Γιατί ο Τραμπ ήταν Πρόσωπο της Χρονιάς 2025: Μια χρονιά σταθμός για τις ΗΠΑ

Η επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο επανακαθόρισε θεσμούς, διεθνείς ισορροπίες και τον τρόπο άσκησης της εξουσίας.

Το 2025 καταγράφεται ως μία από τις πιο καθοριστικές χρονιές στη σύγχρονη αμερικανική – και κατ’ επέκταση παγκόσμια – ιστορία. Μια χρονιά που δεν ορίστηκε απλώς από γεγονότα, αλλά από μια βαθιά αλλαγή στον τρόπο άσκησης της εξουσίας, στη λειτουργία των θεσμών και στη διαμόρφωση των διεθνών ισορροπιών. Στο επίκεντρο όλων αυτών βρίσκεται αναμφισβήτητα ένα πρόσωπο: ο Ντόναλντ Τραμπ.

Η επιστροφή του στον Λευκό Οίκο ως 47ος Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών δεν ήταν απλώς μια πολιτική επανεμφάνιση ή μια προσωπική επιστροφή με δραματικό χαρακτήρα. Αποτέλεσε ρήξη – σημείο καμπής. Η εκ νέου ανάληψη της προεδρίας επιβεβαίωσε πως το φαινόμενο Τραμπ δεν ήταν ιστορική παρένθεση, αλλά βαθύτερο πολιτικό και κοινωνικό ρεύμα που εκφράζει ευρύτατα τμήματα της αμερικανικής κοινωνίας. Για αυτόν τον λόγο, ο Ντόναλντ Τραμπ ονομάζεται δικαίως από το The National Herald Πρόσωπο της Χρονιάς για το 2025.

Από τις πρώτες κιόλας εβδομάδες της νέας του θητείας, ο Τραμπ κατέστησε σαφές ότι δεν επέστρεψε για να διαχειριστεί τη συνέχεια, αλλά για να επιβάλει τομές. Με επιθετική και συχνά μονομερή χρήση της εκτελεστικής εξουσίας, υπέγραψε πληθώρα προεδρικών διαταγμάτων που αναδιαμόρφωσαν τη λειτουργία της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Θεσμικά πλαίσια χαλάρωσαν ή καταργήθηκαν, ανεξάρτητοι φορείς βρέθηκαν υπό πολιτική πίεση και η προεδρία απέκτησε έναν εξαιρετικά συγκεντρωτικό και προσωποκεντρικό χαρακτήρα, ξεπερνώντας τα όρια της μεταπολεμικής αμερικανικής παράδοσης.

Εσωτερική πολιτική: Οικονομικός εθνικισμός και διλήμματα

Στο εσωτερικό, το 2025 χαρακτηρίστηκε από την προσπάθεια επανακαθορισμού της σχέσης κράτους, αγοράς και κοινωνίας. Ο Τραμπ επανέφερε δυναμικά τον οικονομικό εθνικισμό, προωθώντας δασμούς, προστατευτικά μέτρα και πολιτικές ενίσχυσης της εγχώριας παραγωγής. Η ρητορική περί «επιστροφής των εργοστασίων» και οικονομικής αυτάρκειας βρήκε απήχηση σε κοινωνικές ομάδες που ένιωσαν ότι η παγκοσμιοποίηση τις άφησε πίσω: εργατικές κοινότητες, τη μεσαία τάξη των αμερικανικών μεσοδυτικών πολιτειών και περιοχές που υπέστησαν αποβιομηχάνιση.

Ταυτόχρονα, αυτές οι επιλογές προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις. Επιχειρηματικοί κύκλοι, σύμμαχοι των ΗΠΑ και οικονομολόγοι προειδοποίησαν για πληθωριστικές πιέσεις, διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες και νέες εμπορικές συγκρούσεις. Το 2025 ανέδειξε καθαρά το κεντρικό δίλημμα της προεδρίας Τραμπ: ανάπτυξη με εθνικούς όρους ή σταθερότητα μέσω διεθνούς συνεργασίας.

