Πίσω από το οικονομικό σχέδιο Τσίπρα: Η στρατηγική, τα μηνύματα και το στοίχημα της ΕΛ.Α.Σ.

Για την “Συμπαράταξη” δεν  ήταν απλώς η παρουσίαση ενός ακόμη οικονομικού προγράμματος. Η χθεσινή εμφάνιση του Αλέξη Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη είχε περισσότερο τον χαρακτήρα πολιτικής δήλωσης για το τι θέλει να είναι η ΕΛ.Α.Σ στην επόμενη φάση. Με το τρίπτυχο «Παράγουμε περισσότερο, Μοιράζουμε Δικαιότερα, Ζούμε καλύτερα», ο πρώην πρωθυπουργός επιχείρησε να δώσει περιεχόμενο στο αφήγημα της πολιτικής επιστροφής του, παρουσιάζοντας ένα Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης με ορίζοντα την Ελλάδα του 2030. 

Το σχέδιο περιλαμβάνει μέτρα συνολικού ύψους 7,39 δισ. ευρώ για την τετραετία 2027-2030, με την ΕΛ.Α.Σ να επιμένει ιδιαίτερα στο στοιχείο της κοστολόγησης και της εξασφάλισης των πόρων. 

Ράνια Τραγόμαλλου

Το σχέδιο 

Ο ίδιος και οι συνεργάτες του γνωρίζουν ότι το πρώτο ερώτημα που θα συνοδεύσει κάθε κυβερνητική εξαγγελία του κόμματος  θα είναι το «πού θα βρεθούν τα χρήματα».  

Γι’ αυτό ο Αλέξης Τσίπρας δεν μένει μόνο στις παροχές, αλλά επιμένει  στον κανόνα «καμία μόνιμη παροχή χωρίς μόνιμη πηγή χρηματοδότησης και καμία μόνιμη δαπάνη με έκτακτο έσοδο». Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το πρόγραμμα προβλέπει 1,92 δισ. ευρώ μόνιμα νέα έσοδα, καθαρή δαπάνη 5,47 δισ. και διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο 5,60 δισ. ευρώ. 

Η ουσία της ομιλίας, ωστόσο, βρίσκεται αλλού. Ο πρώην πρωθυπουργός επιχείρησε να μετακινήσει τη συζήτηση από το «πόσα θα δώσει» στο «τι οικονομία θέλει να χτίσει». 

Στον πυρήνα μπαίνει η αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου που περιλαμβάνει περισσότερη βιομηχανία, επενδύσεις, τεχνολογία, ενέργεια, αγροτική παραγωγή,  υποδομές και ισχυρότερη περιφέρεια.

Το Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης παρουσιάζεται ως ο βασικός επενδυτικός μηχανισμός της επόμενης δεκαετίας, με στόχο να κατευθύνει κεφάλαια σε παραγωγικές δραστηριότητες και όχι απλώς στην κατανάλωση. 

Είναι η προσπάθεια να αποκτήσει η ΕΛ.Α.Σ ένα διαφορετικό οικονομικό αποτύπωμα που δεν αφορά  μόνο σε περισσότερες κοινωνικές δαπάνες, αλλά στην  παραγωγή πλούτου πριν από την αναδιανομή του.  

Πατριωτική Εισφορά και μεσαία τάξη

Ο Αλέξης Τσίπρας έβαλε στο τραπέζι τη φορολογική δικαιοσύνη, με αιχμή την «Πατριωτική Εισφορά» για το ισχυρότερο 1%, ενώ ταυτόχρονα υποσχέθηκε ελαφρύνσεις για οικογένειες, εργαζόμενους, μικρές επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες. 

Εδώ βρίσκεται και ένα από τα πιο καθαρά πολιτικά μηνύματα της βραδιάς, αφού η  ΕΛΑΣ δεν επιχείρησε να μιλήσει μόνο στο παραδοσιακό ακροατήριο της Αριστεράς, αλλά να ξανανοίξει δίαυλο με τη μεσαία τάξη και τους μικρομεσαίους, στους οποίους ο κ. Τσίπρας απευθύνθηκε με ιδιαίτερη έμφαση. 

Στην ίδια λογική εντάσσονται οι δεσμεύσεις για κατώτατο μισθό 1.000 ευρώ το 2027, μέσο μισθό 1.800 ευρώ στο τέλος της τετραετίας, μείωση του ενεργειακού κόστους, 50.000 προσιτές κατοικίες και παρεμβάσεις σε Υγεία και Παιδεία. 

Το δίλλημα των εκλογών

Παράλληλα με την οικονομία, ο Τσίπρας επανέφερε με ιδιαίτερη ένταση το θέμα του κράτους δικαίου και τηςδιαφάνειας, περιγράφοντας την επόμενη εκλογική αναμέτρηση ως επιλογή ανάμεσα στη «διαιώνιση της διαφθοράς» και την «κυβερνητική αλλαγή».

Η ΕΛΑΣ καθιστά  ξεκάθαρο ότι θέλει να συνδέσει την οικονομική ανάπτυξη με ένα διαφορετικό μοντέλο διακυβέρνησης, όπου η διαφάνεια, ο έλεγχος και η λογοδοσία παρουσιάζονται ως προϋπόθεση και της ίδιας της οικονομικής ανάπτυξης.

Το πραγματικό στοίχημα

Η παρουσία στη Θεσσαλονίκη λειτουργεί επομένως, περισσότερο ως αφετηρία παρά ως σταθμός. Το οικονομικό σχέδιο είχε προετοιμαστεί εδώ και μήνες και η χθεσινή εκδήλωση αποτέλεσε την πρώτη μεγάλη δημόσια παρουσίαση της πρότασης διακυβέρνησης της ΕΛΑΣ.  

Το δύσκολο κομμάτι, όμως, ξεκινά από σήμερα αφού πρέπει να μετατραπεί ένα εκτεταμένο πρόγραμμα σε πολιτικό μήνυμα που να μπορεί να φτάσει στην κοινωνία.

Ο Αλέξης Τσίπρας επιχείρησε να το συμπυκνώσει σε μια φράση: «Δεν ζητάμε μια ακόμη κυβερνητική εναλλαγή. Ζητάμε αλλαγή πορείας».  

Και εκεί ακριβώς βρίσκεται το στοίχημα της “Συμπαράταξης”: όχι απλώς να πείσει ότι διαθέτει πρόγραμμα, αλλά ότι μπορεί να αποτελέσει κυβερνητική εναλλακτική.