Ιράν: Το φρικτό τίμημα που πλήρωσε η φοιτήτρια ποου γδύθηκε για να διαμαρτυρηθεί

Η Αχού Νταριάι προχώρησε σε τολμηρή πράξη αντίστασης, προκαλώντας διεθνή κατακραυγή και σκληρή τιμωρία από τις ιρανικές αρχές.

Τον Νοέμβριο του 2024, η Ιρανή φοιτήτρια Αχού Νταριάι βρέθηκε στο επίκεντρο της επικαιρότητας όταν, ανεβαίνοντας τα σκαλιά του πανεπιστημίου της, το χιτζάμπ της γλίστρησε στιγμιαία από το κεφάλι της. Απορροφημένη στο κινητό της, δεν αντιλήφθηκε τι είχε συμβεί μέχρι που την πλησίασαν άνδρες της αστυνομίας ηθών.

Οι άνδρες αυτοί άρχισαν να της φωνάζουν και να την τραβούν βίαια, σκίζοντας τα ρούχα της καθώς προσπαθούσαν να την οδηγήσουν σε ένα δωμάτιο που χρησιμοποιείται για την τιμωρία φοιτητριών. Σε μια απελπισμένη προσπάθεια να πάρει τον έλεγχο, η Νταριάι, μητέρα δύο παιδιών, αποφάσισε να σοκάρει τους διώκτες της: έβγαλε τα ρούχα της και περπάτησε στην αυλή του πανεπιστημίου φορώντας μόνο τα εσώρουχά της. Η πράξη της έγινε viral.

Ωστόσο, αυτή η μικρή αλλά θαρραλέα πράξη αντίστασης είχε μεγάλο προσωπικό κόστος. Οι ιρανικές αρχές χαρακτήρισαν τη Νταριάι «άρρωστη», αποδίδοντας τη συμπεριφορά της σε ψυχική διαταραχή και την έκλεισαν σε ψυχιατρική κλινική. Η ίδια επιμένει ότι είναι υγιής και θεωρεί πως ο χαρακτηρισμός αυτός ήταν προσπάθεια του καθεστώτος να συγκαλύψει τη διαμαρτυρία.

Σε αποκλειστική συνέντευξη στη Daily Mail, στενή φίλη της περιγράφει τον εφιάλτη που βίωσε η Νταριάι και συνεχίζει να ζει μέχρι σήμερα.

Στις 2 Νοεμβρίου, η Νταριάι εμφανίστηκε σε βίντεο να κάθεται και να περπατά στην αυλή του Ισλαμικού Πανεπιστημίου Azad της Τεχεράνης, φορώντας μόνο τα εσώρουχά της, πριν τη συλλάβουν οι φρουροί ασφαλείας.

«Τη μεταχειρίζονταν βίαια προσπαθώντας να την τραβήξουν σε ένα δωμάτιο και εκείνη εκνευρίστηκε πολύ. Ήθελε να την αφήσουν ήσυχη, αλλά δεν σταματούσαν», ανέφερε η φίλη της. «Έτσι αποφάσισε να βγάλει τα ρούχα μόνη της λέγοντας: “Λοιπόν, τι θα κάνετε τώρα;”».

Η Νταριάι, φορώντας μόνο τα εσώρουχά της, κάθισε σε έναν τοίχο στην αυλή πριν φτάσει η αστυνομία και τη ρίξει στο πίσω μέρος ενός βαν. Κατά τη μεταφορά προς το τμήμα, για να την εξευτελίσουν περισσότερο, το κεφάλι της πιέστηκε ανάμεσα στα πόδια μιας γυναίκας αστυνομικού, με αποτέλεσμα να κινδυνεύσει να λιποθυμήσει από ασφυξία.

«Το κεφάλι της ήταν ανάμεσα στα γόνατα μιας από τις δύο γυναίκες αστυνομικούς, με τα μαλλιά της να καλύπτουν το πρόσωπό της», περιγράφει η φίλη. «Δεν μπορούσε να αναπνεύσει και κρατήθηκε σε θέση που φαινόταν πως ήθελαν να τη βλάψουν. Σκεφτόταν τα παιδιά της: “Αν δεν με αφήσει αυτή η γυναίκα, θα πεθάνω κι εκείνα θα μείνουν ορφανά”».

Σκληρή καταστολή και καταναγκαστική νοσηλεία

Προσπαθώντας να παραμείνει ξύπνια, η Νταριάι δάγκωσε το χέρι της αστυνομικού που τελικά άνοιξε τα πόδια ώστε να μπορέσει να αναπνεύσει. Στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο τμήμα όπου «καθηλώθηκε» με ισχυρά κατασταλτικά.

«Άρχισε να φωνάζει και να κλοτσάει διαμαρτυρόμενη. Προσπάθησαν να τη συνεφέρουν με ένεση», αναφέρει η φίλη. «Την πρώτη φορά έσπασε η βελόνα· τη δεύτερη κατάφεραν να τη νάρκωσουν».

Η Νταριάι ξύπνησε δεμένη χειροπόδαρα σε ένα νοσοκομειακό κρεβάτι χωρίς να γνωρίζει πού βρίσκεται. Ζητούσε επίμονα να δει την οικογένειά της, αλλά οι γιατροί δεν απαντούσαν. Κάθε φορά που επιχειρούσε να μάθει πληροφορίες ήξεραν πώς να την κάνουν πάλι αναίσθητη με ενέσεις.

