Εργαζόμενοι ΕΟΠΑΕ: “Άδειασε ο ξενώνας άστεγων χρηστών στην Αθήνα”

Λουκέτο για τον Ξενώνα Μεταβατικής Φιλοξενίας χρηστών ψυχοδραστικών ουσιών που λειτουργούσε στην ιδιαιτέρως επιβαρυμένη περιοχή του κέντρου της Αθήνας, κοντά στην Ομόνοια, καταγγέλλει ο Σύλλογος Εργαζομένων ΕΟΠΑΕ αφήνοντας άτομα εκτεθειμμένα.

Επρόκειτο, όπως λένε, για τον μοναδικό ξενώνα προσωρινής φιλοξενίας που απευθυνόταν αποκλειστικά σε εξαρτημένους άστεγους συνανθρώπους μας. Περίπου 70 άνθρωποι, όπως υποστηρίζουν, βρέθηκαν οριστικά εκτός Ξενώνα.

Πολλοί από αυτούς είναι αντιμέτωποι με σοβαρά προβλήματα υγείας: καρκινοπαθείς, αιμοκαθαιρούμενοι, εξυπηρετούμενοι με ακρωτηριασμό μέλους, άλλοι με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα και υποστήριξη από μηχανήματα οξυγόνου.

Από το 2020 και μέχρι πριν λίγες μέρες, ο Ξενώνας φιλοξενούσε γύρω στους 70 ανθρώπους ταυτόχρονα, οι οποίοι έμεναν μέχρι ένα εξάμηνο, άρα υπερδιπλάσιο αριθμό ανθρώπων ετησίως. Μέχρι τον Ιανουάριο του 2025, ο Ξενώνας λειτουργούσε με τη συνεργασία Δήμου Αθηναίων, ΟΚΑΝΑ και ΚΕΘΕΑ.

Ο δήμος, σημειώνουν, κάλυπτε το κόστος ενοικίασης και τα λειτουργικά έξοδα, ενώ ΟΚΑΝΑ και ΚΕΘΕΑ διέθεταν το προσωπικό. Από τον Φεβρουάριο του 2025, δίπλα στον δήμο, τονίζουν οι εργαζόμενοι στον ΕΟΠΑΕ, πήρε τη θέση των δύο φορέων ο ΕΟΠΑΕ, ο οποίος προέκυψε από τη συγχώνευση που έφερε ο νόμος για την «ολοκλήρωση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης», που έφερε η κυβέρνηση.

Ο δήμος Αθηναίων απέσυρε πρόσφατα τη συμμετοχή του στην υποστήριξη της δομής δηλώνοντας ότι «ο Ξενώνας Μεταβατικής Φιλοξενίας δεν κλείνει».

Αυτό που αλλάζει είναι ότι ο ΕΟΠΑΕ, εκτός από την επιστημονική αναλαμβάνει και την πλήρη οικονομική ευθύνη της λειτουργίας του, ως ο πλέον εθνικός αρμόδιος φορέας» και ότι «σε κάθε περίπτωση, η ίδρυση του ΕΟΠΑΕ το Φεβρουάριο του 2025 δημιούργησε νέες συνθήκες και την ανάγκη επανεξέτασης του ρόλου κάθε φορέα και της συνεργασίας τους με αποτέλεσμα ο ξενώνας να περάσει στον πλήρη έλεγχο του ΕΟΠΑΕ».

Το αποτέλεσμα της αποχώρησης του δήμου και του περάσματος της δομής στον πλήρη έλεγχο του ΕΟΠΑΕ είναι τώρα μπροστά μας: Η διοίκηση του ΕΟΠΑΕ,  που είχε αναλάβει εξολοκλήρου τη λειτουργία του Ξενώνα μετά την αποχώρηση του δήμου Αθηναίων, ενημέρωσε τους εργαζόμενους ότι το κτήριο πρέπει να εκκενωθεί μέχρι τα τέλη Αυγούστου.

Στην πορεία, χωρίς κάποια αιτιολόγηση, δόθηκε εντολή για τέλη Ιουλίου και τελικά τους είπαν να έχει αδειάσει ο χώρος μέχρι τα τέλη Ιουνίου, προκαλώντας μεγάλη αναστάτωση και συνεχείς ανατροπές.

Ο ξενώνας πλέον έχει αδειάσει, έκλεισε. Ο πρόεδρος ΕΟΠΑΕ κ. Αθανάσιος Θεοχάρης, τονίζουν εργαζόμενοι του ΕΟΠΑΕ, χαρακτήρισε περιχαρής ως «case study» τον τρόπο με τον οποίο εκκενώθηκε η δομή.

Οι εργαζόμενοι τονίζουν πως ο ίδιος «πρότεινε μάλιστα να μεταλαμπαδευτεί αυτή η εμπειρία και στο εξωτερικό! Ζούμε τον απόλυτο παραλογισμό και την αντιστροφή της πραγματικότητας. Πού μεταφέρθηκαν όμως όλοι αυτοί οι άνθρωποι; Άλλοι σε Μονάδα Σωματικής Αποτοξίνωσης για να συνεχίσουν μετά σε δομές απεξάρτησης και άλλοι σε δύο υπνωτήρια του ΕΟΠΑΕ, που όμως δεν είναι ξενώνες. Το ένα υπνωτήριο στο Ίλιον είναι μια σχετικά μικρή δομή, ενώ εκείνο της οδού Σουρμελή στο κέντρο της Αθήνας λειτουργεί «στα κόκκινα» με μεγάλα προβλήματα υγιεινής και ασφάλειας. Όπως και να το παρουσιάσει κανείς, δεν μπορεί να κρύψει ότι 70 κλίνες δεν υπάρχουν πια, έχουν αφαιρεθεί από την εξίσωση. Όσοι μεταφέρονται αλλού δεν αφήνουν πλέον πίσω τους άδειες θέσεις για την κάλυψη νέων αναγκών. Ταυτόχρονα, θα συμπιεστούν σε μεγάλο βαθμό δομές (detox, υπνωτήρια) που ήδη αντιμετωπίζουν προβλήματα».

Οι άνθρωποι που εργάζονταν στον Ξενώνα έχουν πλέον διασκορπιστεί, «πλοηγούμενοι» κι αυτοί σε άλλες δομές. Η αόριστη «υπόσχεση» ότι κάπως, κάπου, κάποτε ο Ξενώνας θα ανοίξει ξανά δεν πείθει κανέναν.

Αλλιώς ο ΕΟΠΑΕ, και συνολικά η Πολιτεία, θα έβρισκαν τρόπο να συνεχίσει τη λειτουργία της μια δομή που έφτασε σε ένα υψηλό επίπεδο λειτουργίας με πολύ κόπο από την κοινή ομάδα εργαζομένων του ΟΚΑΝΑ και του ΚΕΘΕΑ, παρά τα περί μη συνεργασίας των φορέων που χρησιμοποιήθηκαν ως επιχείρημα για την καταστροφική συγχώνευση στον ΕΟΠΑΕ. Το κλείσιμο του Ξενώνα Μεταβατικής Φιλοξενίας Χρηστών είναι μία από τις δεκάδες αρνητικές συνέπειες της απορρύθμισης του πεδίου της πρόληψης και αντιμετώπισης των εξαρτήσεων. Με την ιδιομορφία ότι στην περίπτωση αυτή, η άκρως προβληματική λειτουργία του ΕΟΠΑΕ συνέπεσε με την απόσυρση της δημοτικής αρχής.

Πολλές ακόμα δομές απεξάρτησης και μείωσης βλάβης σε όλη τη χώρα – σημειώνουν οι εργαζόμενοι του ΕΟΠΑΕ – «έχουν καταργηθεί, είτε μέσω συγχώνευσης είτε με παύση λειτουργίας. Επαναλαμβάνουμε την κατεπείγουσα έκκληση σε φορείς, πολιτικά κόμματα, μέσα ενημέρωσης και προς την ίδια την κοινωνία: Χρειάζεται εδώ και τώρα διάλογος, συνεργασία και κινητοποίηση όλων ώστε να σταματήσει η διάλυση ενός τόσο ευαίσθητου τομέα».