Μήνυμα Μπάρακ για F-35 και CAATSA-Παρασκήνιο πίσω από το ταξίδι Ερντογάν στις ΗΠΑ
✨Ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, δήλωσε ότι το ζήτημα των S-400 και των κυρώσεων CAATSA δεν αποτελεί πλέον κρίσιμο πρόβλημα στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις.
✨Παρά τη χαλάρωση του τόνου, το Κογκρέσο συνεχίζει να κρατά κλειστά τα F-35, ενώ η άρση των κυρώσεων απαιτεί νομοθετικές κινήσεις από τις ΗΠΑ.
✨Ο Ερντογάν επισκέφθηκε τη Νέα Υόρκη με ισχυρό κυβερνητικό κλιμάκιο, ενώ η Τουρκία τερμάτισε τη λειτουργία ιρανικής τράπεζας, υπό αμερικανική πίεση για οικονομική απομόνωση του Ιράν.
✨Ο φυλακισμένος Εκρέμ Ιμάμογλου κατηγόρησε τον Ερντογάν για παραχωρήσεις στις ΗΠΑ χωρίς ανταλλάγματα, αποκαλώντας τα συμφέροντα των ΗΠΑ ως διαρκή νικητή στο παζάρι.
Την ώρα που ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν βρίσκεται στις Ηνωμένες Πολιτείες για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, από την Άγκυρα έρχεται ένα μήνυμα που δύσκολα περνά απαρατήρητο. Ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία και ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Συρία, Τομ Μπάρακ, επιχείρησε να χαμηλώσει τους τόνους γύρω από τους S-400 και τις κυρώσεις CAATSA, δηλώνοντας ότι το ζήτημα δεν αποτελεί πλέον «πολύ κρίσιμο πρόβλημα» στις σχέσεις Ουάσινγκτον–Άγκυρας και ότι ανάμεσα στις δύο χώρες «δεν υπάρχει καμία παρεμβολή».
Οι λέξεις είναι προσεκτικά επιλεγμένες, όμως ο φάκελος παραμένει ανοιχτός στο αμερικανικό Κογκρέσο, τα F-35 εξακολουθούν να βρίσκονται εκτός τουρκικού οπλοστασίου και, σχεδόν την ίδια στιγμή, ο φυλακισμένος Εκρέμ Ιμάμογλου κατηγορεί τον Τούρκο πρόεδρο ότι ταξιδεύει στις ΗΠΑ έχοντας προηγουμένως κάνει σειρά κινήσεων που εξυπηρετούν αμερικανικές επιδιώξεις.
Το κλίμα μπορεί να έχει αλλάξει, αλλά η πραγματική διαπραγμάτευση μόλις αρχίζει.
Μπάρακ: «Καμία παρεμβολή» στις σχέσεις με την Άγκυρα
Μιλώντας στο CNN Türk, ο Τομ Μπάρακ χαρακτήρισε την Τουρκία σημαντικό εταίρο για τον Ντόναλντ Τραμπ και έκανε ιδιαίτερη αναφορά στη σχέση των δύο προέδρων, λέγοντας ότι μεταξύ Τραμπ και Ερντογάν υπάρχει καλή προσωπική χημεία.
Για τους S-400, ωστόσο, η διατύπωσή του είχε μεγαλύτερο πολιτικό βάρος. Παραδέχθηκε ότι ένα ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα δεν είναι συμβατό με την αμερικανική στρατιωτική αρχιτεκτονική, αλλά παρέπεμψε στο Κογκρέσο για την τελική διευθέτηση του θέματος.
«Η διαδικασία σχετικά με το CAATSA συνεχίζεται», σημείωσε, παρουσιάζοντας πάντως τη διαφορά ως διαχειρίσιμη και όχι ως κρίση που καθορίζει πλέον το σύνολο των αμερικανοτουρκικών σχέσεων.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Μπάρακ εκπέμπει ανάλογο μήνυμα. Τον Απρίλιο είχε δηλώσει ότι ανέμενε σύντομα πρόοδο στο θέμα των κυρώσεων που συνδέονται με τους S-400.
Το αγκάθι των F-35 παραμένει
Η αλλαγή τόνου δεν σημαίνει ότι εξαφανίστηκαν τα νομικά και πολιτικά εμπόδια.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν το 2020 κυρώσεις στην τουρκική Προεδρία Αμυντικών Βιομηχανιών βάσει του CAATSA εξαιτίας της αγοράς του ρωσικού συστήματος. Παράλληλα, η αμερικανική νομοθεσία εμποδίζει τη μεταφορά F-35 στην Τουρκία όσο η Άγκυρα εξακολουθεί να διαθέτει τους S-400.
Εκεί βρίσκεται και το πραγματικό δύσκολο σημείο. Η πολιτική βούληση μπορεί να μεταβάλλεται γρήγορα, όμως η άρση των περιορισμών απαιτεί και νομοθετικές κινήσεις.
