Politico: Γιατί η Μελόνι επιστρέφει στις ακροδεξιές ρίζες της

Με τις εκλογές του επόμενου έτους να πλησιάζουν όλο και περισσότερο και έναν νέο ακροδεξιό αντίπαλο να αναδύεται, η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, της οποίας οι πολιτικές καταβολές βρίσκονται στη μεταφασιστική δεξιά της Ιταλίας– αφήνει στην άκρη τη μετριοπαθή εικόνα που είχε χτίσει κατά τη διάρκεια των τεσσάρων ετών της θητείας της και σκληραίνει τον τόνο της σε θέματα μετανάστευσης και ασφάλειας, επισημαίνει σε ρεπορτάζ του το Politico.

Η κυβέρνηση της Μελόνι ήταν η πρώτη στην Ευρωπαϊκή Ένωση που επιτέθηκε στην ισπανική κυβέρνηση για την ξαφνική εισροή μεταναστών από το Μαρόκο στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα την περασμένη εβδομάδα.

Ενώ η Γαλλία και άλλες χώρες ενέτειναν τους συνοριακούς ελέγχους, η Ιταλία προχώρησε ένα βήμα παραπέρα και ανακοίνωσε ότι αναστέλλει τη συμφωνία Σένγκεν με τη Μαδρίτη. Πλέον, στα ιταλικά αεροδρόμια, οι επιβάτες από την Ισπανία καλούνται να επιβιβαστούν σε διαφορετική γραμμή.

Το γραφείο της Μελόνι έχει καταστήσει σαφές ότι δεν έχει καμία πρόθεση να άρει τους ελέγχους μέχρι τουλάχιστον τις 15 Αυγούστου, κλιμακώνοντας τη σύγκρουση με την Ισπανία, η οποία ανταπέδωσε επιβάλλοντας ελέγχους στους ταξιδιώτες από την Ιταλία.

«Δεν θα κάνουμε ούτε ένα χιλιοστό πίσω σε ό,τι αφορά την παράνομη μετανάστευση», έγραψε η Μελόνι στο X, ενώ οι σύμμαχοί της επιτέθηκαν στη σοσιαλιστική ισπανική κυβέρνηση, κατηγορώντας την ότι δεν κατάφερε να διαχειριστεί τις μεταναστευτικές ροές. «Η υπεράσπιση των συνόρων μας, η αναχαίτιση των εμπόρων ανθρώπων και η διασφάλιση αποτελεσματικού επαναπατρισμού θα συνεχίσουν να αποτελούν την πολιτική αυτής της κυβέρνησης», πρόσθεσε.

Η σύγκρουση με την Ισπανία είναι απλώς το πιο πρόσφατο σημάδι ότι η Ιταλίδα ηγέτης κάνει ό,τι μπορεί για να διασφαλίσει την ακροδεξιά εκλογική της βάση, απέναντι στην πρόκληση που ήρθε από τα δεξιά, δηλαδή του Ρομπέρτο ​​Βανάτσι, πρώην στρατηγού και μέλους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Με τις εκλογές να αναμένονται ήδη την επόμενη άνοιξη, το ακροδεξιό κόμμα «Εθνικό Μέλλον» του Βανάτσι σημειώνει άνοδο στις δημοσκοπήσεις, ξεπερνώντας έναν από τους εταίρους του συνασπισμού της Μελόνι, το ακροδεξιό κόμμα της Λέγκας, και πλησιάζοντας ένα άλλο, το Φόρτσα Ιτάλια, σύμφωνα με δημοσκόπηση του POLITICO.

Επτά μονάδες με μεγάλη σημασία

Για τη Μελόνι, η οποία ξεκίνησε την πολιτική της καριέρα στη νεολαία του μεταφασιστικού κινήματος της Ιταλίας, η πρόκληση αυτή έχει τεράστια σημασία.

«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι υπάρχει ανησυχία για τον περιορισμό του ανταγωνισμού από το Εθνικό Μέλλον», δήλωσε ο Μάρκο Τάρκι, κορυφαίος δεξιός πολιτικός επιστήμονας. «Όλα καταλήγουν σε μια όξυνση των τόνων. Τα ζητήματα – ασφάλεια, μετανάστευση, ταυτότητα – παραμένουν τα ίδια με πριν».

Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας που την έφερε στην εξουσία το 2022, η Μελόνι υποσχέθηκε να καταστείλει την παράνομη μετανάστευση θέτοντας σε εφαρμογή ναυτικό αποκλεισμό στα ανοικτά των ακτών της Ιταλίας. Αν και αυτό το έργο δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ, η κυβέρνηση της Μελόνι άνοιξε κέντρα κράτησης στην Αλβανία για να στεγάσει μετανάστες όσο διεκπεραιώνονται οι αιτήσεις ασύλου τους.

Ο Βανάτσι, ο οποίος διεξάγει εκστρατεία για την ασφάλεια και διατηρεί μια σκληρή γραμμή στο θέμα της μετανάστευσης, ζητά μια πιο ριζοσπαστική λύση: τον επαναπατρισμό [remigration] – ένα σχέδιο που δεν έχει ακόμη αναλυθεί λεπτομερώς, αλλά έχει ως στόχο να ενθαρρυνθούν οι μετανάστες να επιστρέψουν στις χώρες καταγωγής τους.

