Οδήγηση: Οι κακές συνήθειες των Ελλήνων-Παραβίαση ορίων ταχύτητας και χρήση κινητού οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι 

Λέγεται, όχι άδικα, ότι ο πραγματικός πολιτισμός ενός λαού φανερώνεται στην οδηγική του συμπεριφορά, στον τρόπο με τον οποίο κινούνται οι πολίτες με το αυτοκίνητο ή το μοτοσυκλέτα τους στο δρόμο. Σ’ αυτό το κομμάτι, είναι γεγονός ότι οι Ελληνες πρέπει να διανύσουμε ακόμα αρκετή απόσταση προκειμένου η οδηγική μας συμπεριφορά να χαρακτηριστεί πολιτισμένη ή έστω σχετικά καλή.

Νίκος Γιαννόπουλος

Παρά την επι μέρους βελτίωση που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια, μερικές πολύ κακές συνήθειες δεν έχουν περιοριστεί αλλά αντιθέτως, παραμένουν ιδιαίτερα “δημοφιλείς”.

Ποια είναι η πιο δημοφιλής εξ’ αυτών;

Μα φυσικά η υπέρβαση του ορίου ταχύτητας. Στην καθημερινή μας οδηγική εμπειρία όλοι μας έχουμε διαπιστώσεις ότι τα όρια ταχύτητας στους ελληνικούς δρόμου δεν γίνονται σεβαστά. Το τελευταίο σχετικό ευροβαρώμετρο (Μάιος του 2025) κατέγραψε ότι το 81% των Ελλήνων οδηγών υπερβαίνει το όριο ταχύτητας κατά μερικά χιλιόμετρα την ώρα.

Το ποσοστό αυτό παραμένει αμετάβλητο σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια παρά τις συνεχείς, προς το αυστηρότερο, αλλαγές στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα: Οι εθνικές οδοί. Είναι πολλοί αυτοί που κινούνται, ανάλογα και με τις δυνατότητες του αυτοκινήτου τους, με ταχύτητες πολύ ανώτερες των 130 χιλιομέτρων που είναι το ανώτατο όριο (και όχι μόνο όταν κάνουν προσπέραση).  Αυτό προφανώς το έχουμε αντιληφθεί άπαντες, έστω και μία φορά στη ζωή μας.

Επίσης:

Η χρήση του κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση εξελίσσεται σε τεράστιο πρόβλημα για την οδηγική μας συμπεριφορά. Το 82% των Ελλήνων και των Ελληνίδων οδηγών χρησιμοποιεί το τηλέφωνό του ή ρυθμίζει το GPS (!) ενώ έχει το τιμόνι στα χέρια του. Δεν χρειάζεται να τονιστεί περαιτέρω το πόσο επικίνδυνο είναι αυτό. Αρκεί να σας θυμίσουμε ότι τα πρώτα σχετικά σποτ στην ελληνική τηλεόραση έκαναν την εμφάνισή τους στα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 2000! Δηλαδή 20 τουλάχιστον χρόνια πριν. Και ακόμα χειροπιαστή βελτίωση δεν υπάρχει.

Η…αποθέωση; Το 89% των Ελλήνων οδηγών δηλώνει ότι φοβάται την επιθετική συμπεριφορά των άλλων οδηγών, ποσοστό υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.Ομως την ίδια ώρα καταγράφεται πως το 57% βρίζει άλλους οδηγούς στο δρόμο και το 56% κορνάρει άσκοπα (από τις πλέον εκνευριστικές οδηγικές συνήθειες). Αρα υπάρχουν οδηγοί που ενώ φοβούνται την επιθετική συμπεριφορά των άλλων, την ίδια ώρα συμπεριφέρονται και οι ίδιοι επιθετικά όταν πιάνουν το τιμόνι.

Μικρή βελτίωση αλλά και “καμπανάκια”  

Για να μην αδικήσουμε όμως στις νέες έρευνες που είδαν το φως της δημοσιότητας μέσα στο 2025 έχουν καταγραφεί και βελτιώσεις συμπεριφοράς.

Χρήση ζώνης ασφαλείας: Το ποσοστό εκείνων που δηλώνουν ότι οδήγησαν χωρίς ζώνη το τελευταίο έτος μειώθηκε από 34,4% το 2017 σε 21,4% το 2025.

Χρήση κράνους: Στους οδηγούς δικύκλων, το ποσοστό που παραδέχεται ότι δεν φόρεσε κράνος κάποια στιγμή το τελευταίο έτος μειώθηκε από 42,4% (2017) σε 21,3% (2025).

Ομως τα ποσοστά αυτών που δεν συμμορφώνονται με τους απλούς κανόνες (που η εφαρμογή τους έχει θετικό αντίκτυπο στην προστασία της δικής τους ζωής πρώτα απ’ όλα) φαίνεται ότι είναι ακόμη αρκετά υψηλό. Ενας στους πέντε δηλαδή εξακολουθεί να μην φοράει ζώνη ασφαλείας όταν οδηγεί.

Ισως γι’ αυτό η Ελλάδα κατατάσσεται 4η από το τέλος στην ΕΕ ως προς την οδική ασφάλεια, με 64 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκους το 2024, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 44 θάνατοι/εκατ. κατοίκους.

Και γι’ αυτό προφανώς η χώρα βρίσκεται στην ίδια κατηγορία επικινδυνότητας με τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Σερβία και την Κροατία, που παρουσιάζουν τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας στην Ευρώπη.

Επίσης η μείωση των θανάτων από το 2019 έως το 2024 στην Ελλάδα ήταν μόλις 3%, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ήταν 13% για το ίδιο διάστημα ενώ, τέλος, η χώρα αν και είχε τη μεγαλύτερη βελτίωση μεταξύ των κρατών-μελών την προηγούμενη δεκαετία (2010-2020), με μείωση 54% στους θανάτους, η πρόοδος επιβραδύνθηκε σημαντικά τα τελευταία χρόνια.

Τελικό συμπέρασμα: Μάς περιμένει ακόμα αρκετή δουλειά. Η συνεχής παρακολούθηση, η αυστηρή επιτήρηση και η αλλαγή κουλτούρας οδικής ασφάλειας είναι απαραίτητες για να μειωθούν οι απώλειες και να συγκλίνει η Ελλάδα με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και να σταματήσει να θρηνεί μεγάλες απώλειες ανθρώπινων ζωών στην άσφαλτο.

Το πως αυτή η προσπάθεια περνάει και από τη βελτίωση των δρόμων στη χώρα θα το παρακολουθήσουμε σ’ ένα από τα επόμενα ρεπορτάζ μας.