Απρόσιτες ακτές, ανεκπλήρωτες υποσχέσεις: Η θεσμική ολιγωρία που στερεί τη θάλασσα από τα άτομα με αναπηρία

Στο πεδίο της πολιτικής υγείας, η ισότιμη πρόσβαση σε φυσικούς πόρους που προάγουν τη σωματική και ψυχική ευεξία αποτελεί βασικό δείκτη κοινωνικής ισότητας και ποιότητας ζωής. Για τα άτομα με αναπηρία, τη μειωμένη κινητικότητα ή τις χρόνιες παθήσεις, η θαλάσσια αναψυχή δεν αποτελεί μια απλή θερινή συνήθεια, αλλά μια ουσιαστική θεραπευτική και κοινωνική ανάγκη.

Δυστυχώς, η φετινή πραγματικότητα στις ελληνικές ακτές αποδεικνύεται ιδιαίτερα σκληρή, καθώς μια σειρά από διοικητικές δυσλειτουργίες, καθυστερήσεις και παραλείψεις στερούν από χιλιάδες συμπολίτες μας το αυτονόητο δικαίωμα της αυτόνομης πρόσβασης στη θάλασσα.

Ένα ηχηρό κύμα διαμαρτυριών στην υπηρεσία «Διεκδικούμε Μαζί»

Η ανησυχητική αυτή εικόνα αποτυπώνεται ανάγλυφα στον μεγάλο όγκο καταγγελιών που δέχεται το τελευταίο διάστημα η εξειδικευμένη υπηρεσία «Διεκδικούμε Μαζί» της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.). Κάτοικοι, ντόπιοι παραθεριστές, αλλά και επισκέπτες με αναπηρία ή περιορισμένη κινητικότητα, μαζί με τις οικογένειές τους, εκφράζουν την έντονη απογοήτευση και την οργή τους για τις ανυπέρβλητες δυσκολίες που συναντούν στην προσπάθειά τους να προσπελάσουν τις παραλίες.

Απέναντι σε αυτό το γενικευμένο αδιέξοδο, η Ε.Σ.Α.μεΑ. προχώρησε σε επίσημο διάβημα, κοινοποιώντας τα οξυμένα προβλήματα στην Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) και σε μια σειρά από Δήμους σε όλη τη χώρα. Μεταξύ των Τοπικών Αρχών που εγκαλούνται για σοβαρές ελλείψεις βρίσκονται οι Δήμοι Μήλου, Μαντουδίου – Λίμνης – Αγίας Άννας, Σαλαμίνας, Καμένων Βούρλων, Πάρου, Ανατολικής Μάνης, καθώς και διάφοροι Δήμοι της Περιφερειακής Ενότητας Ηλείας.

Χρηματοδοτήσεις στα χαρτιά, αχρησιμοποίητοι εξοπλισμοί και βλάβες

Τα στοιχεία που παρέδωσε στη δημοσιότητα η Συνομοσπονδία φανερώνουν εκτεταμένες παθογένειες στην οργάνωση και τη διαχείριση των απαραίτητων υποδομών. Σε αρκετές περιοχές καταγράφεται το παράδοξο φαινόμενο συστήματα αυτόνομης πρόσβασης που λειτουργούσαν κατά τα προηγούμενα έτη να έχουν αφαιρεθεί, ενώ σε άλλες περιπτώσεις, αν και έχουν εγκριθεί οι απαραίτητες χρηματοδοτήσεις και έχουν ολοκληρωθεί οι σχετικοί διαγωνισμοί, ο αγορασμένος εξοπλισμός παραμένει αδικαιολόγητα αχρησιμοποίητος στις αποθήκες.

Παράλληλα, στην Ανατολική Μακεδονία – Θράκη και στη Θεσπρωτία σημειώθηκαν δραματικές καθυστερήσεις στην τοποθέτηση των συστημάτων. Στους Επιβάτες Θεσσαλονίκης διαπιστώνεται η απουσία του απαιτούμενου διαδρόμου πρόσβασης, ενώ στη Ρόδο οι υποδομές παραμένουν εκτός λειτουργίας λόγω συνεχών βλαβών. Στα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου η κάλυψη δεν ξεπερνά το 50% των διαθέσιμων συστημάτων. Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η εικόνα στη Ζάκυνθο, όπου παρά τον αρχικό σχεδιασμό για κάλυψη 4 συγκεκριμένων παραλιών, έως τα τέλη Ιουλίου δεν είχε εγκατασταθεί κανένας εξοπλισμός.

Η προσβασιμότητα ως θεμελιώδης υποχρέωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Ε.Σ.Α.μεΑ. τονίζει ότι η αδυναμία εξασφάλισης αυτόνομης πρόσβασης στις ακτές συνιστά ευθεία παραβίαση των συνταγματικά κατοχυρωμένων δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση φέρει τη θεσμική υποχρέωση να εγγυάται την ασφαλή και ισότιμη προσβασιμότητα όλων των πολιτών —μόνιμων κατοίκων και επισκεπτών— στις δημόσιες υποδομές και τα κοινωνικά αγαθά.

Με δεδομένο ότι η θερινή περίοδος βρίσκεται ήδη στη μέση της, η Συνομοσπονδία ζητά την κατεπείγουσα παρέμβαση της ΚΕΔΕ, προκειμένου να κινητοποιηθούν άμεσα οι αρμόδιοι Δήμοι. Απαιτείται η ταχύτατη αποκατάσταση των βλαβών, η τοποθέτηση του καθυστερημένου εξοπλισμού και η ουσιαστική διασφάλιση της αυτόνομης, ασφαλούς και αξιοπρεπούς πρόσβασης όλων των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα στις ελληνικές θάλασσες.