Η Κοβέσι την Τετάρτη στον Άρειο Πάγο για τις θητείες των Ελλήνων εισαγγελέων

Ενώπιον της Διοικητικής Ολομέλειας του Αρείου Πάγου οδηγείται αύριο η αντιπαράθεση μεταξύ της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) και του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου του Ανωτάτου Δικαστηρίου, με αφορμή την ανανέωση της θητείας τριών Ελλήνων εντεταλμένων Ευρωπαίων εισαγγελέων.

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ζητεί την ακύρωση της απόφασης του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου, με την οποία παρατάθηκε για δύο ακόμη χρόνια η θητεία των εισαγγελικών λειτουργών Πόπης Παπανδρέου, Χαρίκλειας Θάνου και Διονύση Μουζάκη. Η απόφαση είχε ληφθεί ομόφωνα τον περασμένο Μάιο, με το σκεπτικό ότι οι τρεις εισαγγελείς θα πρέπει να ολοκληρώσουν σημαντικές έρευνες που βρίσκονται σε εξέλιξη, μεταξύ των οποίων και υποθέσεις που σχετίζονται με τις αγροτικές επιδοτήσεις και τον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Η προσφυγή της EPPO αναδεικνύει μια ευρύτερη θεσμική διαφωνία γύρω από το ποιος έχει την αρμοδιότητα να αποφασίζει για τη διάρκεια της θητείας των εντεταλμένων Ευρωπαίων εισαγγελέων. Η πλευρά της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας υποστηρίζει ότι η σχετική αρμοδιότητα ανήκει αποκλειστικά στο Κολέγιο της EPPO και όχι στα εθνικά δικαστικά όργανα.

Σύμφωνα με το αίτημα που έχει κατατεθεί, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία επικαλείται απόφαση του Κολεγίου της από τον Φεβρουάριο του 2025, με την οποία διευκρινίζεται ότι μόνο το ίδιο το ευρωπαϊκό όργανο μπορεί να αποφασίζει για την ανανέωση των θητειών των εντεταλμένων εισαγγελέων.

Η θέση της EPPO είναι ότι το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο έχει αρμοδιότητα σε ζητήματα υπηρεσιακής κατάστασης των Ελλήνων δικαστικών λειτουργών, όπως προαγωγές, μεταθέσεις και τοποθετήσεις, όχι όμως σε θέματα που αφορούν τη θητεία λειτουργών οι οποίοι υπηρετούν σε ευρωπαϊκό θεσμό και υπάγονται σε ειδικό καθεστώς που ρυθμίζεται από το ενωσιακό δίκαιο.

Ιδιαίτερο βάρος δίνει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και στη διάκριση μεταξύ «παράτασης» και «ανανέωσης» της θητείας. Υποστηρίζει ότι ο ευρωπαϊκός κανονισμός προβλέπει ανανέωση για μία ακόμη πλήρη πενταετή θητεία και όχι διετή παράταση, όπως αποφάσισε το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο. Κατά την ευρωπαϊκή πλευρά, η ελληνική απόφαση υπερέβη τα όρια που θέτει το ενωσιακό πλαίσιο, ενώ σε περίπτωση αμφιβολίας ως προς την ερμηνεία των σχετικών διατάξεων θα έπρεπε να είχε ζητηθεί η γνώμη του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω προδικαστικού ερωτήματος.

Κατά τη διάρκεια της αυριανής διαδικασίας αναμένεται να εξεταστεί και το ζήτημα του παραδεκτού της προσφυγής. Σύμφωνα με δικαστικές πηγές, υπάρχουν νομικές απόψεις που υποστηρίζουν ότι δικαίωμα προσβολής της απόφασης έχουν μόνο οι άμεσα ενδιαφερόμενοι εισαγγελικοί λειτουργοί ή ο υπουργός Δικαιοσύνης.

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία απορρίπτει την ερμηνεία αυτή, υποστηρίζοντας ότι διαθέτει αυτοτελές έννομο συμφέρον να προσφύγει, καθώς το ζήτημα συνδέεται άμεσα με τη λειτουργία, τις αρμοδιότητες και την ανεξαρτησία του ίδιου του θεσμού.

Την επιχειρηματολογία της EPPO ενώπιον της Διοικητικής Ολομέλειας αναμένεται να αναπτύξει ο καθηγητής Νομικής Σπύρος Βλαχόπουλος.

Παράλληλα με τη συζήτηση της προσφυγής, το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο καλείται να αποφασίσει και για τη στελέχωση τριών νέων θέσεων εντεταλμένων Ευρωπαίων εισαγγελέων στην Ελλάδα. Οι νέες θέσεις δημιουργήθηκαν μετά από αίτημα της Ευρωπαίας Γενικής Εισαγγελέως Λάουρα Κοβέσι, με στόχο την ενίσχυση του ελληνικού κλιμακίου της EPPO.

Με τις νέες τοποθετήσεις, ο αριθμός των εντεταλμένων Ευρωπαίων εισαγγελέων που υπηρετούν στη χώρα αναμένεται να αυξηθεί από δέκα σε δεκατρείς.

Το ενδιαφέρον των εισαγγελικών λειτουργών για τις νέες θέσεις εμφανίζεται ιδιαίτερα αυξημένο, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες έχουν υποβληθεί συνολικά 25 υποψηφιότητες. Οι θέσεις θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικές τόσο λόγω του κύρους που συνοδεύει τη συμμετοχή στον ευρωπαϊκό θεσμό όσο και λόγω της ενασχόλησης με εξειδικευμένες υποθέσεις οικονομικού εγκλήματος, διαφθοράς και απάτης σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.