“Κόκκινα δάνεια”: Επίθεση ΠΑΣΟΚ για “ημίμετρα” και “εξαπάτηση πολιτών” – Τι απαντά η κυβέρνηση

Νέα πολιτική αντιπαράθεση έχει ξεσπάσει γύρω από τα «κόκκινα δάνεια», τους servicers και την προστασία των δανειοληπτών, μετά τις πρόσφατες κυβερνητικές παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος.

Το ΠΑΣΟΚ κατηγορεί την κυβέρνηση ότι προχωρά σε αποσπασματικές παρεμβάσεις και «ημίμετρα», υποστηρίζοντας ότι δεν αντιμετωπίζεται συνολικά το πρόβλημα των δανειοληπτών. Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, απαντά ότι έχει ήδη υλοποιήσει σειρά μέτρων προστασίας και ότι οι προτάσεις του ΠΑΣΟΚ σε μεγάλο βαθμό είτε εφαρμόζονται ήδη είτε δημιουργούν προβλήματα σε συνεπείς δανειολήπτες.

Η νέα πρόταση νόμου του ΠΑΣΟΚ

Το ΠΑΣΟΚ ανακοίνωσε ότι την επόμενη εβδομάδα θα καταθέσει στη Βουλή πρόταση νόμου για τα «κόκκινα δάνεια» και το ιδιωτικό χρέος.

Η πρωτοβουλία έρχεται μετά το πρόγραμμα 11 δεσμεύσεων που παρουσίασε ο Νίκος Ανδρουλάκης τον Αύγουστο, με επίκεντρο την προστασία της πρώτης κατοικίας, τους servicers, τις ρυθμίσεις οφειλών και τους κανόνες για τους πλειστηριασμούς.

Μεταξύ των προτάσεων του ΠΑΣΟΚ περιλαμβάνονται:

• Επαναφορά της προστασίας της πρώτης κατοικίας με συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.
• Δυνατότητα μακροχρόνιας ρύθμισης της αξίας ρευστοποίησης της κατοικίας.
• Ειδική προστασία για ευάλωτους οφειλέτες, με κρατική συνεισφορά και μεγαλύτερη διάρκεια αποπληρωμής.
• Ρύθμιση 120 δόσεων για οφειλές προς Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία και δήμους, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
• Υποχρέωση των servicers να παρέχουν στον δανειολήπτη αναλυτικό ιστορικό της οφειλής, των τόκων και των μεταβιβάσεων.
• Ενίσχυση των δικαιωμάτων των οφειλετών απέναντι σε καταγγελίες δανείων και αναγκαστική εκτέλεση.
• Κανόνες για δανειολήπτες με δάνεια σε ελβετικό φράγκο.
• Επιβράβευση όσων τηρούν για μεγάλο χρονικό διάστημα μια ρύθμιση αλλά στη συνέχεια αντιμετωπίζουν νέα οικονομική δυσκολία.
• Νέοι κανόνες για τους εγγυητές.
• Προστασία της αγροτικής γης.
• Θέσπιση ακατάσχετου επαγγελματικού λογαριασμού για επιχειρήσεις, ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες.

Το ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι οι παρεμβάσεις αυτές συγκροτούν ένα συνολικό πλαίσιο για το ιδιωτικό χρέος, αντί για μεμονωμένες διορθώσεις.

Στο επίκεντρο οι servicers

Ένα από τα βασικά σημεία της αντιπαράθεσης είναι ο ρόλος των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, οι οποίες διαχειρίζονται μεγάλο μέρος των δανείων που έχουν μεταβιβαστεί σε funds.

Το ΠΑΣΟΚ ζητά αυστηρότερους κανόνες διαφάνειας και εποπτείας, αλλά και ουσιαστικά δικαιώματα για τον δανειολήπτη όταν δεν τηρούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες.

Παράλληλα, ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει θέσει ζήτημα πιθανών σχέσεων μεταξύ εταιρειών που διαχειρίζονται κόκκινα δάνεια και εταιρειών που αποκτούν ακίνητα μέσω πλειστηριασμών, ζητώντας έλεγχο και διαφάνεια σε τέτοιες περιπτώσεις. Πρόκειται για πολιτική καταγγελία και αίτημα ελέγχου, όχι για διαπιστωμένη παράβαση που αφορά συνολικά τον κλάδο.

Τι απαντά η κυβέρνηση

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών απορρίπτει την κριτική του ΠΑΣΟΚ και υποστηρίζει ότι αρκετές από τις προτάσεις που παρουσιάζει η αξιωματική αντιπολίτευση υπάρχουν ήδη στο ισχύον πλαίσιο.

Ειδικότερα, η κυβέρνηση αναφέρει ότι ο εξωδικαστικός μηχανισμός λειτουργεί ήδη με υποχρέωση των πιστωτών να υποβάλλουν πρόταση ρύθμισης σε συγκεκριμένες κατηγορίες οφειλετών.

