FT για φωτιές στην Ευρώπη: Πάνω από 3 δισ. ευρώ το κόστος- Στις πιο πληγείσες χώρες η Ελλάδα

Οι ζημιές από τις φωτιές στην Ευρώπη και τους καύσωνες που έπληξαν φέτος τη Γαλλία, την Ισπανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη ξεπεράσει τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με ανάλυση των Financial Times που δημοσιεύτηκε τη Δευτέρα (03/08). Η εκτίμηση αναδεικνύει το διαρκώς αυξανόμενο οικονομικό βάρος των ακραίων καιρικών φαινομένων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, μόλις δύο μήνες μετά την έναρξη της φετινής αντιπυρικής περιόδου.

Σχεδόν 5 εκατομμύρια στρέμματα έχουν καταστραφεί από φωτιά στην Ευρώπη από τον Ιούνιο, με το κόστος αποκατάστασης να ανέρχεται σε 3,1 δισεκατομμύρια ευρώ μόνο για τις πέντε πιο πληγείσες χώρες της Ευρωζώνης – τη Γαλλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, την Ελλάδα και τη Ρουμανία.

Το ποσό αυτό ξεπερνά ήδη κατά πολύ την ετήσια μέση εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία κάνει λόγο για επίπτωση 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ σε ετήσια βάση για το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι υπολογισμοί των Financial Times βασίζονται στη μεθοδολογία που χρησιμοποιεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε συνδυασμό με αντίστοιχους υπολογισμούς της γαλλικής κυβέρνησης, και αντιπροσωπεύουν το λεγόμενο κόστος «αποκατάστασης», δηλαδή την επαναφορά των καμένων εκτάσεων στην πρότερη κατάστασή τους.

Το μέσο κόστος ανά στρέμμα για αναδάσωση και συντήρηση διαφέρει από χώρα σε χώρα, ανάλογα με τον τύπο της καμένης έκτασης και την ηλικία του δάσους.

Πώς επηρεάζεται η Ελλάδα από τις φωτιές στην Ευρώπη

Η ελληνική πλευρά της καταστροφής δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στους υπολογισμούς των Financial Times, καθώς οι πιο πρόσφατες πυρκαγιές στη χώρα εκδηλώθηκαν μετά την κατάρτιση της ανάλυσης.

Σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS), περισσότερα από 211.000 στρέμματα δασικών και αγροτικών εκτάσεων έχουν καεί στην Ελλάδα μέσα στο 2026, αρνητικό ρεκόρ για τη χώρα σε σχέση με προηγούμενα έτη με αντίστοιχο αριθμό πυρκαγιών.

Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, έχει προαναγγείλει άμεση καταγραφή των ζημιών και στήριξη όσων επλήγησαν, ενώ ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Κώστας Κατσαφάδος, ανακοίνωσε ότι η κρατική επιχορήγηση για επισκευή ή ανακατασκευή πληγεισών κατοικιών ανέρχεται πλέον στο 100%, τόσο για κύριες όσο και για δευτερεύουσες κατοικίες, ενώ για εξοπλισμό και μηχανήματα προβλέπεται επιδότηση στο 70% της ζημιάς.

Ποιες άλλες χώρες πλήττονται περισσότερο

Στη Γαλλία, η περιοχή της Ζιρόντ αποτελεί κόμβο αμυντικής και αεροδιαστημικής βιομηχανίας. Οι πυρκαγιές ανάγκασαν εταιρείες όπως η κατασκευάστρια κινητήρων αεροσκαφών Safran, η κατασκευάστρια μαχητικών αεροσκαφών Dassault Aviation και η κατασκευάστρια πυραύλων ArianeGroup να διακόψουν την παραγωγή και να απομακρύνουν προσωπικό.

Το εμπορικό και βιομηχανικό επιμελητήριο της Ζιρόντ έκανε λόγο για τουλάχιστον 40.000 επιχειρήσεις που επλήγησαν άμεσα, με 19.500 να έχουν κλείσει εντελώς έως τις 30 Ιουλίου, ενώ μεταξύ 120.000 και 150.000 εργαζομένων τέθηκαν σε καθεστώς κρατικά επιδοτούμενης μειωμένης απασχόλησης έως τις 27 Ιουλίου.