Εκείνη την περίοδο υποβαλλόταν σε ανακρίσεις σχετικά με τα κίνητρά της. Την κατηγορούσαν για πρόθεση διαφυγής από το Ιράν ώστε να ζητήσει άσυλο αλλού.

Διεθνείς αντιδράσεις και παρακολούθηση

Όταν το σχετικό βίντεο συγκέντρωσε εκατομμύρια προβολές στα social media και προκάλεσε διεθνή σάλο, η κατάσταση επιδεινώθηκε για τη Νταριάι. Στο Λονδίνο, ομάδα Ιρανών ακτιβιστών διαμαρτυρήθηκε στην Parliament Square φορώντας εσώρουχα και κόκκινες κάπες ως αναφορά στο δυστοπικό μυθιστόρημα «The Handmaid’s Tale».

Η οργάνωση Amnesty International καταδίκασε τον τρόπο αντιμετώπισής της λέγοντας πως αφαίρεσε τα ρούχα «ως διαμαρτυρία κατά των καταχρηστικών πρακτικών επιβολής υποχρεωτικής μαντίλας» και απαίτησε την άμεση και χωρίς όρους απελευθέρωσή της.

Καθώς οι αντιδράσεις εντείνονταν, το ιρανικό καθεστώς επέμενε ότι η πράξη αντίστασης ήταν αποτέλεσμα ψυχικής νόσου. Στο Ιράν οι γυναίκες υποχρεούνται από το 1979 –μετά την Ισλαμική Επανάσταση– να καλύπτουν λαιμό και κεφάλι· ο έλεγχος εφαρμόζεται από την ειδική αστυνομία ηθών (Gasht-e Ershad, ή «Περιπολία Καθοδήγησης»).

Η αστυνομία επισκέφθηκε επανειλημμένα την οικογένεια και τα παιδιά της Νταριάι, απειλώντας τους για να δείξουν ποιος έχει τον έλεγχο. Επισκέφθηκαν ακόμη και τον πρώην σύζυγό της, αναγκάζοντάς τον ουσιαστικά να δηλώσει ότι αντιμετωπίζει ψυχικά προβλήματα.

Υποχρεωτική θεραπεία υπό φόβο νέας τιμωρίας

Το σχέδιο του καθεστώτος ήταν ξεκάθαρο: λόγω του viral βίντεο έπρεπε πάση θυσία η ίδια ή μέσω οικογενειακής πίεσης να παραδεχθεί ψυχική νόσο ως αιτία του περιστατικού. Με τη «βεβαίωση» του πρώην συζύγου λύθηκαν τα δεσμά στο νοσοκομείο κι αφέθηκε ελεύθερη μετά από18 ημέρες. Ωστόσο ειδοποιήθηκε ότι θα παρακολουθείται στενά – ακόμα και το κινητό της θα παρακολουθείται – ενώ υποχρεώθηκε σε λήψη αντιψυχωτικών φαρμάκων με δικά της έξοδα μέσω ασφάλειας.

Η επιτήρηση ήταν τόσο αυστηρή που όταν οι αρχές διαπίστωσαν πως δεν έπαιρνε το φάρμακο (καθώς περπατούσε φυσιολογικά), επέβαλαν μηνιαίες ενέσεις φλουφεντιξόλης, φαρμάκου για σχιζοφρένεια, οι οποίες χορηγούνται πλέον παρουσία γιατρού ώστε να διασφαλιστεί η λήψη τους.

“Η οικογένεια πιστεύει ότι είναι προτιμότερο αυτός ο στιγματισμός παρά ο κίνδυνος εκτέλεσης, φυλάκισης ή βασανισμού”, λέει η φίλη της. “Αυτός είναι πλέον ο μόνος δρόμος”. Όταν ρώτησε τον γιατρό τι θα γίνει αν σταματήσει τις ενέσεις, απάντησε πως θα συλληφθεί ξανά και θα επιστρέψει δεμένη στο ψυχιατρείο.

Σήμερα στα 32 χρόνια, φοιτήτρια πλέον σε άλλο πανεπιστήμιο στον τομέα των υφαντουργικών, η Νταριάι, σύμφωνα με τη φίλη της, αναλογίζεται τους λόγους που προχώρησε στην πράξη διαμαρτυρίας υπό δύο οπτικές: αρχικά εξαιτίας του εξευτελιστικού τραβήγματος για μια μαντίλα ήθελε “να κάνει κάτι πιο έντονο ώστε όλος αυτός ο εξευτελισμός να αποκτήσει κάποιο νόημα”. Στη συνέχεια όμως στόχος ήταν “να δείξει ότι έχει τον έλεγχο του σώματος και των επιλογών της”. Όπως λέει χαρακτηριστικά: “Αυτό είμαι εγώ. Αυτό είναι το σώμα μου. Αυτή είναι η ζωή μου. Κι αν θέλω να κυκλοφορώ με μπικίνι, θα το κάνω”.

Kυβερνητική εκπρόσωπος του Ιράν, Φατεμέ Μοχαχεράνι, αρνήθηκε τόσο τη βίαιη φύση της σύλληψης όσο και οποιαδήποτε σχέση του περιστατικού με τους κανόνες ένδυσης σημειώνοντας: «Το θέμα ήταν διαφορετικό· τέτοιο επίπεδο γυμνότητας δεν γίνεται αποδεκτό πουθενά».

Πηγή: Daily Mail.