Η κρίση στη Θέουτα, κατά την οποία δεκάδες χιλιάδες μετανάστες πέρασαν από το Μαρόκο στον ισπανικό θύλακα και σχεδόν 100 από αυτούς πέθαναν, έδωσε στη Μελόνι την ευκαιρία να δείξει ότι η καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης παραμένει απόλυτη προτεραιότητα για την κυβέρνησή της.

Η αντίδραση της Μελόνι ήταν «καθαρά αποτέλεσμα εγχώριων πολιτικών υπολογισμών», δήλωσε ο Τζόρτζιο Γκόρι, μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από το αριστερό Δημοκρατικό Κόμμα. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός προσπαθεί να εξασφαλίσει το εκλογικό της σώμα «δείχνοντας ότι είναι πιστή στο δεξιό σύνθημα και την προπαγάνδα για τη μετανάστευση και όχι μόνο».

Για τον Τζιοβάνι Ορσίνα, διευθυντή του τμήματος πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Luiss Guido Carli της Ρώμης, η προτεραιότητα της Μελόνι σε αυτό το στάδιο είναι «να μην αρχίσουν να χάνουν ψήφους και τα «Αδέλφια της Ιταλίας» [το κόμμα της Ιταλίδας πρωθυπουργού]» – στο πλαίσιο της προετοιμασίας για μια πιθανή συμμαχία με τον Βανάτσι πριν ή μετά τις εκλογές του επόμενου έτους.

«Ο Βανάτσι έχει σημειώσει μεγάλη άνοδο στις δημοσκοπήσεις, ειδικά τους τελευταίους δύο μήνες», δήλωσε ο Λορέντζο Πρεγλιάσκο από την εταιρεία δημοσκοπήσεων YouTrend, σημειώνοντας ότι το Εθνικό Μέλλον συγκεντρώνει πλέον ποσοστό άνω του 7%.

«Χωρίς τον Βανάτσι, η κεντροδεξιά θα μπορούσε να χάσει στις επερχόμενες εκλογές», είπε. «Αυτές οι επτά μονάδες έχουν μεγάλη σημασία».

Το ζήτημα της Ουκρανίας

Ο Νικόλα Προκατσίνι, συνεργάτης της Μελόνι και συμπρόεδρος της ομάδας των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR), αρνείται ότι η Ιταλίδα πρωθυπουργός αλλάζει πολιτική για να προστατευτεί από τον Βανάτσι.

«Βρίσκεται εκεί που βρισκόταν πάντα», δήλωσε στο POLITICO. «Απλώς δεν είναι η ρατσίστρια, ξενοφοβική φασίστρια που την παρουσίαζαν όταν ανέλαβε τα καθήκοντά της. Και δεν είναι ούτε τώρα».

Η Μελόνι αντιμετωπίζει επίσης πρόκληση και σε ό,τι αφορά την υποστήριξή της προς την Ουκρανία, με τόσο τη Λέγκα όσο και τον Βανάτσι να υποστηρίζουν μια πιο ήπια γραμμή απέναντι στη Μόσχα, να αντιτίθενται στην στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο και να υποστηρίζουν την αύξηση των αμυντικών δαπανών.

Αν και η Μελόνι έχει παρουσιάσει τον εαυτό της ως ισχυρή υποστηρίκτρια της Ουκρανίας, η εξάρτησή της από τη Λέγκα για υποστήριξη είχε ως συνέπεια η Ιταλία να συνεισφέρει μόλις 3 δισεκατομμύρια ευρώ σε διάστημα μιας τετραετίας, ποσό περίπου  ισοδύναμο με 1 ευρώ το μήνα για κάθε Ιταλό πολίτη, λιγότερο δηλαδή από το κόστος ενός εσπρέσο.

Η Ιταλία αρνήθηκε επίσης να ενταχθεί στη Λίστα Προτεραιοτήτων για την Ουκρανία του ΝΑΤΟ, ένα πρόγραμμα αγοράς όπλων που δημιουργήθηκε το περασμένο καλοκαίρι, αφού ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ τερμάτισε τις νέες δεσμεύσεις στρατιωτικής βοήθειας προς το Κίεβο.

Η πραγματική διαφορά της Μελόνι με τον Βανάτσι έγκειται στο ζήτημα της Ουκρανίας, υποστήριξε ο Τάρτσι, ο οποίος διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας και θεωρείται η κεντρική προσωπικότητα ενός κινήματος που ονομάζεται «Νέα Δεξιά».

«Πέρα από αυτό, το χάσμα υπερτονίζεται με τεχνητό τρόπο στη ρητορική και τις στάσεις για λόγους [πολιτικής] τακτικής», είπε.

Οι σύμμαχοι της Μελόνι δεν έχουν αποκλείσει μια συμμαχία με τον Βανάτσι, αλλά τονίζουν ότι η πιθανότητα αυτή θα εξαρτηθεί από τη θέση του σε βασικά θέματα όπως η εξωτερική πολιτική.

Εάν επιδιώξει «να τοποθετήσει την Ιταλία, δίπλα στη Ρωσία, την Κίνα, το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα, σαφώς, δεν είναι δυνατόν να σταθούμε μαζί», δήλωσε ο Προκατσίνι. «Εάν, αντίθετα, επιλέξει τη Δύση – τις δημοκρατίες, τα δυτικά έθνη, τις δυτικές φιλελεύθερες δημοκρατίες – τότε σίγουρα μπορούμε να σταθούμε μαζί».