Μετανάστες: Τέλος οι ΜΚΟ – Τι προβλέπει η νέα ΚΥΑ για το άσυλο

Σε ισχύ τίθεται το νέο πλαίσιο για τη δωρεάν νομική καθοδήγηση αιτούντων άσυλο, καθώς δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ). Η απόφαση προβλέπει ότι τις υπηρεσίες θα παρέχουν αποκλειστικά δικηγόροι εγγεγραμμένοι σε ειδικό Μητρώο Δικηγόρων Νομικής Καθοδήγησης, ενώ θεσπίζεται και πρόσθετη αμοιβή 250 ευρώ όταν η ενημέρωση οδηγεί σε ολοκληρωμένη εθελούσια ή οικειοθελή επιστροφή του αιτούντος.

Την ΚΥΑ συνυπογράφουν ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης και ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης.

Ειδικό μητρώο για τους δικηγόρους

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη δημιουργία του Μητρώου Δικηγόρων Νομικής Καθοδήγησης, το οποίο θα τηρείται στον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών και θα εποπτεύεται από την Ολομέλεια των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδας.

Οι δικηγόροι που θα συμμετέχουν στο πρόγραμμα θα πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να έχουν παρακολουθήσει ειδική επιμόρφωση και να τηρούν αυστηρούς κανόνες ασυμβίβαστου και ελέγχου.

Η βασική αμοιβή των δικηγόρων ορίζεται στα 160 ευρώ πλέον ΦΠΑ για κάθε συνεδρία νομικής καθοδήγησης, είτε αυτή πραγματοποιείται ατομικά είτε ομαδικά.

Παράλληλα, προβλέπεται πρόσθετη αμοιβή 250 ευρώ πλέον ΦΠΑ στις περιπτώσεις όπου αιτών άσυλο, χωρίς ισχυρό προσφυγικό προφίλ, επιλέξει να υποβάλει αίτηση εθελούσιας ή οικειοθελούς αναχώρησης μέσα σε διάστημα δύο μηνών από τη συνεδρία και η επιστροφή του ολοκληρωθεί επιτυχώς.

Η πρόσθετη αμοιβή καταβάλλεται μόνο μετά την πραγματική ολοκλήρωση της επιστροφής και όχι με την απλή υποβολή της σχετικής αίτησης.

Σύνδεση με τη νέα μεταναστευτική πολιτική

Η νέα ρύθμιση εντάσσεται στη συνολική στρατηγική του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, η οποία, σύμφωνα με τον υπουργό Θάνο Πλεύρη, στηρίζεται στην αρχή ότι όσοι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για διεθνή προστασία δεν μπορούν να παραμένουν επ’ αόριστον στη χώρα.

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το υπουργείο, 599 άτομα έχουν ήδη επιλέξει την οδό της εθελούσιας επιστροφής, προκειμένου να αποφύγουν την κράτηση, ενώ οι 450 επιστροφές έχουν ήδη ολοκληρωθεί και οι υπόλοιπες βρίσκονται σε εξέλιξη.

Η νομική καθοδήγηση αφορά το πρώτο στάδιο εξέτασης της αίτησης διεθνούς προστασίας και περιλαμβάνει ενημέρωση για:

• τη διαδικασία εξέτασης της αίτησης ασύλου,
• τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των αιτούντων,
• τις διαδικαστικές εγγυήσεις,
• τη δυνατότητα προσφυγής σε περίπτωση απόρριψης,
• τις προϋποθέσεις εθελούσιας ή οικειοθελούς επιστροφής.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους αιτούντες που προέρχονται από χώρες με ποσοστό αναγνώρισης διεθνούς προστασίας κάτω του 20%, οι οποίοι θα ενημερώνονται τόσο για τις ποινικές συνέπειες της παράνομης εισόδου και παραμονής όσο και για τα προγράμματα Υποβοηθούμενης Εθελούσιας Επιστροφής και Επανένταξης.

Η ΚΥΑ διευκρινίζει ότι η δωρεάν νομική καθοδήγηση δεν ισοδυναμεί με πλήρη νομική εκπροσώπηση.

Οι δικηγόροι δεν θα προετοιμάζουν τους αιτούντες για τη συνέντευξη ασύλου, δεν θα συντάσσουν υπομνήματα ή άλλα δικόγραφα και δεν θα παρέχουν εξατομικευμένες νομικές συμβουλές για την υποστήριξη της υπόθεσής τους.

Ομαδικές συνεδρίες και σύντομα χρονοδιαγράμματα

Η διαδικασία προβλέπει ότι, μέσα σε δύο εργάσιμες ημέρες από την υποβολή του αιτήματος, η αρμόδια υπηρεσία θα ενημερώνει την Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων, η οποία οφείλει μέσα σε μία ακόμη εργάσιμη ημέρα να ορίζει τον αρμόδιο δικηγόρο.

Οι συνεδρίες θα πραγματοποιούνται κυρίως ομαδικά, με ομάδες έως 15 ατόμων ίδιας εθνικότητας και ίδιου διαδικαστικού σταδίου. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις ο αριθμός μπορεί να αυξηθεί έως 50 συμμετέχοντες, ενώ για ποινικούς κρατούμενους προβλέπεται δυνατότητα ατομικής ενημέρωσης.

Η νέα απόφαση εισάγει και αυστηρό ασυμβίβαστο για τους συμμετέχοντες δικηγόρους. Όποιος παρέχει δωρεάν νομική καθοδήγηση σε αιτούντα άσυλο δεν θα μπορεί στη συνέχεια να τον αναλάβει ιδιωτικά ως πληρεξούσιος στη διοικητική ή δικαστική διαδικασία της υπόθεσής του.

Παράλληλα, όλες οι πληροφορίες που γνωστοποιούνται κατά τη διάρκεια των συνεδριών καλύπτονται από το δικηγορικό απόρρητο, ενώ οι δικηγόροι δεσμεύονται από πλήρη υποχρέωση εμπιστευτικότητας.