Κατρίνης στο libre: Η κάθαρση πρέπει να είναι η πρώτη προτεραιότητα για την επόμενη προοδευτική κυβέρνηση

Δριμεία κριτική στην κυβέρνηση της ΝΔ, εξαπολύει ο βουλευτής Ηλείας του ΠΑΣΟΚ Μιχάλης Κατρίνης, εστιάζοντας στις οικονομικές και θεσμικές επιλογές της. Ο κ. Κατρίνης κατηγορεί ευθέως το κυβερνητικό επιτελείο για αδράνεια και ανοχή απέναντι στις ολιγοπωλιακές πρακτικές και την αισχροκέρδεια, υπογραμμίζοντας ότι η ακρίβεια δεν αποτελεί ένα τυχαίο, φυσικό φαινόμενο αλλά απόρροια συγκεκριμένων πολιτικών. Παράλληλα, καταγγέλλει τη φορολογική στρατηγική της ΝΔ ως έναν μηχανισμό που αφαιρεί δισεκατομμύρια από τους πολίτες μέσω ΦΠΑ, για να τους επιστρέψει στη συνέχεια ελάχιστα ψίχουλα υπό τη μορφή επιδομάτων, ανακυκλώνοντας έτσι την κοινωνική αδικία.

Μιλά επίσης για το ΠΑΣΟΚ, τονίζοντας χαρακτηριστικά: «Το ΠΑΣΟΚ πρέπει να ανοίξει ακόμη περισσότερο στα κοινωνικά στρώματα που παραδοσιακά εξέφραζε, τους παραγωγικούς φορείς, τους αγρότες, την αυτοδιοίκηση, τους νέους, τους ανθρώπους της εργασίας, τους επιστήμονες. Άλλο, όμως, ανοιχτό κόμμα και άλλο κόμμα σε μόνιμη εσωτερική συζήτηση. Η κοινωνία δεν περιμένει από εμάς να υπεραναλύσουμε τον εαυτό μας».

Συνέντευξη στον Χρόνη Διαμαντόπουλο

–Κύριε Κατρίνη, το τελευταίο διάστημα παρατηρείται έντονη κινητικότητα και συζήτηση για την ανάγκη ανασύνθεσης ή αλλαγής στρατηγικής στο ΠΑΣΟΚ, ώστε να εκφράσει πιο δυναμικά τον προοδευτικό χώρο. Ποιο είναι το δικό σας προσωπικό όραμα για την επόμενη μέρα του κινήματος και πώς απαντάτε σε όσους ζητούν άμεσες εσωκομματικές πρωτοβουλίες;

Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική ευθύνη. Και αυτή η ευθύνη είναι να αποδείξει ότι μπορεί να γίνει ξανά η μεγάλη δημοκρατική παράταξη της κοινωνικής πλειοψηφίας, της παραγωγής, των εργαζόμενων, της μεσαίας τάξης, των νέων ανθρώπων και της ελληνικής περιφέρειας. Η κρισιμότητα της επικείμενης εκλογικής μάχης δεν επιτρέπει την πολυτέλεια της εσωστρέφειας και δεν αφήνει περιθώρια για τακτικισμούς και προσωπικές ατζέντες. Η κοινωνία, η οποία συμπιέζεται από τις κυβερνητικές πολιτικές, απαιτεί από εμάς μια αποφασιστική φυγή μπροστά. Πιστεύω και αγωνίζομαι για ένα ΠΑΣΟΚ πλειοψηφικό, πατριωτικό και νικηφόρο, το οποίο διεκδικεί αξιόπιστα τη διακυβέρνηση της χώρας και στέλνει την ΝΔ στην αντιπολίτευση. Όποια εσωτερική συζήτηση πρέπει καταρχάς να γίνεται στα όργανα και όχι δημόσια και να λειτουργεί ως καταλύτης για εφαρμογή πολιτικών πράξεων και πρωτοβουλιών. Όλοι γνωρίζουν ότι η ακρίβεια διαλύει τα εισοδήματα, η περιφέρεια ερημώνει, το δημογραφικό απειλεί τη χώρα, οι θεσμοί έχουν πληγωθεί. Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιος μπορεί να τα αντιμετωπίσει. Γι’ αυτό δεν υποτιμώ καμία αγωνία. Αντίθετα, πιστεύω ότι το ΠΑΣΟΚ πρέπει να ανοίξει ακόμη περισσότερο στα κοινωνικά στρώματα που παραδοσιακά εξέφραζε, τους παραγωγικούς φορείς, τους αγρότες, την αυτοδιοίκηση, τους νέους, τους ανθρώπους της εργασίας, τους επιστήμονες. Άλλο, όμως, ανοιχτό κόμμα και άλλο κόμμα σε μόνιμη εσωτερική συζήτηση. Η κοινωνία δεν περιμένει από εμάς να υπεραναλύσουμε τον εαυτό μας. Περιμένει να της πούμε πώς θα αλλάξει η ζωή της. Περιμένει να της δείξουμε πως θα φύγει ο κ. Μητσοτάκης και η Νέα Δημοκρατία από την κυβέρνηση για να δει την πολιτική αλλαγή στην πράξη. Πρέπει όλοι να αντιληφθούμε το μέγεθος της ευθύνης, να  βγούμε μπροστά και να πείσουμε  τους πολίτες ότι το ΠΑΣΟΚ  διαθέτει τα στελέχη, το πρόγραμμα, την εμπειρία  και τη βούληση για να αναλάβει τα ηνία της χώρας την επόμενη μέρα.

