ΕΦΚ: Οι μειώσεις στις χώρες της ΕΕ–Πόσο είναι ο φόρος στην Ελλάδα

Την ώρα που οι τιμές των καυσίμων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα στην Ευρώπη, αρκετά κράτη-μέλη έχουν προχωρήσει μέσα στο 2026 σε μειώσεις του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (Ε.Φ.Κ.) σε βενζίνη και πετρέλαιο κίνησης, είτε προσωρινά είτε στοχευμένα.

Στην Ελλάδα, η κυβέρνηση έχει επιλέξει μέχρι σήμερα διαφορετικό μοντέλο στήριξης, μέσω επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης, εκπτώσεων από τις εταιρείες διύλισης και άλλων μέτρων, χωρίς να μειώσει τους βασικούς συντελεστές του Ε.Φ.Κ. στα καύσιμα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ο Ε.Φ.Κ. στην αμόλυβδη βενζίνη στην Ελλάδα ανέρχεται σε 700 ευρώ ανά 1.000 λίτρα, δηλαδή 0,70 ευρώ το λίτρο.

Για το πετρέλαιο κίνησης (diesel) ο συντελεστής ανέρχεται σε 410 ευρώ ανά 1.000 λίτρα, δηλαδή 0,41 ευρώ το λίτρο. Τα αντίστοιχα ελάχιστα επίπεδα που προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία είναι 359 ευρώ/1.000 λίτρα για την αμόλυβδη βενζίνη και 330 ευρώ/1.000 λίτρα για το diesel.

Επομένως, η Ελλάδα διαθέτει θεωρητικά περιθώριο να μειώσει τους συντελεστές της χωρίς να πέσει κάτω από τα γενικά ελάχιστα όρια της Ε.Ε., αν και σε ορισμένες περιπτώσεις άλλα κράτη έχουν ζητήσει και λάβει ειδικές προσωρινές παρεκκλίσεις από τα ευρωπαϊκά κατώτατα επίπεδα.

Αυτό ακριβώς συνέβη το 2026 με την Ισπανία και την Κροατία.

Ποια είναι η ευρωπαϊκή εικόνα

Τα διαθέσιμα στοιχεία για το 2026 δείχνουν ότι η φορολογία των καυσίμων έχει μεταβληθεί σε σημαντικό αριθμό κρατών-μελών.

Σύμφωνα με καταγραφή που βασίζεται στον πίνακα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τους Ε.Φ.Κ., 18 από τα 26 κράτη-μέλη που περιλαμβάνονται στην καταγραφή άλλαξαν μέσα στο 2026 τον Ε.Φ.Κ. είτε στη βενζίνη είτε στο diesel, ενώ 15 χώρες προχώρησαν τουλάχιστον μία φορά σε μείωση.

Οι παρεμβάσεις δεν είναι ίδιες σε όλες τις χώρες. Σε ορισμένες περιπτώσεις πρόκειται για άμεση μείωση του Ε.Φ.Κ., σε άλλες για προσωρινή επιστροφή φόρου, μείωση περιβαλλοντικού φόρου ή ειδική επιδότηση.

Γερμανία: μείωση 17 λεπτών το λίτρο

Στη Γερμανία αποφασίστηκε νέα προσωρινή μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης σε βενζίνη και diesel.

Το μέτρο προβλέπει μείωση της ενεργειακής φορολογίας κατά περίπου 0,17 ευρώ ανά λίτρο, για την περίοδο από Οκτώβριο έως Δεκέμβριο 2026. Η γερμανική κυβέρνηση έχει συνδέσει την παρέμβαση με την προσπάθεια περιορισμού της επιβάρυνσης νοικοκυριών και επιχειρήσεων από τις αυξημένες τιμές των καυσίμων.

Πρόκειται για δεύτερη παρέμβαση μέσα στο 2026, καθώς είχε προηγηθεί προσωρινή μείωση τον Μάιο και τον Ιούνιο.

Τσεχία: μείωση του Ε.Φ.Κ. στο diesel

Η Τσεχία ανακοίνωσε ότι από την 1η Οκτωβρίου 2026 μειώνει για έναν μήνα τον Ε.Φ.Κ. στο πετρέλαιο κίνησης, φέρνοντάς τον στο ευρωπαϊκό ελάχιστο επίπεδο.

Η μείωση ανέρχεται σε 1,939 κορώνες ανά λίτρο προ ΦΠΑ, ενώ μαζί με την επίδραση του ΦΠΑ η συνολική ελάφρυνση υπολογίζεται από την τσεχική κυβέρνηση σε περίπου 2,35 κορώνες ανά λίτρο. Παράλληλα, επανέρχεται μηχανισμός ανώτατων τιμών για βενζίνη και diesel.

