Reuters: Μπορεί η Ουκρανία να οδηγηθεί σε εκλογές ενώ βρίσκεται σε πόλεμο;

Ποια είναι τα εμπόδια που θα πρέπει να ξεπεραστούν προκειμένου η Ουκρανία να διεξάγει εκλογές, όπως ζήτησε ο αποπεμφθείς υπουργός Άμυνας της χώρας, Μιχαΐλο Φεντόροφ. Το Reuters θέτει το κρίσιμο ερώτημα του τίτλου (απόδοση KREPORT).

Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει δηλώσει ότι είναι έτοιμος να προχωρήσει σε εκλογές, εφόσον οι ΗΠΑ και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι μπορέσουν να εγγυηθούν την ασφάλεια της εκλογικής διαδικασίας. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντ. Τραμπ έχει επίσης υποστηρίξει ότι πρέπει να γίνουν εκλογές.

Η Ουκρανία, όπου οι τελευταίες εκλογές διεξήχθησαν το 2019, βρίσκεται υπό καθεστώς στρατιωτικού νόμου από τον Φεβρουάριο του 2022, όταν η Ρωσία εξαπέλυσε την πλήρους κλίμακας εισβολή της. Ο στρατιωτικός νόμος απαγορεύει τη διεξαγωγή εκλογών για λόγους ασφαλείας.

Οι μάχες μαίνονται κατά μήκος ενός μετώπου 1.200 χλμ στην ανατολική, νότια και βόρεια Ουκρανία. Εκατοντάδες ρωσικά drones και πύραυλοι πλήττουν τακτικά ουκρανικές πόλεις και κωμοπόλεις ακόμη και πολύ μακριά από την πρώτη γραμμή. Η ηλεκτροδότηση διακόπτεται συχνά εξαιτίας των ρωσικών επιθέσεων στον ενεργειακό τομέα και σε άλλες υποδομές.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν σταθερά ότι η πλειονότητα των Ουκρανών αντιτίθεται στην ιδέα διεξαγωγής εκλογών όσο συνεχίζεται ο πόλεμος.

Τί θα έπρεπε να προηγηθεί:

Ο πολιτικός αναλυτής Βολοντίμιρ Φεσένκο εκτιμά ότι, ως απολύτως απαραίτητο πρώτο βήμα για να αρχίσει να εξετάζεται το ενδεχόμενο εκλογών, θα χρειαζόταν τουλάχιστον μια κατάπαυση του πυρός στον αέρα.

Παράλληλα, η Ουκρανία θα έπρεπε να δημιουργήσει από την αρχή το νομοθετικό πλαίσιο των εκλογών, συμπεριλαμβανομένου ενός νέου νόμου που θα καθορίζει το χρονοδιάγραμμα, τους κανόνες και τις διαδικασίες. Σύμφωνα με τον Φεσένκο, θα χρειάζονταν περίπου έξι μήνες για να γίνουν όλα αυτά.

Το Κίεβο θα πρέπει επίσης να λάβει μέτρα για να αποτρέψει ενδεχόμενες προσπάθειες χειραγώγησης της εκλογικής διαδικασίας από τη Ρωσία, επισημαίνουν αναλυτές.

Η Μόσχα υποστηρίζει ότι ο Ζελένσκι δεν είναι πλέον νόμιμος πρόεδρος, επειδή η θητεία του έληξε τον Μάιο του 2024, και συνεπώς δεν μπορεί να υπογράψει ειρηνευτικές συμφωνίες εξ ονόματος της Ουκρανίας. Ο Τραμπ είχε επίσης επικρίνει, σε συνέντευξή του στο Politico τον Δεκέμβριο, το γεγονός ότι δεν διεξάγονται εκλογές, λέγοντας ότι έχει έρθει η ώρα να στηθούν κάλπες.

