Ακρίβεια:Το παράδοξο με τις τιμές στις βελγικές ντομάτες και τις ελληνικές-Βραχνάς το κόστος παραγωγής

Δύο τελάρα με ντομάτες, στο ίδιο ράφι. Η μία από την Ελλάδα, η άλλη από το Βέλγιο. Η τιμή ίδια: 1,30 ευρώ το κιλό. Πώς γίνεται ένα προϊόν που διένυσε περισσότερα από 2.000 χιλιόμετρα να μην κοστίζει ακριβότερα από εκείνο που καλλιεργήθηκε λίγες εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά;

Νίκος Γιαννόπουλος

Η απάντηση αποκαλύπτει πολλά για το πραγματικό κόστος της ελληνικής γεωργίας και τον τρόπο που διαμορφώνονται οι τιμές στα σούπερ μάρκετ.

Εκ πρώτης όψεως φαντάζει μάλλον παράδοξο ακριβώς λόγο της απόστασης. Όμως η τιμή των μεταφορικών δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας που ρυθμίζει τις τιμές, κάθε άλλο θα έλεγε κανείς.

Το κόστος παραγωγής στην Ελλάδα, ως γνωστόν, έχει εκτοξευθεί. Ο παραγωγός πληρώνει, μεταξύ άλλων, ρεύμα για γεωτρήσεις, πετρέλαιο για μηχανήματα, λιπάσματα (των οποίων οι τιμές έχουν εκτοξευτεί μετά τον πόλεμο στο Ιράν), φυτοφάρμακα, εργατικά, νερό.

“Ούτε τα λιπάσματα που χρησιμοποιούν οι Βέλγοι συνάδελφοι είναι τα ίδια ούτε καν το νερό. Και δεν εννοώ μόνο το κόστος που και αυτό εκεί είναι μικρότερο” λέει στο Libre αγρότης από τη Στερεά Ελλάδα.

Εντελώς διαφορετικό επίπεδο στο Βέλγιο  

Ας δούμε τι εννοεί: Η ντομάτα Βελγίου, εννοείται ντομάτα θερμοκηπίου, προέρχεται από τεράστια θερμοκήπια υψηλής τεχνολογίας. Τα χαρακτηριστικά των εν λόγω θερμοκηπίων δεν έχουν καμία σχέση με τα ελληνικά. Υπάρχει πλήρης αυτοματοποίηση, υδροπονία και αισθητήρες, στοιχεία που οδηγούν σε πολύ μεγάλες αποστάσεις ανά τετραγωνικό. Τελικώς, το κόστος ανά κιλό μπορεί να είναι τελικά μικρότερο από μιας ελληνικής υπαίθριας καλλιέργειας.

Τα μεταφορικά την ίδια ώρα δεν είναι τόσο ρυθμιστικός παράγοντας όσο νομίζουμε. Τα φορτηγά μεταφέρουν μέχρι και 24 τόνους προϊόντος. Το ταξίδι από το Βέλγιο δεν προσθέτει στην τιμή τα ποσά που φανταζόμαστε οι περισσότεροι από μας.

Τα σούπερ μάρκετ, παράλληλα, πιέζουν τις τιμές προς τα κάτω ως προς την αγορά. Μια παρτίδα από το Βέλγιο να έχει αγοραστεί φθηνότερα από μια αντίστοιχη ελληνική. Και μέσω αυτού πιέζουν προς το κάτω και τις τιμές των Ελλήνων παραγωγών οι οποίοι όμως έχουν μεγαλύτερα κόστη για παραγωγή όχι τόσο αυτοματοποιημένη, όσο η ευρωπαϊκή.

Και τέλος, υπάρχουν πάντα οι μεσάζοντες που στην Ελλάδα παραμένουν πολλοί. Από το χωράφι μέχρι το ράφι μπορεί να μεσολαβούν ο έμπορος, το συσκευαστήριο, ο μεταφορέας και η κεντρική αποθήκη. Όλοι αυτοί, για να βγάλουν το δικό τους κέρδος, ανεβάζουν το τελικό κόστος.

“Αυτό που γίνεται” μάς πληροφορεί ο αγρότης, “είναι ότι πολλά σούπερ μάρκετ βάζουν την ίδια τιμή ώστε να σπάσουν τη δική μας αγορά. Με 1,30 η ντομάτα σημαίνει απώλειες για τον παραγωγό λόγω των πολλών εξόδων. 

Για τους Βέλγους δεν είναι το ίδιο. Τα έξοδα των καλλιεργειών τους είναι μικρότερα, οι τιμές στα λιπάσματα και οι ποιότητές τους διαφορετικές. Ακόμα και οι εκτάσεις. Οπότε παρατηρείται το όντως αξιοπερίεργο φαινόμενο που βλέπετε στα μεγάλα σούπερ μάρκετ της Αθήνας”.

Είναι σαφές πια ότι ο Έλληνας παραγωγός μιας μεσογειακής χώρας δεν διαθέτει εμφανές ανταγωνιστικό πλεονέκτημα απέναντι σε μια χώρα χωρίς μεσογειακό κλίμα. Δυστυχώς, σε μια κατεξοχήν αγροτική και μεσογειακή χώρα όπως η δική μας, η εγχώρια παραγωγή δεν μεταφράζεται πάντα σε χαμηλότερες τιμές για τον καταναλωτή.

Το κόστος παραγωγής αποτελεί βραχνά για όλους, παραγωγούς και καταναλωτές. Οπότε σ’ αυτό ακριβώς το ζήτημα χρειάζεται παρέμβαση και διαφορετική κρατική πολιτική για να σπάσει αυτός ο φαύλος κύκλος.