–Στο τραπέζι της δημόσιας συζήτησης επανέρχεται συχνά το σενάριο της «συνεργασίας των κεντροαριστερών δυνάμεων» για τη δημιουργία ενός εναλλακτικού κυβερνητικού πόλου απέναντι στη Νέα Δημοκρατία. Θεωρείτε ότι το ΠΑΣΟΚ πρέπει να ηγηθεί μιας τέτοιας σύγκλισης με άλλες δυνάμεις (π.χ. ΕΛΑΣ, ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά) ή οφείλει να συνεχίσει την αυτόνομη πορεία του;

Οι συνεργασίες έχουν νόημα όταν προκύπτουν από καθαρή λαϊκή εντολή, προγραμματική συμφωνία και σεβασμό στη θεσμική τάξη. Όχι από παρασκηνιακές διεργασίες ή άνωθεν επιθυμίες, ειδικά πριν μιλήσουν οι πολίτες. Το ΠΑΣΟΚ δεσμεύεται από τις αποφάσεις των Συνεδρίου του: καμία συνεργασία με την ΝΔ και αυτόνομη πορεία που οδηγεί σε πολιτική αλλαγή και νίκη στις εκλογές. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν αντιλαμβανόμαστε την ανάγκη ευρύτερων συζητήσεων ή δυνητικών συνεργασιών, ωστόσο δεν έχει νόημα να βάζουμε το κάρο μπροστά από το άλογο. Η θέση μας είναι σαφής. Πρώτα ισχυρό ΠΑΣΟΚ, πρώτα καθαρή εντολή, πρώτα προγραμματικό πλαίσιο, και μετά κάθε συζήτηση πάνω σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις. Η προοδευτική διακυβέρνηση δεν χτίζεται με απλή αριθμητική ή προσωπικές στρατηγικές. Χτίζεται με εμπιστοσύνη, σχέδιο και ισχυρή κοινωνική πλειοψηφία.

–Η ακρίβεια και η μείωση της αγοραστικής δύναμης παραμένουν τα υπ’ αριθμόν ένα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας. Παρά τα κυβερνητικά μέτρα, η πίεση στα νοικοκυριά συνεχίζεται. Ποιες είναι οι συγκεκριμένες, άμεσες νομοθετικές παρεμβάσεις που προτείνετε εσείς για την πάταξη της αισχροκέρδειας και την ανακούφιση της μεσαίας τάξης;

Η ακρίβεια δεν είναι φυσικό φαινόμενο. Δεν είναι κακοκαιρία που πέρασε πάνω από την Ελλάδα. Είναι αποτέλεσμα αδράνειας, ανοχής της κυβέρνησης σε ολιγοπωλιακές πρακτικές και μιας φορολογικής πολιτικής που μετατρέπει την ακρίβεια σε μηχανισμό υπερεσόδων για το κράτος. Δεν είναι τυχαίο που ο πληθωρισμός στην Ελλάδα είναι πάντα υψηλότερος από την Ευρωζώνη και πριν και κατά τη διάρκεια και μετά το τέλος των πολεμικών συγκρούσεων, οι οποίες είναι η μόνιμη δικαιολογία της κυβέρνησης.  Η κυβέρνηση λέει ότι επιστρέφει μέρισμα στην κοινωνία. Στην πραγματικότητα πρώτα αφαιρεί δισεκατομμύρια μέσω ΦΠΑ, ειδικών φόρων και υψηλών τιμών και μετά επιστρέφει ένα μικρό μέρος ως επίδομα. Αυτό δεν είναι κοινωνική πολιτική. Είναι ανακύκλωση της αδικίας.

