ΣΥΡΙΖΑ 2025: Χρονιά ανακατατάξεων, ανοιχτών μετώπων, Φάμελλου και… Αλέξη Τσίπρα

Το 2025 καταγράφηκε ως χρονιά έντονων πολιτικών δονήσεων για τον ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, καθώς το κόμμα βρέθηκε αντιμέτωπο με τις συνέπειες της περιόδου Κασσελάκη, την απώλεια του ρόλου της αξιωματικής αντιπολίτευσης και, ταυτόχρονα, την επανεμφάνιση του Αλέξη Τσίπρα στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου. Οι εξελίξεις αυτές διαμόρφωσαν ένα σύνθετο περιβάλλον, στο οποίο η νέα ηγεσία κλήθηκε να ισορροπήσει ανάμεσα στη σταθεροποίηση και την πολιτική επανατοποθέτηση.

Ράνια Τραγόμαλλου

Η χρονιά ξεκίνησε με τον Σωκράτη Φάμελλο να έχει μόλις αναλάβει την προεδρία, έπειτα από μια εσωκομματική αναμέτρηση που διεξήχθη σε σαφώς πιο φορτισμένο κλίμα σε σχέση με αντίστοιχες διαδικασίες άλλων κομμάτων του προοδευτικού χώρου.

Ποδαρικό με εμπόδια και αλλαγές

 Κεντρικός στόχος της νέας ηγετικής ομάδας ήταν να περιοριστεί η φθορά που είχε συσσωρευτεί τόσο στις δημοσκοπήσεις όσο και στην εικόνα του κόμματος στον δημόσιο λόγο.  Στο πλαίσιο αυτό, δρομολογήθηκαν αλλαγές σε καίριες κομματικές θέσεις, με την ανάδειξη νέων προσώπων  και επιλογές που αποσκοπούσαν στην προβολή ενός σήματος πολιτικής ανανέωσης και οργανωτικής επανεκκίνησης, μετά από μια περίοδο έντονων εσωτερικών τριβών.

Παράλληλα, ο Σωκράτης Φάμελλος άνοιξε τη συζήτηση για τη συγκρότηση ενός ευρύτερου προοδευτικού σχήματος, προτείνοντας κοινό ψηφοδέλτιο των κομμάτων της κεντροαριστεράς. Η πρωτοβουλία αυτή δεν έτυχε ομόφωνης αποδοχής στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ, καθώς ο Παύλος Πολάκης εξέφρασε ανοιχτά τη διαφωνία του. Σε πολιτικό επίπεδο, το ΠΑΣΟΚ απέρριψε εξαρχής το κάλεσμα, επιλέγοντας να ακολουθήσει αυτόνομη στρατηγική.

 Αντίθετα, μεγαλύτερες προσδοκίες υπήρξαν σε ό,τι αφορά τη Νέα Αριστερά, καθώς μια πιθανή κοινοβουλευτική σύμπλευση θα επανέφερε αριθμητικά τις δύο Κοινοβουλευτικές Ομάδες στη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Πρωτοβουλίες και αδιέξοδα

Η πιο ουσιαστική προσέγγιση καταγράφηκε κατά τη συζήτηση για τη σύσταση προανακριτικής επιτροπής για την τραγωδία των Τεμπών. Ωστόσο, η διαδικασία οδηγήθηκε σε αδιέξοδο όταν η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ επιχείρησε να αναζητήσει στήριξη από ανεξάρτητους βουλευτές που είχαν συνδεθεί πολιτικά με τον Στέφανο Κασσελάκη, κίνηση που δεν τελεσφόρησε και προκάλεσε επιφυλάξεις στη ΝΕΑΡ.

 Η υποψηφιότητα για της ΠτΔ

Νωρίτερα, τον Ιανουάριο του 2025, ο ΣΥΡΙΖΑ είχε προτείνει τη Λούκα Κατσέλη για το αξίωμα της Προέδρου της Δημοκρατίας, επιδιώκοντας να εξασφαλίσει διακομματική στήριξη τόσο από το ΠΑΣΟΚ όσο και από τη Νέα Αριστερά. Το ΠΑΣΟΚ, ωστόσο, προχώρησε με τη δική του υποψηφιότητα, προτείνοντας τον Τάσο Γιαννίτση, ενώ η ΝΕΑΡ απέσυρε την αρχική της στήριξη στην τέταρτη ψηφοφορία, επικαλούμενη πολιτικούς λόγους.

