Εθνικό σχέδιο δράσης για τον καρκίνο: Ομάδα Εργασίας χωρίς τους Ογκολόγους Παθολόγους (ΕΟΠΕ)

Η χάραξη μιας εθνικής στρατηγικής για την αντιμετώπιση του καρκίνου αποτελεί ίσως την πιο κρίσιμη υγειονομική πρωτοβουλία της δεκαετίας. Δεν πρόκειται απλώς για τη σύνταξη ενός ακόμη νομοθετικού κειμένου, αλλά για τη θεμελίωση ενός σύγχρονου οδικού χάρτη που θα καθορίσει την επιβίωση, την ποιότητα ζωής και την πρόσβαση χιλιάδων ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες. Σε μια χώρα που επιδιώκει τον εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών υγείας της, η επιτυχία ενός τέτοιου εγχειρήματος κρίνεται από τη συμμετοχή εκείνων που δίνουν καθημερινά τη μάχη στο πεδίο.

Γι’ αυτόν τον λόγο, η πρόσφατη απόφαση του Υπουργείου Υγείας να συγκροτήσει την Ομάδα Εργασίας για το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τον Καρκίνο, παρακάμπτοντας την Εταιρεία Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ), προκαλεί έντονο προβληματισμό και αναδεικνύει ένα σημαντικό κενό στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Η απουσία των καθ’ ύλην αρμοδίων από τον σχεδιασμό

Η Εταιρεία Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ), ο επίσημος επιστημονικός φορέας που εκπροσωπεί τους γιατρούς που βρίσκονται στο πλευρό κάθε ογκολογικού ασθενούς, ενημερώθηκε για τη συγκρότηση της συγκεκριμένης Ομάδας Εργασίας αποκλειστικά από τις δημόσιες ανακοινώσεις του Υπουργείου Υγείας. Αυτή η παντελής έλλειψη προηγούμενης θεσμικής επικοινωνίας δημιουργεί εύλογα ερωτηματικά. Οι Παθολόγοι Ογκολόγοι δεν είναι απλοί παρατηρητές της αντικαρκινικής φροντίδας στη χώρα μας. Είναι οι επιστήμονες που, πέρα από το καθαρά θεραπευτικό τους έργο, διαχειρίζονται καθημερινά έναν τεράστιο όγκο γραφειοκρατικών διαδικασιών για να εξασφαλίσουν ότι οι Έλληνες ασθενείς θα έχουν πρόσβαση σε πρωτοποριακά φάρμακα και θεραπείες. Με υψηλό αίσθημα ευθύνης, οι γιατροί αυτοί σηκώνουν το βάρος της εφαρμογής της καινοτομίας στην πράξη και είναι βέβαιο ότι θα κληθούν να υλοποιήσουν, σε διοικητικό και κλινικό επίπεδο, οποιοδήποτε σχέδιο δράσης αποφασιστεί. Η παράκαμψή τους από το στάδιο του σχεδιασμού στερεί από την Πολιτεία τη γνώση της πραγματικής κατάστασης στα νοσοκομεία.

Γιατί η κλινική εμπειρία είναι αναντικατάστατη

Ένα ολοκληρωμένο και βιώσιμο εθνικό σχέδιο δεν μπορεί να βασίζεται μόνο σε θεωρητικά μοντέλα, αλλά οφείλει να είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο και άμεσα εφαρμόσιμο. Η επιστημονική κοινότητα, με προεξάρχουσα την ΕΟΠΕ, διαθέτει την αποκλειστική τεχνογνωσία για τη διαμόρφωση θεραπευτικών πρωτοκόλλων, τη σύνταξη κατευθυντήριων οδηγιών και την αξιολόγηση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας. Επιπλέον, οι Παθολόγοι Ογκολόγοι έχουν την ευθύνη για τη συνεχιζόμενη εκπαίδευση των νέων επαγγελματιών υγείας και την ενσωμάτωση των νεότερων επιστημονικών δεδομένων στην καθημερινή πρακτική. Η θεσμική συμμετοχή τους δεν αποτελεί τυπική υποχρέωση, αλλά τη μοναδική εγγύηση ότι το Εθνικό Σχέδιο Δράσης θα πατάει γερά στην πραγματικότητα και θα προσφέρει ουσιαστικές λύσεις στους ασθενείς.

Το ζήτημα της εκπροσώπησης και το διεθνές παράδειγμα

Το τρέχον οργανωτικό μοντέλο του Υπουργείου Υγείας αφήνει μετέωρο το ερώτημα της ουσιαστικής ενσωμάτωσης των μάχιμων γιατρών στον κεντρικό συντονισμό. Για την ΕΟΠΕ, η διασφάλιση ενός πρωταγωνιστικού ρόλου για τους Παθολόγους Ογκολόγους είναι αυτονόητη και επιβεβλημένη, δεδομένης της καθοριστικής συμβολής τους στο σύστημα υγείας. Η διεθνής πρακτική δείχνει ξεκάθαρα ότι οι πλέον επιτυχημένες υγειονομικές στρατηγικές παγκοσμίως είναι προϊόντα ευρείας συναίνεσης και συνεργασίας. Όταν η Πολιτεία, η επιστημονική κοινότητα, οι επαγγελματίες υγείας και οι σύλλογοι ασθενών ενώσουν τις δυνάμεις τους, διατηρώντας ο καθένας τον διακριτό του ρόλο, το αποτέλεσμα είναι ισχυρό, δίκαιο και αποτελεσματικό. Η επιστημονική γνώση πρέπει να συναντά τη βιωμένη εμπειρία των ασθενών για να δημιουργηθούν πολιτικές με ανθρώπινο πρόσωπο.

Μια ανοιχτή πρόσκληση για μια διαχρονική εθνική συμμαχία

Η ΕΟΠΕ παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και αναμένει τη διαμόρφωση του τελικού θεσμικού πλαισίου για το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τον Καρκίνο. Η προσδοκία μας παραμένει η αποκατάσταση της θεσμικής τάξης, με τη διασφάλιση της ενεργού συμμετοχής της επιστημονικής κοινότητας σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Με απόλυτη προσήλωση στην προάσπιση της δημόσιας υγείας και των δικαιωμάτων των ασθενών, δηλώνουμε έτοιμοι να συμβάλουμε με τεκμηριωμένες προτάσεις και υψηλού επιπέδου επιστημονική γνώση. Στόχος μας είναι η συνδιαμόρφωση μιας εθνικής στρατηγικής που δεν θα εξαντληθεί σε βραχυπρόθεσμους σχεδιασμούς, αλλά θα αποτελέσει μια διαχρονική παρακαταθήκη για το υγειονομικό σύστημα της χώρας και μια πραγματική ελπίδα για κάθε Έλληνα πολίτη.