Μεταναστευτική πολιτική & κοινωνικός διχασμός

Η μεταναστευτική πολιτική αποτέλεσε ξανά βασικό πυλώνα της διακυβέρνησής του. Η χρονιά χαρακτηρίστηκε από αυστηρότερους ελέγχους, επέκταση ταξιδιωτικών περιορισμών και σκληρή ρητορική με έμφαση στην ασφάλεια και τα σύνορα. Για τους υποστηρικτές του, ο Τραμπ αποκατέστησε την «κυριαρχία του κράτους» θέτοντας σαφή όρια. Για τους επικριτές του, υπονόμευσε ανθρωπιστικές αξίες και διεθνείς συμβάσεις, βαθαίνοντας κοινωνικές και φυλετικές διαιρέσεις. Σε κάθε περίπτωση, η μετανάστευση επανήλθε στο προσκήνιο του δημόσιου διαλόγου, αποδεικνύοντας ότι ο Τραμπ δεν ακολουθεί την ατζέντα – τη διαμορφώνει.

Ο διχασμός στο εσωτερικό των ΗΠΑ εντάθηκε. Διαδηλώσεις, δικαστικές προσφυγές, θεσμικές συγκρούσεις και πρωτοφανής σκληρότητα στον πολιτικό λόγο συνόδευσαν σχεδόν κάθε βασική κυβερνητική πρωτοβουλία. Κι όμως αυτή η σύγκρουση αποτελεί στοιχείο της πολιτικής ταυτότητας του Τραμπ: ένας πρόεδρος που δεν επιδιώκει συναίνεση αλλά αντλεί δύναμη από τη σύγκρουση, μετατρέποντας την αντίδραση σε καύσιμο πολιτικής επιβίωσης.

Διεθνείς σχέσεις: Ανατροπές στις συμμαχίες

Αν ο Τραμπ δίχασε στο εσωτερικό, αναστάτωσε ακόμη περισσότερο τη διεθνή σκηνή. Το 2025 σηματοδότησε ουσιαστική αναθεώρηση της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Οι παραδοσιακές συμμαχίες αντιμετωπίστηκαν με κριτήρια κόστους-οφέλους ενώ η έννοια μιας «συνεργατικής Δύσης» τέθηκε υπό αμφισβήτηση. Η στάση του προς την Ευρώπη υπήρξε συχνά ψυχρή, συναλλακτική και απρόβλεπτη προκαλώντας ανησυχία σε Βρυξέλλες, Βερολίνο και Παρίσι.

Οι διεθνείς οργανισμοί αντιμετωπίστηκαν περισσότερο ως περιορισμοί στην αμερικανική κυριαρχία παρά ως εργαλεία προβολής ισχύος. Στα μεγάλα γεωπολιτικά μέτωπα, η πολιτική Τραμπ κινήθηκε έξω από τα παραδοσιακά διπλωματικά πλαίσια: έμφαση στη στρατιωτική ισχύ, «σκληρό παζάρι», δημόσια πίεση σε συμμάχους και αντιπάλους. Για κάποιους αυτή η στάση ενίσχυσε την αποτρεπτική ισχύ των ΗΠΑ· για άλλους αποσταθεροποίησε ένα ήδη εύθραυστο διεθνές σύστημα.

Το φαινόμενο Τραμπ & το αποτύπωμα στο 2025

Το σημαντικότερο όμως είναι πως το 2025 απέδειξε ότι ο Τραμπ δεν είναι απλώς ένας πολιτικός ηγέτης αλλά φαινόμενο. Ένα φαινόμενο που άλλαξε τη γλώσσα της πολιτικής, τη σχέση του προέδρου με τους θεσμούς, τα μέσα ενημέρωσης και την κοινή γνώμη. Επέβαλε μια νέα κανονικότητα όπου η σύγκρουση θεωρείται εργαλείο, η παραβίαση κανόνων στρατηγική επιλογή και η διατάραξη θεσμικών ισορροπιών αποδεκτό κόστος.

Η επιλογή του Ντόναλντ Τραμπ από το TNH ως Πρόσωπο της Χρονιάς 2025 δεν συνιστά ούτε επιδοκιμασία ούτε καταδίκη. Είναι αναγνώριση μιας πραγματικότητας: κανένα άλλο πρόσωπο δεν επηρέασε τόσο άμεσα, τόσο έντονα και σε τόσα επίπεδα τις εξελίξεις μέσα σε ένα μόνο έτος. Είτε ως φωνή βαθιάς κοινωνικής δυσαρέσκειας είτε ως καταλύτης θεσμικών και γεωπολιτικών αλλαγών, ο Τραμπ άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στο 2025.

Η ιστορία θα κρίνει τελικά τον απολογισμό της δεύτερης προεδρίας του. Το μόνο βέβαιο είναι ότι το 2025 ήταν η χρονιά του Τραμπ – κι έτσι μια χρονιά που άλλαξε την Αμερική και τον κόσμο.