Ισπανία: ειδική ευρωπαϊκή έγκριση

Η Ισπανία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα χώρας που ζήτησε ειδική ευελιξία από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το Συμβούλιο της Ε.Ε. ενέκρινε προσωρινά τη δυνατότητα εφαρμογής μειωμένων συντελεστών Ε.Φ.Κ. κάτω από τα κανονικά ελάχιστα ευρωπαϊκά επίπεδα για αμόλυβδη βενζίνη και diesel. Η απόφαση προέβλεπε μειώσεις έως 55,08 ευρώ/1.000 λίτρα για βενζίνη 98 οκτανίων και άνω, έως 86,31 ευρώ/1.000 λίτρα για χαμηλότερα οκτάνια και έως 151 ευρώ/1.000 λίτρα για diesel.

Η συγκεκριμένη ευρωπαϊκή έγκριση είχε ισχύ έως 30 Σεπτεμβρίου 2026, επομένως η κατάστασή της πρέπει να διαχωρίζεται από άλλα μέτρα που μπορεί να εφαρμόζονται στην Ισπανία μετά την ημερομηνία αυτή.

Κροατία: μειώσεις κάτω από το ευρωπαϊκό ελάχιστο

Και η Κροατία έλαβε ειδική άδεια για μειωμένους συντελεστές Ε.Φ.Κ.

Η σχετική απόφαση της Ε.Ε. επέτρεψε στη χώρα να εφαρμόσει συντελεστές χαμηλότερους από τα κανονικά ευρωπαϊκά ελάχιστα κατά έως 0,2195 ευρώ/λίτρο στη βενζίνη και 0,225 ευρώ/λίτρο στο diesel, για περιορισμένο χρονικό διάστημα.

Η Κροατία έχει παράλληλα επαναφέρει και μηχανισμό ανώτατων τιμών καυσίμων, λόγω των υψηλών διεθνών τιμών πετρελαίου.

Σουηδία: μειώσεις ενεργειακού και CO₂ φόρου

Η Σουηδία προχώρησε επίσης σε φορολογικές παρεμβάσεις.

Από την 1η Ιουλίου 2026 μειώθηκε προσωρινά ο φόρος διοξειδίου του άνθρακα (CO₂ tax) στη βενζίνη κατά 2,40 κορώνες ανά λίτρο, ενώ μειώθηκε αντίστοιχα και ο φόρος στο diesel κατά 2.400 κορώνες ανά κυβικό μέτρο. Το συγκεκριμένο μέτρο έχει προβλεφθεί να ισχύσει έως τις 30 Νοεμβρίου 2026.

Είχε προηγηθεί και προσωρινή μείωση του ενεργειακού φόρου στη βενζίνη και το diesel για την περίοδο 1 Μαΐου έως 30 Σεπτεμβρίου 2026.

Ιρλανδία: μεγάλη προσωρινή μείωση

Η Ιρλανδία είχε εφαρμόσει μέσα στο 2026 σημαντικές προσωρινές μειώσεις στον Ε.Φ.Κ., ύψους 27 λεπτών ανά λίτρο στη βενζίνη και 32 λεπτών στο diesel.

Οι μειώσεις είχαν αρχικά σχεδιαστεί να διαρκέσουν έως το καλοκαίρι και στη συνέχεια να αποσύρονται σταδιακά.

Τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που καταγράφουν τις μεταβολές των συντελεστών μέσα στο 2026 δείχνουν ότι η Ιρλανδία ήταν μεταξύ των χωρών με τις μεγαλύτερες μειώσεις: από το τέλος του 2025 έως τα τέλη Σεπτεμβρίου ο Ε.Φ.Κ. μειώθηκε κατά περίπου 41,4 λεπτά/λίτρο στο diesel και 35 λεπτά/λίτρο στη βενζίνη.

Και η Ιταλία προχώρησε σε αλλαγές

Στην Ιταλία, η φορολογία βενζίνης και diesel εξισώθηκε στις αρχές του 2026, με τον Ε.Φ.Κ. στη βενζίνη να μειώνεται κατά περίπου 4,05 λεπτά/λίτρο, ενώ ο αντίστοιχος συντελεστής στο diesel αυξήθηκε κατά το ίδιο ποσό.

Ωστόσο, μέσα στο καλοκαίρι η Ρώμη προχώρησε σε νέες μειώσεις του φόρου στο diesel, ως απάντηση στην άνοδο των τιμών. Η βενζίνη δεν είχε αντίστοιχη νέα μείωση.

Η Ελλάδα επιλέγει επιδότηση αντί για μείωση Ε.Φ.Κ.

Η ελληνική κυβέρνηση έχει επιλέξει μέχρι σήμερα διαφορετική προσέγγιση.

Από την 1η Οκτωβρίου 2026, η κρατική επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης αυξήθηκε στα 15 λεπτά ανά λίτρο προ ΦΠΑ, από 10 λεπτά προηγουμένως, για το διάστημα έως τις 15 Οκτωβρίου. Με τον ΦΠΑ, η έκπτωση αντιστοιχεί σε περίπου 18,6 λεπτά/λίτρο.

