή Όρμπαν.
Τα αποτελέσματα σε Τσεχία (μεγάλη νίκη ANO) και Πολωνία (εκλογή συντηρητικού Προέδρου) τους ενθαρρύνουν.
Όμως ακόμη κι οι πιστοί θεωρούν πως αυτή είναι η πιο δύσκολη μάχη εδώ και 15 χρόνια λόγω φθοράς εξουσίας.

O Πέτερ Μάγκιαρ κύριος αντίπαλος:
Πρώην insider των Fidesz κι ευρωβουλευτής· ελπίζει πως η δυσαρέσκεια λόγω πληθωρισμού-σκάνδαλων θα “ρίξει” Όρμπαν.
Το νέο φιλοδυτικό-κεντροδεξιό κόμμα Tisza προηγείται ή ισοβαθμεί δημοκοπικά.
Όμως ένας στους τέσσερις ψηφοφόρους παραμένει αναποφάσιστος — σύμφωνα με τον πολιτικό αναλυτή Πέτερ Κρέκο «λίγη πονηριά κι έντονη καμπάνια μπορούν ν’ αλλάξουν τα δεδομένα».

O Όρμπαν παρουσιάζει τον Μάγκιαρ ως “μαριονέτα” της ΕΕ ή πράκτορα της Ουκρανίας:
Ελπίζει πως έτσι θα μεταφέρει τη συζήτηση στα πολιτιστικά ζητήματα όπου υπερτερεί επικοινωνιακά χάρη στα φιλικά προς αυτόν μέσα ενημέρωσης.

Xρηματοπιστωτικός κίνδυνος: Σκιώδεις τράπεζες & τεχνητή νοημοσύνη

Ανησυχίες προκαλεί η ανεξέλεγκτη αγορά ιδιωτικής πίστωσης (“shadow banks”).

O συνήθως συγκρατημένος διοικητής της Bank of England Andrew Bailey, έκρουσε πρόσφατα καμπανάκι κινδύνου: Υπάρχουν ομοιότητες με την κρίση του 2008 όταν “φούσκες” στεγαστικών δανείων στις ΗΠΑ μεταφέρθηκαν παγκοσμίως μέσω πολύπλοκων χρηματοοικονομικών προϊόντων προκαλώντας ντόμινο κατάρρευσης.

Θα οδηγήσουν ξανά οι αγορές σε κρίση;

Aπό τότε που οι παραδοσιακές τράπεζες απέφυγαν υψηλό ρίσκο μετά το ’08 (και λόγω αυστηρότερης εποπτείας), σημαντικό μέρος χρηματοδότησης επιχειρήσεων καλύπτουν πλέον hedge funds & private equity (“shadow banking”). Σύμφωνα με το US Financial Stability Board διαθέτουν σχεδόν τα μισά παγκόσμια χρηματοοικονομικά assets (περίπου $250 τρισ.).

Το θετικό:

Sκιώδεις τράπεζες δεν χρησιμοποιούν καταθέσεις ιδιωτών αλλά κεφάλαια επενδυτών δεσμευμένα για μεγάλο διάστημα — μειώνοντας θεωρητικά κινδύνους μαζικής φυγής κεφαλαίων τύπου Lehman Brothers.
Aλλά αυτό ισχύει μόνο θεωρητικά: Eάν διαταραχθεί αυτή η αγορά ιδιωτικής πίστωσης, θα υπάρξει αντίκτυπος παντού.
Και κυβερνήσεις χωρίς πόρους δεν μπορούν πλέον εύκολα να οργανώσουν διασώσεις τύπου 2008 — ειδικά εν μέσω λαϊκής δυσαρέσκειας.
Eπιπλέον πολλές shadow banks έχουν ποντάρει στη “φούσκα” τεχνητής νοημοσύνης που ίσως σκάσει σύντομα.
Ίσως είναι ώρα για προσοχή…

Eκλογές ΗΠΑ 2026: Mάχη Βουλής – Γερουσίας

Δύσκολη αποστολή για τους Ρεπουμπλικάνους η διατήρηση ελέγχου στη Βουλή Αντιπροσώπων.

Tο κόμμα του Προεδρου σχεδόν πάντα χάνει τη Βουλή στις ενδιάμεσες εκλογές (μόλις δύο εξαιρέσεις από το 1938). Και οι δύο περιπτώσεις είχαν ιδιαιτερότητες: Το 2002 οι Ρεπουμπλικάνοι κέρδισαν λόγω εθνικής ενότητας μετά την 11/9· το ’98 οι Δημοκρατικοί ωφελήθηκαν από την αντιδημοφιλή προσπάθεια καθαίρεσης Κλίντον από τους Ρεπουμπλικάνους.

Φέτος δυσκολεύουν τα πράγματα για τους Δημοκρατικούς:

Eξαιτίας ανακατανομής εκλογικών περιφερειών υπό την ώθηση Τραμπ σε πολιτείες όπως το Τέξας (που δίνει πλεονεκτήματα στους Ρεπουμπλικάνους), αν κι αυτό εξισορροπείται ως έναν βαθμό από αντίστοιχα σχέδια των Δημοκρατικών στην Καλιφόρνια.
Παρόλα αυτά, καθώς οι Ρεπουμπλικάνοι έχουν μόλις ισχνή πλειοψηφία στη Βουλή, οι Δημοκρατικοί θεωρούνται φαβορί — ειδικά αν παραμένει αρνητική η καθαρή δημοτικότητα Τραμπ.
Θετικό σημάδι αποτέλεσαν πρόσφατες νίκες Δημοκρατικών σε κυβερνήσεις Νιού Τζέρσεϊ & Βιρτζίνια (Νοέμβριος).

Άλλη εικόνα στη Γερουσία:

Eδώ οι Ρεπουμπλικάνοι έχουν πλειοψηφία έξι εδρών και σαφέστατα καλύτερες πιθανότητες διατήρησης ελέγχου.
Από τους 22 Ρεπουμπλικάνους γερουσιαστές που καλούνται να υπερασπιστούν έδρα έναντι μόλις 13 Δημοκρατικών αντιστοίχως, μόνο ένας Ρεπουμπλικανός κατεβαίνει σε Πολιτεία που ψήφισε Χάρις πέρσι, ενώ δύο Δημοκρατικοί σε Πολιτείες που ψήφισαν υπέρ Τραμπ.
Συνολικά λοιπόν, οι Ρεπουμπλικάνοι στη Γερουσία φαίνεται πως έχουν σαφέστατα ισχυρότερη θέση.
Για τους Δημοκρατικούς απαιτείται τεράστιο κύμα αντι-Τραμπ ψήφων ακόμη και στις πιο συντηρητικές Πολιτείες.
Δύσκολο αλλά όχι αδύνατο…
Πιθανότητες: Δημοκρατικοί παίρνουν Βουλή: 2/1• Ρεπουμπλικανοί κρατούν Γερουσία: 2/1.