Η μαύρη ντομάτα του Ελ Εσκοριάλ στέφθηκε “βασίλισσα” της Ισπανίας

Η μαύρη ντομάτα του Ελ Εσκοριάλ, που καλλιεργήθηκε από τον κηπουρό Εμίλιο Μεντίνα Ρομάν, κέρδισε το πρώτο βραβείο στην 8η Εθνική Έκθεση Κληρονομικών Τοματών. Το φεστιβάλ ντομάτας πραγματοποιήθηκε πριν από λίγες ημέρες στο Πολάνκο της Κανταβρίας και η μαύρη ντομάτα, «Νέγρο ντελ Εσκοριάλ», πήρε τον «βασιλικό τίτλο», αφού θεωρείται η πιο ακριβή τομάτα στον κόσμο.

Η διοργάνωση είχε ως βασικό στόχο τη διατήρηση και την ανάδειξη της γεωργικής και γαστρονομικής κληρονομιάς που συνδέεται με τις παραδοσιακές ποικιλίες. Το φεστιβάλ αποτέλεσε μια πραγματική γιορτή γεύσης, χρώματος και σχημάτων, με πρωταγωνίστρια την αγαπημένη ντομάτα, η οποία, παρά τη θέση της στην καθημερινή μας κουζίνα, βοτανικά ανήκει στην κατηγορία των φρούτων.

Μαύρη ντομάτα Ελ Εσκοριάλ

Μια ποικιλία με καταγωγή από τη Μαδρίτη ανακηρύχθηκε η καλύτερη ντομάτα στην Ισπανία. Η «Νέγρο ντελ Εσκοριάλ», που καλλιεργείται από τον αγρότη Εμίλιο Μεντίνα Ρομάν στο αγρόκτημά του στο Βιγιαλκάσαρ δε Σίργκα, στην Παλένθια, έλαβε το πρώτο βραβείο στην 8η Εθνική Έκθεση Κληρονομικών Τοματών.

Πρόκειται για μια εκδήλωση που συγκέντρωσε για ακόμη μία φορά παραγωγούς και λάτρεις της ντομάτας από ολόκληρη την Ισπανία στο Πολάνκο της Κανταβρίας, με κοινό στόχο τη διατήρηση των παραδοσιακών ποικιλιών.

Μια ποικιλία που συνδέεται με την ανάκτηση σπόρων

Ο θρίαμβος της «Νέγρο ντελ Εσκοριάλ», μιας μαύρης ποικιλίας ντομάτας που ξεχωρίζει για το εξωτερικό της χρώμα, έχει πίσω του μια ιστορία που συνδέεται άμεσα με την ανάκτηση και την επιλογή παραδοσιακών ποικιλιών.

Ο Εμίλιο Μεντίνα Ρομάν εργάζεται εδώ και περίπου μία δεκαετία για τη διατήρηση παραδοσιακών σπόρων στον οπωρώνα του στη Λα Μιέλγκα, όπου διατηρεί εκατοντάδες ποικιλίες ντομάτας και άλλων κηπευτικών.

Στην περίπτωση της ντομάτας που κέρδισε το πρώτο βραβείο, η προέλευσή της βρίσκεται σε μια επιλογή που έγινε επί σειρά ετών από μια ντομάτα που προέρχεται από την περιοχή Καμπίνια δελ Εναρές, στην Κοινότητα της Μαδρίτης, και η οποία διασταυρώθηκε με μια ποικιλία μαύρης ντομάτας.

Σύμφωνα με το «Fruittoday», ο αγρότης εξήγησε πως η συγκεκριμένη ντομάτα είναι αποτέλεσμα μιας μακράς διαδικασίας επιλογής και διατήρησης, η οποία αντικατοπτρίζει τον τρόπο με τον οποίο πολλές παραδοσιακές ποικιλίες έχουν εξελιχθεί με την πάροδο του χρόνου.

«Όλες οι παραδοσιακές ποικιλίες είναι ανοιχτές ποικιλίες που καλλιεργούνται σε οπωρώνες. Μπορεί να έχουν υποστεί κάποια διασταύρωση και, επιλέγοντάς τες με την πάροδο των ετών, μπορείς να αποκτήσεις διαφορετικές ποικιλίες με νέα αρώματα και γεύσεις», επισημαίνει.

Ξηρικές καλλιέργειες, έδαφος και διαφορές θερμοκρασίας για συμπυκνωμένη γεύση

Το αποτέλεσμα είναι μια ντομάτα με έντονη προσωπικότητα, την οποία ο Εμίλιο Μεντίνα Ρομάν χαρακτηρίζει από την ισορροπία μεταξύ οξύτητας και γλυκύτητας και, κυρίως, από την ένταση της γεύσης της.

Ένα από τα μυστικά για την επίτευξη αυτών των χαρακτηριστικών, εξηγεί, βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο καλλιεργεί τα φυτά του στην περιοχή της Παλένθια.

«Τα καλλιεργώ σε ξηρές συνθήκες ή με πολύ λίγο νερό, σχεδόν καθόλου, και αυτό τα κάνει απίστευτα νόστιμα», εξηγεί, καταρρίπτοντας τον μύθο ότι η ντομάτα χρειάζεται μεγάλες ποσότητες νερού.

Η τεχνική αυτή συμπληρώνεται από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της περιοχής Τιέρα δε Κάμπος, με τα «βαριά αργιλώδη» εδάφη της και τις σημαντικές διαφορές θερμοκρασίας μεταξύ ημέρας και νύχτας.

«Με αυτές τις θερμοκρασίες και αυτό το έδαφος, οι γεύσεις πραγματικά απογειώνονται», τονίζει.

