Δούρου στο libre: Στον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ οφείλουμε να ξαναβρούμε την πολιτική μας πυξίδα

Σε μια κρίσιμη καμπή για το μέλλον του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, η βουλευτής του κόμματος, Ρένα Δούρου, παρεμβαίνει με μια συνέντευξη, εστιάζοντας στις ραγδαίες εσωκομματικές εξελίξεις. Χωρίς περιστροφές, αναλύει τα αίτια της κρίσης που ταλανίζει το κόμμα, σχολιάζει τις εσωτερικές ανακατατάξεις και υπογραμμίζει την ανάγκη για άμεση ανασυγκρότηση. Με μεστό λόγο, η έμπειρη πολιτικός στέλνει σαφές μήνυμα για την επόμενη μέρα, τονίζοντας ότι ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ πρέπει να επιστρέψει στον πραγματικό του ρόλο ως η ισχυρή, εναλλακτική προοδευτική φωνή που έχει ανάγκη η κοινωνία.

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Κυρία Δούρου, έχετε χαρακτηρίσει «παγκόσμια πρωτοτυπία» την πρόταση για αναστολή λειτουργίας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, τονίζοντας ότι η βάση απορρίπτει τη ρευστοποίηση. Με δεδομένο ότι οι εθνικές εκλογές ενδέχεται να γίνουν ακόμα και το προσεχές φθινόπωρο, πώς απαντάτε στο επιχείρημα της πλειοψηφίας ότι μια προσωρινή παύση θα διευκόλυνε τη γέννηση ενός νέου, ενιαίου φορέα της Κεντροαριστεράς;

Η απόφαση της ΚΕ χρειάζεται άμεση αποσαφήνιση. Ακριβώς αυτό παρατήρησε και ο Κ. Ζαχαριάδης στη δήλωση αποχώρησής του από τη θέση του εκπροσώπου του κόμματος, στην οποία δήλωση υπογραμμίζει ότι είναι “υπέρ των καθαρών θέσεων και αποφάσεων, ειδικά σε κρίσιμες συγκυρίες”. Η απόφαση της ΚΕ δεν προσφέρει κανένα εχέγγυο ότι ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ θα συνεχίσει να δρα, αναλαμβάνοντας ενωτικές πρωτοβουλίες για την ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου με στόχο έναν εναλλακτικό πόλο για δημοκρατική διακυβέρνηση. Η ΕΛ.Α.Σ μηνύει καθαρά σε όλους τους τόνους ότι απορρίπτει συνεργασίες με συντεταγμένα κόμματα προκρίνοντας την ένταξη μόνο πολιτών, χωρίς μάλιστα θέσεις ρεζερβέ. Απέναντι σε αυτό το δεδομένο αλλά και απέναντι στη δημοσκοπική του κατάρρευση, ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ οφείλει να αναζητήσει τις αιτίες της και αντί να κατασκευάζει ψευτοδιλήμματα τύπου “υπέρ ή κατά του Αλέξη” που σε τελική ανάλυση υπονομεύουν το ίδιο το νέο εγχείρημα, αντί να μπει στο θολό τοπίο λειτουργίας “παύσης”, “αναμονής” ή ό,τι άλλο παραπέμπει σε αυτοακύρωση ή αυτοδιάλυση, να βγει μπροστά. Να αναλάβει δηλαδή ενωτικές πρωτοβουλίες με όσους θέλουν και μπορούν όπως ήταν άλλωστε και απόφαση της ΚΕ του Μαρτίου που παρέμεινε στα… χαρτιά. Είναι εύκολο; Όχι. Είναι όμως μονόδρομος η δημιουργία ενός προοδευτικού πόλου. Ο οποίος φυσικά δεν περνά από την αυτοπεριθωριοποίηση κομμάτων αλλά χρειάζεται την ισχυρή παρουσία τους στο κοινό εγχείρημα για την ανάταξη του τόπου.

–Επισημάνατε ότι από τη στιγμή που το νέο κόμμα του Αλέξη Τσίπρα (ΕΛ.Α.Σ.) επιλέγει να χτιστεί πάνω σε ατομικές συμμετοχές και απορρίπτει τις συνεργασίες κορυφής με υφιστάμενα κόμματα ή βουλευτές, δεν υπάρχει αντικείμενο θεσμικού διαλόγου. Πώς μπορεί να αποφευχθεί ένας «εμφύλιος πόλεμος» φθοράς μεταξύ των δύο χώρων, ο οποίος —όπως προειδοποιείτε— ευνοεί μόνο τη Δεξιά;