Σύμφωνα με το υπουργείο, οι αλλαγές του 2025 διεύρυναν σημαντικά τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, με αποτέλεσμα να αυξηθεί ο αριθμός των πολιτών που μπορούν να ενταχθούν στον μηχανισμό. Παράλληλα, οι τράπεζες υποχρεούνται να κάνουν πρόταση ρύθμισης τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό, σύμφωνα με την κυβερνητική ενημέρωση.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει επίσης ότι έχει ήδη θεσπιστεί σταθερό επιτόκιο 3% στον εξωδικαστικό μηχανισμό και ότι ο αλγόριθμος ρύθμισης μπορεί να οδηγεί σε μεγαλύτερα «κουρέματα», ανάλογα με την περίπτωση.

Η διαφορά στις προσεγγίσεις

Η πολιτική διαφωνία αφορά κυρίως το αν το υφιστάμενο πλαίσιο επαρκεί ή αν απαιτούνται πρόσθετες θεσμικές παρεμβάσεις.

Το ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι οι δανειολήπτες χρειάζονται ισχυρότερη προστασία απέναντι στους servicers, περισσότερη διαφάνεια και δυνατότητα να διατηρούν την κατοικία τους υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Η κυβέρνηση αντιτείνει ότι η διεύρυνση των ρυθμίσεων και τα μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί παρέχουν προστασία σε μεγαλύτερο αριθμό οφειλετών, ενώ πρέπει παράλληλα να προστατεύονται και οι συνεπείς δανειολήπτες και να διατηρείται η σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος.

Η «μάχη» για το δικαίωμα προαίρεσης

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία διαφωνίας είναι η πρόταση του ΠΑΣΟΚ για δικαίωμα προαίρεσης του δανειολήπτη.

Η λογική της πρότασης, όπως την έχει παρουσιάσει το ΠΑΣΟΚ, είναι να δημιουργηθεί υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις δυνατότητα του οφειλέτη να αποκτά την απαίτηση ή να συμμετέχει στη διαδικασία με τρόπο που θα του επιτρέπει να αντιμετωπίζει διαφορετικά το χρέος του μετά τη μεταβίβαση.

Το ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι η πρόταση αυτή δεν αφορά οριζόντια όλους τους δανειολήπτες, αλλά στοχεύει συγκεκριμένες κατηγορίες απαιτήσεων και κυρίως μεγάλες οφειλές, ενώ επικαλείται και παλαιότερη θέση της Νέας Δημοκρατίας, όταν βρισκόταν στην αντιπολίτευση.

Η κυβέρνηση απορρίπτει την πρόταση, υποστηρίζοντας ότι το υφιστάμενο σύστημα έχει ήδη δημιουργήσει μηχανισμούς ρύθμισης και ότι η συγκεκριμένη αλλαγή θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες στρεβλώσεις και αδικίες.

Η κυβέρνηση επικαλείται τη μείωση των «κόκκινων» δανείων

Στην πολιτική αντιπαράθεση η κυβέρνηση επικαλείται και τη συνολική μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στο τραπεζικό σύστημα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια έχουν μειωθεί από περίπου 99,7 δισ. ευρώ σε 72,34 δισ. ευρώ, ενώ αναφέρθηκε και σε σημαντική μείωση του σχετικού δείκτη σε σχέση με τα επίπεδα του 2018.

Η μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων αποτελεί διαφορετικό μέγεθος από το σύνολο του ιδιωτικού χρέους και δεν σημαίνει ότι έχει εξαλειφθεί το πρόβλημα για τους επιμέρους δανειολήπτες.

Νέο πλαίσιο με 16 κυβερνητικές παρεμβάσεις

Παράλληλα με την πολιτική αντιπαράθεση, η κυβέρνηση ανακοίνωσε νέο πλαίσιο για την προστασία των δανειοληπτών και τη λειτουργία των servicers.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, πρόκειται για 16 παρεμβάσεις, εκ των οποίων οι οκτώ αφορούν την ενίσχυση της προστασίας των οφειλετών και οι υπόλοιπες τη διαφάνεια, την εποπτεία και τη λογοδοσία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.

Οι αλλαγές αναμένεται να τεθούν σταδιακά σε εφαρμογή μέσα στον Οκτώβριο, ανάλογα με την προβλεπόμενη διαδικασία για κάθε ρύθμιση.

Τι διακυβεύεται για τους δανειολήπτες

Η αντιπαράθεση για τα κόκκινα δάνεια αφορά εκατοντάδες χιλιάδες οφειλέτες και αγγίζει ζητήματα όπως:

• η ρύθμιση χρεών,
• η προστασία της κύριας κατοικίας,
• οι πλειστηριασμοί,
• η λειτουργία των servicers,
• η διαφάνεια στις μεταβιβάσεις δανείων,
• οι τόκοι και οι προσαυξήσεις,
• η δυνατότητα επανένταξης σε ρύθμιση,
• και η προστασία της παραγωγικής περιουσίας.

Η κυβέρνηση και το ΠΑΣΟΚ συμφωνούν ότι το ιδιωτικό χρέος αποτελεί σημαντικό ζήτημα, αλλά διαφωνούν ως προς την έκταση των απαιτούμενων παρεμβάσεων και τον τρόπο αντιμετώπισής του.

Το επόμενο σημαντικό βήμα αναμένεται πλέον στη Βουλή, όπου το ΠΑΣΟΚ προτίθεται να καταθέσει την πρόταση νόμου για τα «κόκκινα δάνεια» και το ιδιωτικό χρέος, ανοίγοντας νέο γύρο κοινοβουλευτικής αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση.