Hürriyet: Η λύση για τα F-35 και οι S 400 – Το τουρκικό σχέδιο που λύνει τα χέρια των Αμερικάνων

Η μεταφορά των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 σε τρίτη χώρα του Κόλπου παρουσιάζεται ως το πιθανότερο σενάριο για την άρση του αδιεξόδου στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, σύμφωνα με τη φιλοκυβερνητική εφημερίδα «Χουριέτ».

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, η συγκεκριμένη λύση θεωρείται από την αμερικανική πλευρά η πιο συμβατή με το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο, καθώς θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την άρση των κυρώσεων CAATSA και την επανεκκίνηση των συζητήσεων γύρω από τα μαχητικά αεροσκάφη F-35. Ωστόσο, η εξέλιξη αυτή δεν συνεπάγεται αυτόματα την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.

Η «Χουριέτ» υποστηρίζει ότι οι σχέσεις Άγκυρας-Ουάσιγκτον βρίσκονται σήμερα αντιμέτωπες με δύο διαφορετικά, αλλά αλληλένδετα ζητήματα: την άρση των κυρώσεων CAATSA και την πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35. Όπως επισημαίνει, η κατάργηση των κυρώσεων δεν οδηγεί αυτόματα στην επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα, ωστόσο απομακρύνει ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά και νομικά εμπόδια.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η επικρατέστερη λύση που εξετάζεται από την αμερικανική πλευρά είναι η μεταβίβαση των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 σε τρίτη χώρα του Κόλπου, το όνομα της οποίας δεν έχει γίνει ακόμη γνωστό. Η Ουάσιγκτον φέρεται να θεωρεί απαραίτητη προϋπόθεση την απομάκρυνση των S-400 από το τουρκικό οπλοστάσιο.

Η εφημερίδα αναφέρει ότι εναλλακτικές προτάσεις που είχαν συζητηθεί στο παρελθόν, όπως η αποθήκευση των συστημάτων στην Τουρκία, η απενεργοποίηση μηχανισμών ενεργοποίησης ή η φύλαξή τους υπό κοινό έλεγχο, δεν κρίνονται από τις ΗΠΑ συμβατές με το ισχύον νομικό πλαίσιο.

Παράλληλα, η «Χουριέτ» σημειώνει ότι, βάσει της συμφωνίας τελικού χρήστη με τη Ρωσία, οποιαδήποτε μεταφορά των S-400 σε τρίτη χώρα απαιτεί τη συναίνεση της Μόσχας. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η ρωσική πλευρά δεν εμφανίζεται να απορρίπτει εκ των προτέρων ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Οι όροι για την άρση των κυρώσεων CAATSA

Το δημοσίευμα υπενθυμίζει ότι οι κυρώσεις CAATSA επιβλήθηκαν το 2020, μετά την απόφαση της Τουρκίας να προμηθευτεί τα ρωσικά συστήματα S-400, και στόχευσαν κυρίως την τουρκική Προεδρία Αμυντικών Βιομηχανιών.

Όπως αναφέρει η εφημερίδα, για την άρση των κυρώσεων απαιτείται πιστοποίηση του Αμερικανού προέδρου προς το Κογκρέσο ότι η Τουρκία δεν διαθέτει πλέον S-400 ή άλλο αντίστοιχο ρωσικό σύστημα στο οπλοστάσιό της, καθώς και ότι έχει δεσμευτεί να μην αποκτήσει παρόμοια συστήματα στο μέλλον.

Η «Χουριέτ» διευκρινίζει ότι η πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35 αποτελεί ξεχωριστή διαδικασία και δεν συνδέεται αυτόματα με την άρση της CAATSA.

Ακόμη και σε περίπτωση άρσης των κυρώσεων, θα απαιτηθούν επιπλέον πολιτικά, νομικά και τεχνικά βήματα, όπως ενημέρωση του Κογκρέσου, κοινοβουλευτικός έλεγχος και αξιολογήσεις ασφαλείας από το Πεντάγωνο και το Γραφείο Κοινού Προγράμματος F-35.

Παραμένει επίσης ανοιχτό το ερώτημα αν η Τουρκία θα επιστρέψει ως εταίρος-παραγωγός ή μόνο ως χώρα-πελάτης.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, σε περίπτωση θετικής εξέλιξης, ένα από τα πρώτα ζητήματα που θα εξεταστούν θα είναι η παράδοση των έξι F-35 που είχαν ήδη κατασκευαστεί για την Τουρκία, πριν από την απομάκρυνσή της από το πρόγραμμα.

Ωστόσο, πριν από οποιαδήποτε παράδοση θα απαιτηθούν εργασίες συντήρησης, επανεκπαίδευση πιλότων και νέα πιστοποίηση τεχνικού προσωπικού.

Οι εξελίξεις για το πρόγραμμα KAAN

Η «Χουριέτ» αναφέρει ακόμη ότι βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο η διαδικασία αμερικανικής έγκρισης για την εξαγωγή 80 κινητήρων, συνολικής αξίας άνω των 700 εκατ. δολαρίων, οι οποίοι προορίζονται για 40 μαχητικά αεροσκάφη KAAN.

Κατά την εφημερίδα, η πιθανή έγκριση αποτελεί ένδειξη ότι η Ουάσιγκτον είναι διατεθειμένη να αποκαταστήσει σταδιακά τη συνεργασία με την Τουρκία στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, ξεκινώντας όμως από λιγότερο ευαίσθητα προγράμματα.

Όσον αφορά τα F-16, η «Χουριέτ» αναφέρει ότι η συμφωνία για την αγορά 40 νέων αεροσκαφών παραμένει σε ισχύ και ότι η Τουρκία έχει ήδη καταβάλει προκαταβολή.

Ωστόσο, οι δύο πλευρές συνεχίζουν τις διαπραγματεύσεις λόγω διαφορών σχετικά με το κόστος της γραμμής παραγωγής και τους νέους υπολογιστές αποστολής. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρόοδος στα ζητήματα CAATSA και F-35 θα μπορούσε να διευκολύνει και την ολοκλήρωση της συμφωνίας για τα F-16.