Κομβικό συνέδριο

Το 5ο Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ, τον Ιούνιο,  αποτέλεσε κομβικό γεγονός της χρονιάς, με την ηγεσία να επιδιώκει την ανασυγκρότηση του κόμματος και τον επανακαθορισμό της πολιτικής του στρατηγικής.

Ο Σωκράτης Φάμελλος, μετά την ολοκλήρωσή του, υποστήριξε ότι οι προβλέψεις για βαθιές εσωκομματικές συγκρούσεις δεν επιβεβαιώθηκαν και ότι δρομολογείται μια ενωτική και δημοκρατική πορεία.

 Το 2025,  ήταν η επέτειος των δέκα χρόνων από την «πρώτη φορά Αριστερά». Τον Οκτώβριο, η Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ υιοθέτησε ομόφωνα απόφαση με την οποία ζητούσε άμεση αλλαγή πολιτικής κατεύθυνσης στη χώρα, αποδίδοντας την ανάγκη αυτή στις κυβερνητικές επιλογές της Νέας Δημοκρατίας.

Κύκλος έντασης και η παραίτηση Τσίπρα

Νέος κύκλος έντασης ωστόσο,  άνοιξε τον ίδιο μήνα, όταν ο Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωσε την αποχώρησή του από τη Βουλή. Η απόφαση αυτή ερμηνεύθηκε σχεδόν καθολικά ως ένδειξη προετοιμασίας για μια νέα πολιτική πρωτοβουλία.

Λίγες ημέρες αργότερα, ο Σωκράτης Φάμελλος τοποθετήθηκε υπέρ μιας πορείας συμπόρευσης με τον πρώην πρωθυπουργό, θέση που βρήκε ευρεία αποδοχή στο εσωτερικό του κόμματος, με εξαίρεση και πάλι το μπλοκ  του Παύλου Πολάκη.

Ο «εξώστης» των αναταράξεων  

Το κλίμα, ωστόσο, μεταβλήθηκε εκ νέου όταν ο Αλέξης Τσίπρας στην παρουσίαση της «Ιθάκης»  προχώρησε σε δημόσιες αιχμές περί «συγκολλήσεων» και «εσωστρέφειας, επαναφέροντας στο προσκήνιο τα ερωτήματα για τις εσωκομματικές ισορροπίες. To πολιτικό μήνυμα της «Ιθάκης» προκάλεσε  έναν ιδιότυπο διπλό κλυδωνισμό – τόσο στην ηγεσία Φάμελλου και σε ένα τμήμα της κοινοβουλευτικής ομάδας που ήδη αναζητά προσανατολισμό.

Διαμορφώθηκε μάλιστα,  μια άτυπη ομάδα βουλευτών που αντιμετωπίζει θετικά την πολιτική κινητικότητα του Αλέξη Τσίπρα. Τα μέλη της, στις συναντήσεις τους συντόνιζαν τη στάση τους τόσο για τις δημόσιες παρεμβάσεις τους όσο και για εκείνες εντός των κομματικών οργάνων.

 Οι αναταράξεις δεν περιορίστηκαν στο επίπεδο των κορυφαίων στελεχών. Έντονη συζήτηση προκάλεσε και η αρθρογραφία της κομματικής εφημερίδας «Αυγή», η οποία άσκησε κριτική στον Αλέξη Τσίπρα. Η αποδοκιμασία των σχετικών δημοσιευμάτων από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ οδήγησε τελικά στην αποχώρηση του διευθυντή της εφημερίδας, προσθέτοντας έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα των εσωτερικών εντάσεων.

Το στοίχημα

Καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, το κόμμα συνέχισε να ασκεί αντιπολίτευση, εστιάζοντας σε κρίσιμα πολιτικά ζητήματα, χωρίς ωστόσο οι δημοσκοπήσεις να καταγράφουν ουσιαστική ανάκαμψη.  

Σε αυτό το περιβάλλον, ο Σωκράτης Φάμελλος, στη διάρκεια του 2025  είχε να αντιμετωπίσει το διπλό στοίχημα της διατήρησης της κομματικής συνοχής και της αποκατάστασης της αξιοπιστίας του ΣΥΡΙΖΑ, μετά το ταραχώδες διάστημα της προηγούμενης ηγεσίας.

Παρά τις κατά καιρούς συγκρούσεις στις συνεδριάσεις της Πολιτικής Γραμματείας,  εκτιμάται ότι η Κουμουνδούρου κατάφερε σε μεγάλο βαθμό να αποτρέψει τη διάρρηξη της ενότητας και να αποκαταστήσει ένα πιο θεσμικό προφίλ.