Το όνομα «Νέγρο ντελ Εσκοριάλ» αναφέρεται στη σύνδεσή της με μία από τις περιοχές που παραδοσιακά συνδέονται με αυτή την ποικιλία της Μαδρίτης. Ωστόσο, η ντομάτα που κατάφερε να επικρατήσει στην Κανταβρία αντιπροσωπεύει επίσης το αποτέλεσμα μιας διαδικασίας επιλογής και προσαρμογής που συνεχίζεται μέχρι σήμερα στους οπωρώνες διαφόρων ισπανικών περιοχών.

Μια τράπεζα σπόρων με εκατοντάδες ποικιλίες

Για τον Εμίλιο Μεντίνα Ρομάν, η δυνατότητα των αγροτών να διατηρούν, να ανταλλάσσουν και να επιλέγουν σπόρους αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κλειδιά για να παραμείνει ζωντανή η κηπευτική κληρονομιά.

Το έργο του δεν περιορίζεται στις ντομάτες. Στην τράπεζα σπόρων του διατηρεί επίσης παραδοσιακές ποικιλίες πατάτας, μαρουλιού, φασολιών και άλλων οσπρίων, πιπεριών, καρπουζιών και πεπονιών.

Το εγχείρημά του ξεκίνησε πριν από περίπου δέκα χρόνια, με στόχο την ανάκτηση προϊόντων και γεύσεων που αποτελούσαν μέρος των οικογενειακών κήπων και που, με την πάροδο του χρόνου, είχαν σχεδόν εξαφανιστεί.

Για να το πετύχει, έχει ανταλλάξει σπόρους με αγρότες και οικογένειες, ορισμένοι από τους οποίους διατηρούν συγκεκριμένες ποικιλίες εδώ και γενιές. Παράλληλα, έχει προσπαθήσει να ανακτήσει και τη γνώση των παραδοσιακών καλλιεργητών.

«Έχω μάθει από μεγαλύτερους ανθρώπους που ήξεραν ακόμη πώς γινόταν, αλλά ήμουν επίσης πολύ αυτοδίδακτος. Έχω προσπαθήσει, έχω αποτύχει πολύ και έχω κάνει πολλά λάθη, αλλά στο τέλος όλα αποδίδουν», εξηγεί.

Διπλή αναγνώριση για τον Εμίλιο Μεντίνα

Ο θρίαμβος της «Νέγρο ντελ Εσκοριάλ» δεν ήταν η μοναδική διάκριση που πέτυχε ο Εμίλιο Μεντίνα στο Πολάνκο.

Ο καλλιεργητής με έδρα την Παλένθια κέρδισε επίσης το βραβείο για την καλύτερη διεθνή ντομάτα με μια «Ανανάς Νουάρ», μια γαλλική ποικιλία που ανήκει στην ομάδα των λεγόμενων ντοματών ανανά.

Το πιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της «Ανανάς Νουάρ» αποκαλύπτεται όταν την κόψει κανείς, καθώς στο εσωτερικό της εμφανίζονται διαφορετικές αποχρώσεις.

«Είναι εκπληκτικό γιατί όταν την ανοίγεις, εμφανίζονται τρία χρώματα — πράσινο, κίτρινο και κόκκινο — τα οποία αναμειγνύονται και το καθένα έχει διαφορετική γεύση», εξηγεί ο Μεντίνα.

Ο καλλιεργητής τονίζει ότι η συγκεκριμένη ντομάτα έχει γλυκιές νότες στα πράσινα της τμήματα, οξύτητα στα κόκκινα και ισορροπία στις κίτρινες αποχρώσεις έναν συνδυασμό που, σύμφωνα με τον ίδιο, δημιουργεί «μια εκπληκτική ισορροπία».

Η ιδιαίτερη αυτή ντομάτα διαθέτει επίσης πολύ λεπτή φλούδα, λίγους σπόρους και σφιχτή σάρκα, με ελάχιστη περιεκτικότητα σε νερό.

Πολάνκο, η πρωτεύουσα της παραδοσιακής ντομάτας

Οι βραβεύσεις της Εθνικής Έκθεσης Κληρονομικών Τοματών ολοκληρώθηκαν με την ανάδειξη της καλύτερης ντομάτας στην Κανταβρία. Το βραβείο απονεμήθηκε στον Σελεστίνο Τρεσγκάγιο, από την επιχείρηση «Ντελίσιας δε λα Ουέρτα», στο Μιένγκο.

Το βραβείο για την καλύτερη ντομάτα στο Πολάνκο απονεμήθηκε στη Μαρί Κάρμεν Τόκα, για την ποικιλία «Ράσιαν Γέλοου».

Η δήμαρχος του Πολάνκο, Ρόσα Ντίαθ, συνεχάρη όλους τους νικητές και τόνισε το υψηλό επίπεδο που παρουσίασε ο φετινός διαγωνισμός, ο οποίος για ακόμη μία φορά μετέτρεψε την πόλη σε σημείο συνάντησης για καλλιεργητές, λάτρεις και ειδικούς στις παραδοσιακές ποικιλίες.

«Καθ’ όλη τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, το Πολάνκο έγινε για ακόμη μία φορά η πρωτεύουσα των παραδοσιακών ντοματών και γίναμε μάρτυρες του τεράστιου ενδιαφέροντος για την ανάκτηση προϊόντων που αποτελούν μέρος της γεωργικής και γαστρονομικής μας κληρονομιάς», σημείωσε.

Η δήμαρχος τόνισε επίσης ότι ένας από τους βασικούς στόχους της Εθνικής Έκθεσης Κληρονομικών Τοματών είναι να αναδείξει το έργο για τη διατήρηση των παραδοσιακών ποικιλιών και να ενθαρρύνει ώστε αυτοί οι σπόροι να συνεχίσουν να περνούν από χέρι σε χέρι και από γενιά σε γενιά.