Ελληνική “έκρηξη” στη second hand αγορά: Οικονομική πίεση ή οικολογική συνείδηση;

Αν έχετε παρατηρήσει, εμπειρικά εννοείται και χωρίς να έχετε πρόσβαση σε συγκεκριμένα στοιχεία, ότι οι πωλήσεις μεταχειρισμένων πάσης φύσεως προϊόντων έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, να ξέρετε ότι η παρατήρησή σας ή έστω η διαίσθησή σας είναι απολύτως σωστή. Για την ακρίβεια, η second hand αγορά στην Ελλάδα ακμάζει και παρουσιάζει τεράστια αύξηση πωλήσεων, γεγονός που φυσικά δεν μπορεί να περάσει σε καμία περίπτωση απαρατήρητο.

Νίκος Γιαννόπουλος

Τα δεδομένα που έχουμε στη διάθεσή σας αποδεικνύουν του λόγου το αληθές.

Σε ότι αφορά το 2024 (έτος για το οποίο υπάρχουν πιο αναλυτικά στοιχεία), η αγορά second hand στην Ελλάδα εκτιμήθηκε (από την ΕΛΣΤΑΤ) στα 41,6 εκατομμύρια ευρώ, επίδοση που καταδεικνύει θηριώδη αύξηση 357% σε σχέση με το 2020.

Τα είδη που διακινούνται περισσότερο στην αγορά των μεταχειρισμένων είναι οι ηλεκτρονικές συσκευές, τα ρούχα, τα παπούτσια και τα έπιπλα. Για το τελευταίο θα μπορούσε να πει κανείς ότι συνιστά έκπληξη.

Αναφορικά με το 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν ήδη προκύψει (αναμένεται επικαιροποίηση όταν κλείσει και τυπικά η χρονιά), η αύξηση των πωλήσεων το πρώτο τρίμηνο του έτους αυξήθηκαν κατά 30,7% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024. Προφανώς, αν αυτή η αυξητική τάση διατηρηθεί και τα επόμενα τρίμηνα, θα καταγραφεί νέο ρεκόρ τζίρου στη second hand αγορά στη χώρα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η αγορά των μεταχειρισμένων προϊόντων έχει ήδη “συγκινήσει” έναν στους δύο Ελληνες. Το 50% του πληθυσμού έχει αγοράσει έστω ένα μεταχειρισμένο προϊόν τα τελευταία χρόνια. Στη σχετική παγκόσμια κατάταξη η Ελλάδα καταλαμβάνει την 6η θέση.

Το 72% των αγοραστών second hand στην Ελλάδα επιλέγει τα μεταχειρισμένα/επιδιορθωμένα προϊόντα λόγω χαμηλότερης τιμής (πάνω από παγκόσμιο μέσο όρο του 59%), ενώ το 34% ανταλλάσσει προϊόντα με άλλους, ποσοστό υψηλότερο από οπουδήποτε αλλού στον πλανήτη!

Εξαιρώντας τα αυτοκίνητα, των οποίων η second hand αγορά είναι δημοφιλής εδώ και δεκαετίες, τα προϊόντα που προτιμούν οι Ελληνες και οι Ελληνίδες να αγοράζουν μεταχειρισμένα είναι τα ηλεκτρονικά γκάτζετ και κυρίως τα smartphones οι τιμές των οποίων, ως καινούργια, είναι απαγορευτικές για τα περισσότερα πορτοφόλια.

Αγοράζονται επίσης ρούχα και παπούτσια, βιβλία, video games αλλά και έπιπλα όπως τονίστηκε και παραπάνω.

Πρωταγωνίστρια γενιά σ’ αυτήν την αγορά είναι η Gen Ζ, άτομα, δηλαδή, γεννημένα περίπου από το 1997 έως το 2012. Μεταξύ τους έχει αναπτυχθεί μία σχετική κουλτούρα που τους επιτρέπει όχι μόνο να αγοράζουν προϊόντα στη second hand αγορά αλλά και να ανταλλάσσουν προϊόντα όπως ρούχα και ηλεκτρονικές συσκευές.

Στην Ελλάδα, χώρα στην οποία η Gen Z, πιέζεται πολύ οικονομικά (6 στους 10 εξαρτώνται οικονομικά από τους γονείς τους) η συγκεκριμένη τάση έχει καταγραφεί εδώ και αρκετά χρόνια, από την κρίση χρέους και μετά.

Οπως γίνεται αντιληπτό, η κυριότερη αιτία που οδηγεί τους πολίτες της χώρας στην αγορά των μεταχειρισμένων είναι οι μειωμένες τιμές. Με τα μεταχειρισμένα/επιδιορθωμένα, οι Ελληνες και οι Ελληνίδες επιχειρούν να εξοικονομήσουν χρήματα και να αντιμετωπίσουν την παρατεταμένη κρίση ακρίβειας.

Την ίδια ώρα όμως, το 34% των πολιτών φαίνεται ότι επιλέγει μεταχειρισμένα προϊόντα για οικολογικούς λόγους (λιγότερα απορρίμματα), ενώ παρατηρείται ισχυρή στροφή των νεότερων γενεών προς την κυκλική οικονομία και την επαναχρησιμοποίηση προϊόντων. 

Koντολογίς, πρόκειται για μία καταναλωτική συνήθεια, που ήρθε για να μείνει, ιδιαίτερα όσο οι τιμές διατηρούνται σε πολύ υψηλά επίπεδα. Παράλληλα όμως δεν παύει να αποτελεί και μία σαφή ένδειξη ότι πολλά στρώματα του πληθυσμού στην Ελλάδα πιέζονται πολύ οικονομικά και αναζητούν εναγωνίως τρόπους να μειώσουν το κόστος ζωής. Με άλλα λόγια, η αύξηση του τζίρου στη second hand αγορά είναι απόδειξη φτώχειας.

Η γωνία από την οποία βέβαια μπορεί να φωτιστεί το γεγονός εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Εκεί που οι περισσότεροι εντοπίζουμε φτώχεια και οικονομική πίεση, κάποιος άλλος μπορεί να ανιχνεύσει υπευθυνότητα και οικολογική συνείδηση.

Τα δεδομένα και τα νούμερα πάντως δεν αλλάζουν…