Γιατί ο Ράμα σκληραίνει τη στάση του απέναντι στις αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις-Εμπλέκει Κόσοβο και Βόρεια Μακεδονία

Η πολιτική κρίση που αναπτύσσεται γύρω από τις αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις στην Αλβανία φαίνεται να περνά πλέον τα σύνορα της χώρας και να αποκτά ευρύτερα βαλκανικά χαρακτηριστικά. Με μια ασυνήθιστα σκληρή και φορτισμένη ανάρτηση στο Facebook, ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Έντι Ράμα εξαπέλυσε ευθείες βολές κατά πολιτικών κύκλων από το Κόσοβο και τη Βόρεια Μακεδονία, κατηγορώντας τους ουσιαστικά ότι επιχειρούν να παρέμβουν στις εσωτερικές εξελίξεις της χώρας και να αξιοποιήσουν τις διαδηλώσεις ως εργαλείο πολιτικής αποσταθεροποίησης. Ο Αλβανός πρωθυπουργός περιέγραψε όσους συμμετέχουν στις κινητοποιήσεις από την Πρίστινα και το Τέτοβο ως «πολιτικά καραβάνια», μίλησε για «χορηγούς» που χρηματοδοτούν μετακινήσεις διαδηλωτών προς τα Τίρανα και έφτασε στο σημείο να υποστηρίξει ότι ορισμένοι επιχειρούν να εμφανίσουν μια εικόνα παναλβανικής εξέγερσης με στόχο την ανατροπή της κυβέρνησής του.

Σπύρος Σιδέρης

Πρόκειται για μία από τις πιο επιθετικές δημόσιες παρεμβάσεις του Ράμα απέναντι σε πολιτικούς και ακτιβιστικούς κύκλους του αλβανικού χώρου εκτός Αλβανίας, ανοίγοντας μια συζήτηση που ξεπερνά τις τρέχουσες διαμαρτυρίες και αγγίζει τις σχέσεις μεταξύ Τιράνων, Πρίστινας και των αλβανικών κοινοτήτων στη Βόρεια Μακεδονία.

«Δεν είναι διασπορά»

Αφορμή για την παρέμβαση του Έντι Ράμα αποτέλεσε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, την οποία, όπως ανέφερε ο ίδιος, του έστειλαν συνεργάτες του.

Ο Αλβανός πρωθυπουργός υποστήριξε ότι οι Αλβανοί της Βόρειας Μακεδονίας δεν μπορούν να παρουσιάζονται ως αλβανική διασπορά, καθώς αποτελούν, όπως χαρακτηριστικά σημείωσε, «συνιδρυτικό λαό» του κράτους στο οποίο ζουν.

Το ίδιο επιχείρημα χρησιμοποίησε και για το Κόσοβο, τονίζοντας ότι οι Κοσοβάροι Αλβανοί διαθέτουν το δικό τους ανεξάρτητο κράτος και συνεπώς δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως μέρος της αλβανικής διασποράς.

Η αναφορά μόνο τυχαία δεν θεωρείται. Τα τελευταία χρόνια η συμμετοχή Αλβανών από το Κόσοβο και τη Βόρεια Μακεδονία σε πολιτικές συγκεντρώσεις και προεκλογικές εκδηλώσεις στην Αλβανία έχει επανειλημμένα προκαλέσει αντιπαραθέσεις για το κατά πόσο η εθνική αλληλεγγύη μετατρέπεται σε πολιτική παρέμβαση.

Οι αιχμές για «καραβάνια» από Πρίστινα και Τέτοβο

Το πιο εκρηκτικό μέρος της ανάρτησης αφορά όσους συμμετέχουν στις κινητοποιήσεις.

Ο Ράμα μίλησε για «τυφλούς στρατιώτες πολιτικών καραβανιών από την Πρίστινα και το Τέτοβο», οι οποίοι εμφανίζονται στα Τίρανα ως εκπρόσωποι της διασποράς και συμμετέχουν στις αντικυβερνητικές συγκεντρώσεις.

Μάλιστα, χρησιμοποίησε ιδιαίτερα σκληρή φρασεολογία, υποστηρίζοντας ότι ορισμένοι κινούνται προς την αλβανική πρωτεύουσα «σαν ορδή εισβολέων πάνω σε άλογα με τέσσερις ρόδες», φωτογραφίζοντας οργανωμένες μετακινήσεις διαδηλωτών με αυτοκίνητα και λεωφορεία από γειτονικές χώρες.

Σύμφωνα με τον ίδιο, τέτοιες εικόνες δεν ενισχύουν αλλά πλήττουν τη δημόσια εικόνα τόσο των Αλβανών της Βόρειας Μακεδονίας όσο και του ίδιου του Κοσόβου.

Οι υπαινιγμοί για χρηματοδότηση των κινητοποιήσεων

Ακόμη μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα έχουν οι αναφορές του Ράμα σε πιθανούς υποκινητές των διαδηλώσεων.

Χωρίς να κατονομάσει πρόσωπα ή οργανώσεις, μίλησε για «σπόνσορες» που, όπως υποστήριξε, πληρώνουν καύσιμα, τρόφιμα και μετακινήσεις ώστε να μεταφέρεται κόσμος στα Τίρανα.

Οι αναφορές αυτές ερμηνεύονται ως σαφείς αιχμές ότι πίσω από τις κινητοποιήσεις βρίσκονται οργανωμένα πολιτικά δίκτυα τα οποία επιδιώκουν να παρουσιάσουν την κυβέρνηση ως απομονωμένη και αντιμέτωπη με μια γενικευμένη παναλβανική αντίδραση.

Ο ίδιος πάντως εμφανίστηκε απόλυτα βέβαιος για την πολιτική του αντοχή, δηλώνοντας ότι η εντολή που έλαβε από τους ψηφοφόρους παραμένει ισχυρή έως το 2029.

Η σημαία του UÇK και το μήνυμα προς τον Κούρτι

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε και η αναφορά του Αλβανού πρωθυπουργού στη χρήση συμβόλων του Απελευθερωτικού Στρατού του Κοσόβου (UÇK) στις κινητοποιήσεις.

Ο Ράμα υποστήριξε ότι η χρήση της σημαίας του UÇK ως συμβόλου σε μια εκστρατεία ανατροπής της κυβέρνησης στα Τίρανα συνιστά προσβολή της ιστορικής παρακαταθήκης του αγώνα του Κοσόβου.

Κατά τον ίδιο, τέτοιες κινήσεις δίνουν επιχειρήματα σε όσους αμφισβητούν το κράτος του Κοσόβου ή θεωρούν ότι οι Αλβανοί αδυνατούν να οικοδομήσουν σταθερούς κρατικούς θεσμούς.

Παρά την οξύτητα των σχολίων του, ο Ράμα έσπευσε να αποσυνδέσει από την υπόθεση τον πρωθυπουργό του Κοσόβου Άλμπιν Κούρτι.

Σε υστερόγραφο της ανάρτησής του υπογράμμισε ότι δεν θεωρεί τον Κούρτι υπεύθυνο για τη δράση στελεχών ή υποστηρικτών της Αυτοδιάθεσης (Vetëvendosje) που εμπλέκονται στις κινητοποιήσεις, προσθέτοντας ότι κάθε μεγάλο πολιτικό κίνημα διαθέτει και τις ακραίες φωνές του.

Μια νέα γραμμή ρήξης στον αλβανικό χώρο

Πίσω από τη σκληρή ρητορική του Ράμα διαφαίνεται μια βαθύτερη πολιτική σύγκρουση για το ποιος εκφράζει τον ευρύτερο αλβανικό χώρο στα Βαλκάνια και ποια είναι τα όρια της πολιτικής εμπλοκής πέρα από τα κρατικά σύνορα.

Η ανάρτηση του Αλβανού πρωθυπουργού δείχνει ότι η κυβέρνηση στα Τίρανα δεν αντιμετωπίζει πλέον τις διαδηλώσεις μόνο ως εσωτερική αντιπολιτευτική πίεση. Τις εντάσσει σε ένα πολύ ευρύτερο πολιτικό και συμβολικό πεδίο αντιπαράθεσης που εκτείνεται από την Αλβανία μέχρι το Κόσοβο και τη Βόρεια Μακεδονία, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο εντάσεων στον αλβανικό πολιτικό κόσμο.