Χρειάζονται άμεσες νομοθετικές παρεμβάσεις σε τέσσερα επίπεδα.

Πρώτον, μείωση του ΦΠΑ σε βασικά είδη διατροφής και μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα, όσο διαρκεί η κρίση ακρίβειας. Όχι ως γενική εξαγγελία, αλλά με μηχανισμό ελέγχου ώστε η μείωση να περνά στην τελική τιμή. Έγινε σε άλλες χώρες, γιατί δεν μπορεί να γίνει στην Ελλάδα;

Δεύτερον, πραγματική Αρχή Ελέγχου Αγοράς με ανεξαρτησία, προσωπικό, πρόσβαση σε δεδομένα και δυνατότητα άμεσων κυρώσεων. Όχι έλεγχοι για τις κάμερες. Έλεγχοι σε όλη την αλυσίδα: παραγωγή, εισαγωγή, χονδρική, σούπερ μάρκετ. Να ξέρουμε ποιος αυξάνει τι, πότε και γιατί.

Τρίτον, πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε βασικά αγαθά και κρίσιμες εισροές, όπου αποδεικνύεται στρέβλωση της αγοράς. Ειδικά στον πρωτογενή τομέα πρέπει να μπει έλεγχος στο κόστος παραγωγής: λιπάσματα, ζωοτροφές, ενέργεια, καύσιμα. Δεν μπορεί ο αγρότης να πουλά χαμηλά, ο καταναλωτής να αγοράζει πανάκριβα και κάποιοι ενδιάμεσοι που ελέγχουν την αλυσίδα να θησαυρίζουν.

Τέταρτον, προστασία της μεσαίας τάξης και των μικρομεσαίων από το ιδιωτικό χρέος. Η ακρίβεια δεν λειτουργεί μόνη της. Συνδυάζεται με υψηλές δόσεις, funds, φορολογικές οφειλές, ασφαλιστικά χρέη. Γι’ αυτό χρειάζεται συγκεκριμένο πλαίσιο: 120 δόσεις για χρέη σε εφορία και ΕΦΚΑ με 30% κούρεμα εφ’ όσον τηρείται η ρύθμιση, προστασία πρώτης κατοικίας για τους αδύναμους και προστασία της αγροτικής γης, κανόνες διαφάνειας για funds και servicers, βιώσιμες ρυθμίσεις για εγγυητές και δανειολήπτες σε ελβετικό φράγκο που έχουν ριχτεί στην πυρά.  

Αυτά προτείνει το ΠΑΣΟΚ και τα έχει καταθέσει στη Βουλή με τη μορφή νομοσχεδίων που αν ψηφιστούν, μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα.

Το κρίσιμο είναι να επιλέξεις πλευρά. Με τους πολλούς ή με τους λίγους. Με τον δανειολήπτη ή με τα funds. Με τον καταναλωτή ή με τα καρτέλ. Με τον μικρομεσαίο που παλεύει να κρατήσει την επιχείρησή του ή με τα πολυεθνικά μεγαθήρια.

Το ΠΑΣΟΚ έχει επιλέξει πλευρά και θα δώσουμε τη μάχη κόντρα σε όσα συμφέροντα αισχροκερδούν σήμερα. Όταν ο πολίτης δουλεύει και δεν μπορεί να ζήσει, όταν η οικογένεια κόβει από το φαγητό, την υγεία, τη θέρμανση, τη μόρφωση των παιδιών, τότε δεν έχουμε απλώς πρόβλημα τιμών. Έχουμε πρόβλημα αξιοπρέπειας. Με το ΠΑΣΟΚ θα μπει τέλος στην απληστία.