Οι Ουκρανοί ψηφοφόροι;

Εκατομμύρια Ουκρανοί θα αντιμετώπιζαν δυσκολίες στην πρόσβασή τους σε εκλογικά τμήματα. Η επικαιροποίηση του κρατικού εκλογικού καταλόγου, ώστε να είναι σαφές ποιος έχει δικαίωμα ψήφου και πού πρέπει να ψηφίσει, θα αποτελούσε εξαιρετικά δύσκολο εγχείρημα, σύμφωνα με αναλυτές και αξιωματούχους.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι στα τέλη Ιουνίου περισσότεροι από 4,4 εκατ. Ουκρανοί βρίσκονταν υπό καθεστώς προσωρινής προστασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό σημαίνει ότι η Ουκρανία θα έπρεπε να οργανώσει εκατοντάδες εκλογικά τμήματα σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Παράλληλα, σχεδόν 4 εκατ. Ουκρανοί είναι εσωτερικά εκτοπισμένοι, σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε τον περασμένο μήνα ο οργανισμός μετανάστευσης του ΟΗΕ. Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η καταγραφή όλων αυτών των ανθρώπων δεν θα ήταν απλή υπόθεση και θα απορροφούσε χρόνο και οικονομικούς πόρους που σήμερα κατευθύνονται στην άμυνα.

Περίπου 1 εκατ. άνθρωποι υπηρετούν στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις. Η οργάνωση ελεύθερης και δίκαιης ψηφοφορίας σε μια πρώτη γραμμή γεμάτη drones θα ήταν επικίνδυνη και ενδέχεται να απαιτούσε αλλαγές στη νομοθεσία.

Ουκρανοί αξιωματούχοι υπολόγιζαν ότι, το 2024, περίπου 4,5 εκατ. ενήλικοι Ουκρανοί εξακολουθούσαν να ζουν πίσω από τις γραμμές του μετώπου, σε εδάφη υπό ρωσική κατοχή. Η Ρωσία ελέγχει περίπου το 19% της ουκρανικής επικράτειας και σχεδιάζει να πραγματοποιήσει εκεί δικές της εκλογές τον επόμενο μήνα, τις οποίες η Ουκρανία χαρακτηρίζει παράνομες.

Ποιες είναι οι πιθανότητες του Ζελένσκι;

Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, ο Ζελένσκι θα είχε σημαντικές πιθανότητες επανεκλογής. Η δημοτικότητά του στην Ουκρανία είχε φτάσει περίπου στο 90% κατά την πρώτη περίοδο του πολέμου, αλλά έκτοτε έχει υποχωρήσει γύρω στο 60%, ανάλογα με τη δημοσκόπηση.

Πολιτικοί αναλυτές και δημοσκόποι αναφέρουν ότι τα ποσοστά αποδοχής του Ζελένσκι επλήγησαν από ένα μεγάλο σκάνδαλο διαφθοράς στον ενεργειακό τομέα πέρυσι. Έκτοτε, όμως, έχουν ανακάμψει και ο Ζελένσκι παραμένει ένας από τους επικρατέστερους υποψηφίους μεταξύ των παραδοσιακών πολιτικών προσώπων.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο Β. Ζαλούζνι, πρεσβευτής της Ουκρανίας στη Βρετανία και πρώην αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων, θα ήταν ένας από τους σημαντικότερους αντιπάλους του Ζελένσκι. Ισχυρός διεκδικητής θα μπορούσε να είναι και ο Κ. Μπουντάνοφ, προσωπάρχης της προεδρίας και πρώην επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών.

Ωστόσο, στις πρόσφατες δημοσκοπήσεις έχει ενισχυθεί και ο 35χρονος Μ. Φεντόροφ, ο τεχνοκράτης μεταρρυθμιστής με ισχυρό προφίλ στον χώρο της τεχνολογίας. Η δημοτικότητά του αυξήθηκε μετά την αιφνιδιαστική αποπομπή του από τον Ζελένσκι τον περασμένο μήνα, μόλις έξι μήνες αφότου είχε αναλάβει υπουργός Άμυνας. Η απομάκρυνσή του προκάλεσε ένα σπάνιο κύμα διαδηλώσεων στους δρόμους εν μέσω πολέμου.

Το ουκρανικό μέσο NV επικαλέστηκε δημοσκόπηση της SOCIS, σύμφωνα με την οποία ο Φεντόροφ συγκεντρώνει περίπου 13% των ψήφων, ο Ζαλούζνι 21% και ο Ζελένσκι 22%. Δημοσκοπήσεις έχουν δείξει ότι, εάν είτε ο Φεντόροφ είτε ο Ζαλούζνι κατάφερναν να περάσουν στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών απέναντι στον Ζελένσκι, και οι δύο θα είχαν τη δυνατότητα να τον νικήσουν.