Γι’ αυτό στην Άγκυρα κάθε δημόσια τοποθέτηση του Μπάρακ διαβάζεται προσεκτικά. Η εκτίμηση που κερδίζει έδαφος είναι ότι η κυβέρνηση Τραμπ αναζητεί μια φόρμουλα που θα επιτρέψει σταδιακή αποκατάσταση της αμυντικής συνεργασίας χωρίς να αναγκαστεί καμία από τις δύο πλευρές σε δημόσια υπαναχώρηση.
Ο Ερντογάν στη Νέα Υόρκη και οι κινήσεις πριν από το ταξίδι
Ο Ερντογάν έφθασε στη Νέα Υόρκη για την 81η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ συνοδευόμενος από ισχυρό κυβερνητικό κλιμάκιο, στο οποίο περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι Χακάν Φιντάν, Μεχμέτ Σιμσέκ και ο επικεφαλής της ΜΙΤ Ιμπραχίμ Καλίν.
Το ταξίδι πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία αρκετές αποφάσεις της Άγκυρας παρακολουθούνται με ιδιαίτερη προσοχή στην Ουάσινγκτον.
Λίγες ημέρες πριν από την αναχώρηση του Τούρκου προέδρου, οι αρχές ανακάλεσαν την άδεια λειτουργίας του υποκαταστήματος της ιρανικής Τράπεζας Μελλάτ στην Κωνσταντινούπολη, έπειτα από 44 χρόνια παρουσίας. Η επίσημη αιτιολόγηση αφορούσε τραπεζικούς και χρηματοπιστωτικούς λόγους, ωστόσο η απόφαση συνέπεσε χρονικά με την ενίσχυση της αμερικανικής πίεσης για μεγαλύτερη οικονομική απομόνωση του Ιράν.
Στο ίδιο φόντο βρίσκεται και η Boeing. Η Turkish Airlines κινείται προς την οριστικοποίηση μεγάλης παραγγελίας αεροσκαφών 737 MAX, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου σχεδίου που μπορεί να φθάσει έως και τα 225 αεροσκάφη.
Ιμάμογλου: «Κερδίζουν πάντα οι ΗΠΑ»
Σε αυτό το κλίμα παρενέβη ο Εκρέμ Ιμάμογλου, εξαπολύοντας νέα επίθεση κατά του Ερντογάν.
Από τη φυλακή, υποστήριξε ότι το κλείσιμο της Τράπεζας Μελλάτ έγινε κατόπιν αμερικανικής επιθυμίας, ισχυρισμός που δεν προκύπτει από την επίσημη τουρκική αιτιολόγηση της απόφασης.
Ο Ιμάμογλου συνέδεσε επίσης το ζήτημα με την αγορά αεροσκαφών Boeing και με το γεγονός ότι η Τουρκία έχει καταβάλει περισσότερα από ένα δισεκατομμύριο δολάρια στο πρόγραμμα των F-35, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει παραλάβει τα μαχητικά.
«Κερδίζουν πάντα οι ΗΠΑ», ανέφερε χαρακτηριστικά, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι προχωρά σε διαδοχικές παραχωρήσεις χωρίς να εξασφαλίζει αντίστοιχα ανταλλάγματα.
Η παρέμβασή του δεν είναι τυχαία χρονικά. Στο εσωτερικό της Τουρκίας, κάθε κίνηση προς την Ουάσινγκτον μπορεί πλέον να μετατραπεί άμεσα σε όπλο πολιτικής αντιπαράθεσης.
Το μεγάλο παζάρι πίσω από τις δηλώσεις
Ο Τομ Μπάρακ μιλά για σχέση χωρίς «παρεμβολές», ο Ερντογάν βρίσκεται στις Ηνωμένες Πολιτείες, μια μεγάλη αγορά αμερικανικών αεροσκαφών βρίσκεται σε εξέλιξη και η παρουσία μιας ιρανικής τράπεζας στην Τουρκία τερματίζεται.
Καμία από αυτές τις κινήσεις, μόνη της, δεν αποδεικνύει την ύπαρξη κάποιας κρυφής συμφωνίας.
Η συγκυρία, όμως, δείχνει ότι η Ουάσινγκτον και η Άγκυρα έχουν μπει σε περίοδο έντονου παζαριού.
Για την Τουρκία, ο στόχος είναι σαφής: άρση των κυρώσεων CAATSA, πλήρης αποκατάσταση της αμυντικής συνεργασίας και, σε δεύτερο χρόνο, επαναφορά του φακέλου των F-35.
Το ερώτημα είναι τι θα ζητήσει η Ουάσινγκτον σε αντάλλαγμα.
Και όταν ο Αμερικανός πρέσβης αρχίζει να λέει δημόσια ότι οι S-400 δεν αποτελούν πλέον «τόσο κρίσιμο πρόβλημα», στην Άγκυρα γνωρίζουν ότι στη διπλωματία τέτοιες φράσεις σπανίως εμφανίζονται χωρίς να έχει προηγηθεί συζήτηση πίσω από κλειστές πόρτες.
SiteDesign