–Ως βουλευτής που εκλέγεται στην περιφέρεια (Ηλεία), βλέπετε από πρώτο χέρι τις προκλήσεις της ελληνικής επαρχίας, του πρωτογενούς τομέα και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Με δεδομένη την τρέχουσα κατανομή των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, ποιο θεωρείτε ότι είναι το μεγαλύτερο λάθος της κυβέρνησης στον σχεδιασμό της περιφερειακής ανάπτυξης;

Το Ταμείο Ανάκαμψης ήταν μια ιστορική ευκαιρία. Θα μπορούσε να γίνει το εργαλείο για να αλλάξει το παραγωγικό μοντέλο της χώρας, να ενισχυθούν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, να στηριχθεί ο πρωτογενής τομέας, να αποκτήσει η περιφέρεια υποδομές, ενέργεια, ψηφιακά δίκτυα, πρόσβαση στη γνώση, χρηματοδότηση και εξωστρέφεια. Αντί γι’ αυτό, σε μεγάλο βαθμό λειτούργησε με συγκεντρωτική λογική, αδιαφάνεια, προνομιακή πρόσβαση των ισχυρών και αποκλεισμό των εκατοντάδων χιλιάδων μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων από τα χρηματοδοτικά εργαλεία.

Η Ηλεία είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ένας νομός με τεράστιες δυνατότητες — αγροτική παραγωγή, τουρισμός, πολιτισμός, Αρχαία Ολυμπία, φυσικό περιβάλλον, ανθρώπινο δυναμικό — αλλά με χρόνιες ελλείψεις σε υποδομές και δίκτυα, μεταφορές, δημόσια υγεία, αντιπλημμυρική προστασία, σύγχρονα αρδευτικά έργα. Περιφερειακή ανάπτυξη δεν είναι να κόβουμε κορδέλες. Είναι να δημιουργούμε αλυσίδες αξίας. Από το χωράφι μέχρι τη μεταποίηση. Από την παραγωγή μέχρι την εξαγωγή. Από το τοπικό προϊόν μέχρι το brand μιας περιοχής. Από την Αρχαία Ολυμπία μέχρι ένα σύγχρονο οικοσύστημα πολιτισμού, τουρισμού, εκπαίδευσης και διεθνούς παρουσίας.

Χρειάζεται, λοιπόν, άλλη λογική. Με ανακατεύθυνση πόρων, με ειδικό σχέδιο για τον πρωτογενή τομέα, με υποδομές που μειώνουν ανισότητες, με αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων κάθε τόπου.  Ισχυρή περιφέρεια σημαίνει ισχυρή Ελλάδα.  Το ΠΑΣΟΚ οφείλει να ξανασυνδεθεί με την περιφέρεια, τα μεγάλα έργα, την αποκέντρωση, την παραγωγή, την κοινωνική κινητικότητα, τις ευκαιρίες για όλους.

–Τα ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία των θεσμών, τη δικαιοσύνη και το κράτος δικαίου στην Ελλάδα —από την υπόθεση των υποκλοπών μέχρι τις εξελίξεις σε μεγάλα δικαστικά μέτωπα— βρίσκονται σταθερά στην επικαιρότητα. Πιστεύετε ότι οι θεσμικές αντίρροπες δυνάμεις στη χώρα μας λειτουργούν επαρκώς σήμερα ή βρισκόμαστε μπροστά σε μια συστηματική υποβάθμισή τους;

Βρισκόμαστε ξεκάθαρα μπροστά σε μια συστηματική, θεσμική οπισθοδρόμηση. Το σκάνδαλο των υποκλοπών, οι αλλεπάλληλες παρεμβάσεις στη λειτουργία των ανεξάρτητων αρχών και οι σκιές στη διαχείριση κορυφαίων δικαστικών ερευνών αποτελούν βαθιές πληγές για τη δημοκρατία μας. Δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά, αλλά για συνειδητή επιλογή ενός μοντέλου διακυβέρνησης που εχθρεύεται τη λογοδοσία. Το ΠΑΣΟΚ, η παράταξη που εγκαθίδρυσε και θωράκισε τους σύγχρονους δημοκρατικούς θεσμούς στη μεταπολίτευση, οφείλει να είναι ο αδιαπραγμάτευτος εγγυητής τους. Η οικονομική και κοινωνική πρόοδος της χώρας δεν μπορεί να οικοδομηθεί πάνω σε ένα αδύναμο κράτος δικαίου και σε μια απαξιωμένη δικαιοσύνη. Η κάθαρση πρέπει να είναι η πρώτη προτεραιότητα για την επόμενη προοδευτική κυβέρνηση. Αυτό δεν είναι ρεβανσισμός. Είναι προϋπόθεση για την ανάταξη της αξιοπιστίας των θεσμών της χώρας.