Παράλληλα, οι μεγάλες εταιρείες διύλισης συνεχίζουν τις δικές τους εκπτώσεις. Η HELLENiQ ENERGY, για παράδειγμα, έχει παρατείνει έως τις 14 Οκτωβρίου έκπτωση περίπου 7,95 λεπτών/λίτρο στη βενζίνη και 4,05 λεπτών στο diesel.

Έτσι, η ελληνική παρέμβαση στηρίζεται σήμερα περισσότερο σε επιδότηση της τιμής στην αντλία και εκπτώσεις παρά σε αλλαγή των ονομαστικών συντελεστών του Ε.Φ.Κ.

Πόσο υψηλός είναι ο φόρος στην Ελλάδα

Η διαφορά είναι ιδιαίτερα εμφανής όταν εξετάζεται ο ίδιος ο συντελεστής του Ε.Φ.Κ.

Στην Ελλάδα η αμόλυβδη επιβαρύνεται με 70 λεπτά Ε.Φ.Κ. ανά λίτρο, έναντι ευρωπαϊκού ελάχιστου 35,9 λεπτών. Στο diesel ο ελληνικός συντελεστής είναι 41 λεπτά, έναντι ελάχιστου 33 λεπτών.

Παράλληλα, στον τελικό λογαριασμό προστίθεται ο ΦΠΑ 24%.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που επεξεργάστηκε το Euronews για την εβδομάδα της 14ης Σεπτεμβρίου 2026, οι συνολικοί φόροι αντιστοιχούσαν στην Ελλάδα σε περίπου 1,133 ευρώ ανά λίτρο βενζίνης, ή 52,5% της τιμής στην αντλία. Η Ελλάδα κατατασσόταν τότε μεταξύ των χωρών με την υψηλότερη συνολική φορολογική επιβάρυνση της βενζίνης.

Η εικόνα στην αντλία

Η φορολογία αποτελεί έναν από τους παράγοντες που διαμορφώνουν την τελική τιμή. Δεν είναι όμως ο μοναδικός.

Στην τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής συμμετέχουν επίσης η διεθνής τιμή του πετρελαίου, τα περιθώρια διύλισης, το κόστος μεταφοράς και εμπορίας και ο ΦΠΑ.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσιεύει κάθε εβδομάδα στοιχεία για τις τιμές καυσίμων, τόσο με όσο και χωρίς φόρους, επιτρέποντας τη σύγκριση μεταξύ των 27 κρατών-μελών. Τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία του Oil Bulletin αφορούν την 1η Οκτωβρίου 2026.

Η εικόνα των τιμών παραμένει ιδιαίτερα πιεσμένη. Η Eurostat είχε καταγράψει τον Ιούλιο ετήσια αύξηση 16,9% στις τιμές καυσίμων και λιπαντικών για προσωπικές μεταφορές στην Ε.Ε., ενώ σε μηνιαία βάση οι τιμές του diesel αυξήθηκαν κατά 4,3% και της βενζίνης κατά 4,7%.

Τι δείχνει η σύγκριση

Η σύγκριση των μέτρων του 2026 δείχνει ότι τα κράτη-μέλη χρησιμοποίησαν διαφορετικά εργαλεία για να αντιμετωπίσουν την άνοδο του κόστους των καυσίμων.

Άλλες χώρες επέλεξαν μείωση του Ε.Φ.Κ., άλλες μειώσεις περιβαλλοντικών φόρων, ορισμένες προσωρινά πλαφόν στις τιμές, ενώ η Ελλάδα έχει επιλέξει κυρίως επιδότηση του diesel και εκπτώσεις στην αντλία.

Σημαντικό είναι επίσης ότι οι φορολογικές παρεμβάσεις δεν έχουν όλες την ίδια διάρκεια ούτε αφορούν τα ίδια καύσιμα. Ορισμένες είναι μηνιαίες ή δίμηνες, άλλες εφαρμόζονται μόνο στο diesel και άλλες περιλαμβάνουν και τη βενζίνη.

Με τα σημερινά δεδομένα, συνεπώς, η φράση «μηδενική μείωση Ε.Φ.Κ. στην Ελλάδα» αποτυπώνει το γεγονός ότι δεν έχει μειωθεί ο βασικός εθνικός συντελεστής Ε.Φ.Κ. σε βενζίνη και diesel, αλλά δεν σημαίνει ότι δεν έχουν υπάρξει άλλες μειώσεις ή ενισχύσεις στην τελική τιμή των καυσίμων. Η Ελλάδα έχει εφαρμόσει επιδότηση στο diesel και εκπτώσεις, ενώ άλλες ευρωπαϊκές χώρες έχουν επιλέξει απευθείας φορολογικές μειώσεις