Ακόμα, στην Ισπανία, οι πυρκαγιές έφτασαν έως και 50 χιλιόμετρα από τη Μαδρίτη, καίγοντας σπίτια, επιχειρήσεις και οχήματα σε αγροτικές πόλεις. Η ένωση αγροτών και κτηνοτρόφων της χώρας κατέγραψε προκαταρκτικές απώλειες 185.000 στρεμμάτων «χρήσιμης» γης, κυρίως βοσκοτόπων.

Τι δεν καλύπτουν ακόμη οι υπολογισμοί

Φυσικά, το συνολικό οικονομικό αποτύπωμα αναμένεται τελικά να είναι πολύ μεγαλύτερο. Ασφαλιστικές εταιρείες, νοικοκυριά και επιχειρήσεις εξακολουθούν να υπολογίζουν τις ζημιές σε ακίνητα και καλλιέργειες, καθώς και τη διατάραξη του τουρισμού στην κορύφωση της καλοκαιρινής περιόδου.

Άλλα κόστη, όπως η αύξηση των ασφαλίστρων, τα ακίνητα που καθίστανται μη ασφαλίσιμα, η μείωση των επισκεπτών και η ανάγκη για αυξημένες δαπάνες σε εξοπλισμό πυρόσβεσης, θα γίνουν εμφανή με την πάροδο του χρόνου.

Παράλληλα, το κόστος της ξηρασίας δεν έχει ακόμη υπολογιστεί. Η πτώση της στάθμης του Ρήνου και του Δούναβη προκαλεί διαταραχές στη ροή εμπορευμάτων και περικοπές στην παραγωγή. Γερμανικές χημικές εταιρείες όπως οι BASF, Covestro και Evonik διαθέτουν εγκαταστάσεις συγκεντρωμένες κατά μήκος του Ρήνου.

Τα ιστορικά χαμηλά επίπεδα του Δούναβη οδηγούν σε αναστολή λειτουργίας του πυρηνικού σταθμού της Ουγγαρίας, ο οποίος τροφοδοτεί σχεδόν το μισό της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας, ενώ η Ρουμανία αναγκάστηκε να διακόψει τη λειτουργία ενός εκ των δύο αντιδραστήρων του πυρηνικού σταθμού στην Τσερναβόντα, καθώς και οι δύο σταθμοί αντλούν νερό ψύξης από τον ποταμό.

Η Σάρα Μάιερ, ειδική στην κλιματική οικονομία στο ETH της Ζυρίχης, εκτιμά ότι το πραγματικό οικονομικό κόστος των πυρκαγιών μπορεί να είναι υπερτριπλάσιο του ετήσιου μέσου όρου έως 2,1 δισεκατομμυρίων ευρώ σε απώλειες ΑΕΠ, τον οποίο είχε υπολογίσει για τις οικονομίες της Πορτογαλίας, της Ισπανίας, της Ιταλίας και της Ελλάδας για την περίοδο 2011-2018.

Όπως σημείωσε , αν οι πυρκαγιές καταλήξουν να φτάσουν σε πόλεις, το κόστος θα είναι πολύ, πολύ πάνω από αυτό το επίπεδο.

Το ΑΕΠ των χωρών και οι φωτιές στην Ευρώπη

Παρά την έκταση της καταστροφής από τις φωτιές στην Ευρώπη, οι ζημιές δεν αναμένεται να επηρεάσουν σημαντικά το εθνικό ΑΕΠ των πληγεισών χωρών.

Ο Ιωάννης Κουντούρης, αναπληρωτής καθηγητής στο Imperial College, επισημαίνει ότι ορισμένα από τα σημαντικότερα κόστη των πύρινών μετώπων, όπως οι επιπλέον νοσηλείες ανθρώπων που υποφέρουν από την ατμοσφαιρική ρύπανση, δεν αποτιμώνται χρηματικά και σπάνια καταγράφονται.

Ο Άντριου Κένινγκχαμ, επικεφαλής οικονομολόγος για την Ευρώπη στη συμβουλευτική εταιρεία Capital Economics, σημειώνει ότι οι φυσικές καταστροφές μπορούν να έχουν «κάποιες παράδοξες θετικές επιπτώσεις στο ΑΕΠ», καθώς η κρατική βοήθεια και οι ασφαλιστικές αποζημιώσεις τονώνουν τις δαπάνες για ανοικοδόμηση, κάτι που θα μπορούσε να αντισταθμίσει το αρχικό πλήγμα.

Ωστόσο, όπως τόνισε η Σάρα Μάιερ, δεν πρόκειται για οικονομική ανάπτυξη με τη θετική έννοια, αφού απλώς αντικαθιστά κεφάλαιο που καταστράφηκε.