–Η κοινωνική δυσαρέσκεια αποτυπώνεται συχνά σε υψηλά ποσοστά αποχής ή στη στροφή ενός μέρους του εκλογικού σώματος προς την αντισυστημική ψήφο. Πώς μπορεί το ΠΑΣΟΚ να επαναφέρει την εμπιστοσύνη των πολιτών στην πολιτική και να πείσει ότι διαθέτει ένα ρεαλιστικό, εναλλακτικό μοντέλο διακυβέρνησης;

Η εμπιστοσύνη δεν επιστρέφει με τα λόγια. Επιστρέφει όταν οι πολίτες νιώσουν ότι κάποιος τους ακούει, τους σέβεται και μπορεί να κάνει πράξη αυτά που λέει. Ένα μέρος της κοινωνίας πιστεύει ότι τίποτα δεν αλλάζει, ότι όλοι είναι ίδιοι, ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται μακριά από την καθημερινή ζωή των ανθρώπων, ότι η πραγματική πολιτική δεν αξίζει. Αν απαντήσουμε σε αυτή την κρίση εμπιστοσύνης με επικοινωνιακές τεχνικές, θα αποτύχουμε. Χρειάζεται ουσία.

Το ΠΑΣΟΚ μπορεί να ξαναχτίσει εμπιστοσύνη με πέντε τρόπους.

Πρώτον, με καθαρή γλώσσα. Λέμε λίγα, συγκεκριμένα και εφαρμόσιμα. Ο πολίτης κουράστηκε από τα μεγάλα λόγια. Θέλει να ξέρει τι θα γίνει με τον μισθό του, το ενοίκιό του, το δάνειό του, το χωράφι του, την επιχείρησή του, το παιδί του που σκέφτεται να φύγει στο εξωτερικό.

Δεύτερον, με σχέδιο εφαρμογής. Όχι απλώς πρόγραμμα. Για πρόγραμμα μιλάνε όλοι. Το ερώτημα είναι ποιος έχει χρονοδιάγραμμα, προτεραιότητες, χρηματοδότηση, ανθρώπους, μηχανισμό ελέγχου.

Τρίτον, με πρόσωπα ευθύνης. Η κοινωνία θέλει να δει ότι υπάρχουν άνθρωποι έτοιμοι να κυβερνήσουν. Όχι μόνο να αντιπαρατεθούν τηλεοπτικά. Να πάρουν αποφάσεις, να συγκρουστούν, να εφαρμόσουν, να λογοδοτήσουν.

Τέταρτον, με κοινωνική γείωση. Το ΠΑΣΟΚ οφείλει να βρίσκεται παντού: στην περιφέρεια, τους αγρότες, τους επαγγελματίες, τους συνταξιούχους τα νοσοκομεία, τα πανεπιστήμια, τους χώρους εργασίας, την αυτοδιοίκηση. Όχι μόνο σε προεκλογικές περιοδείες. Με μόνιμη σχέση, με ανοιχτές δομές, με διάλογο που παράγει πολιτική.

Πέμπτον, με ηθικό πλεονέκτημα πράξης. Δεσμευόμαστε σε κανόνες διαφάνειας, αξιοκρατίας, λογοδοσίας. Το ΠΑΣΟΚ δεν έρχεται απλώς να αντικαταστήσει μια εξουσία με μια άλλη, αλλά να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο ασκείται η διακυβέρνηση.

Το ρεαλιστικό εναλλακτικό μοντέλο διακυβέρνησης δεν είναι ούτε επιστροφή στο χθες,  ούτε ταξίδι στο άγνωστο με βάρκα την ελπίδα. Η χώρα χρειάζεται μια προοδευτική κυβέρνηση που να ξέρει τι θέλει να κάνει και πώς θα το κάνει. Χρειάζεται πολιτική αλλαγή με περιεχόμενο. Και το ΠΑΣΟΚ μπορεί να γίνει ο φορέας αυτής της αλλαγής, η παράταξη που διεκδικεί ξανά την ευθύνη για να κάνει την Ελλάδα μια χώρα με προοπτική για όλους. Αυτό είναι το στοίχημα και πρέπει να το κερδίσουμε.