Έχουμε τονίσει ότι μεταξύ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και της ΕΛ.Α.Σ δεν υπάρχει αντιπαράθεση. Αντίπαλός μας είναι η Δεξιά και η ανάγκη τα 7 χρόνια της στην εξουσία να μην γίνουν 11 με τρίτη θητεία. Έτσι από την πλευρά του, ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., που και ο ίδιος προέρχεται από την όσμωση διαφορετικών αριστερών ρευμάτων, ανέκαθεν υποστήριζε και υποστηρίζει την ενότητα των προοδευτικών δυνάμεων. Πολλώ δε μάλλον σήμερα που ένα ενωτικό ψηφοδέλτιο των προοδευτικών δυνάμεων επιβάλλεται γιατί ο στόχος είναι διπλός. Πρώτον, η απαλλαγή του τόπου από το σημερινό, βαθιά διεφθαρμένο καθεστώς της Δεξιάς που θα κάνει ό,τι περνάει από το χέρι του για να παραμείνει γαντζωμένο στην εξουσία. Και δεύτερον η συγκρότηση μιας προοδευτικής διακυβέρνησης στη βάση ενός εναλλακτικού προγράμματος με καθαρό κοινωνικό πρόσημο. Για να πετύχουμε τον διπλό στόχο πρέπει να βάλουμε στη μπάντα κομματικούς εγωϊσμούς και διχαστικές συμπεριφορές. Να βάλουμε το συλλογικό πάνω από το μικροκομματικό. Δεν πρέπει για παράδειγμα να επαναληφθεί το μέγα σφάλμα, που πλήρωσε ακριβά ο τόπος, της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ, που το 2023 απέρριψε την απλή αναλογική που πρότεινε τότε ο Τσίπρας και ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Μια απόρριψη που άνοιξε το δρόμο για την παραμονή της δεξιάς για άλλα 4 χρόνια στην εξουσία…

–Στην πρότασή σας για ένα κοινό προοδευτικό ψηφοδέλτιο, αναφερθήκατε σε προσωπικότητες όπως ο Νίκος Κοτζιάς και η Λούκα Κατσέλη, φέρνοντας ως ιστορικό παράδειγμα την ΕΔΑ. Ποια είναι τα 3-4 απαράβατα προγραμματικά σημεία (π.χ. στα εργασιακά, την ενέργεια ή την παιδεία) που θεωρείτε ότι πρέπει να αποτελέσουν τη «λυδία λίθο» για να καθίσουν αυτά τα πρόσωπα και οι δυνάμεις στο ίδιο τραπέζι;

Πράγματι από την ΕΔΑ ως τον ΣΥΡΙΖΑ, ιστορικά η Αριστερά έχει δείξει ότι ξέρει να βρίσκει εκείνα που ενώνουν, το νήμα της ενότητας. Αυτό ακριβώς το νήμα  επείγει να πιάσουμε και σήμερα. Χωρίς αποκλεισμούς, πρέπει να υπάρξει προγραμματική σύγκλιση όσο το δυνατόν περισσότερων δυνάμεων και προσωπικοτήτων κόντρα στο σημερινό καθεστώς της Δεξιάς γύρω από μερικές βασικές πολιτικές στήριξης νοικοκυριών, μικρομεσαίων επιχειρήσεων, νέων. Πχ με την καταπολέμηση της ακρίβειας και της αισχροκέρδειας, με φθηνή, προσιτή ενέργεια, με δημόσια ΔΕΗ, με δημόσια ΕΛΠΕ, με κοινωνική πολιτική για τη στέγη, με σοβαρή στήριξη του ΕΣΥ, της δημόσιας παιδείας, με σύγχρονη Τοπική Αυτοδιοίκηση με επαρκείς πόρους, με ανθεκτικές υποδομές, με πράσινες πολιτικές για την κλιματική κρίση και περιβαλλοντική δικαιοσύνη, με κατάργηση των αντεργατικών νόμων της Δεξιάς από το 2019, όπως η κατάργηση του 8ώρου, η απορρύθμιση των συλλογικών συμβάσεων, κα. Μαζί φυσικά με την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, που η δεξιά έχει κουρελιάσει όπως και το Σύνταγμα. Ο τόπος χρειάζεται ηθική ανάταξη και αυτό μόνο μια προοδευτική διακυβέρνηση μπορεί να το κάνει.

–Σε πρόσφατο άρθρο σας στηλιτεύσατε το φαινόμενο της μετακίνησης βουλευτών από το ένα κόμμα στο άλλο, κάνοντας λόγο για ηθική και πολιτική απαξίωση. Θεωρείτε ότι η διατήρηση της έδρας από βουλευτές που αποχωρούν από το κόμμα με το οποίο εκλέχθηκαν θα έπρεπε να αντιμετωπιστεί με θεσμικές αλλαγές στον Κανονισμό της Βουλής ή πρόκειται αποκλειστικά για ζήτημα ατομικής πολιτικής ηθικής;

Η κοινοβουλευτική έδρα δεν αποτελεί προσωπική περιουσία του βουλευτή για να την βγάλει στη γύρα του πλειστηριασμού επιδιώκοντας προσωπική ανέλιξη ή πολιτική επιβίωση ή και τα δύο. Οι λεγόμενες “μεταγραφές” όπως και οι ανεξαρτητοποιήσεις, παραβιάζουν τη λαϊκή βούληση. Απαξιώνουν την πολιτική. Τροφοδοτούν την αντιπολιτική, το “όλοι ίδιοι είναι”. Και ρίχνουν νερό στον μύλο της ακροδεξιάς. Δεν είναι λοιπόν τόσο θέμα αλλαγής Κανονισμού της Βουλής αλλά συνειδητοποίησης από όλες και όλους της σημασίας της εμπιστοσύνης των πολιτών που μας ψηφίζουν όχι τα ωραία μας μάτια ή, πως το έλεγε ο πρώην υπουργός της κυβέρνησης Μητσοτάκη;, γιατί είμαστε… ωραίοι και ωραίες αλλά για να είμαστε στο πλευρό των πολιτών, των ευάλωτων, των νέων, των κακοποιημένων γυναικών, των θυμάτων των πολιτικών της Δεξιάς. Αυτό είναι το καθήκον μας και όχι η χρήση της έδρας ως εργαλείο προσωπικών στρατηγικών.

–Υπάρχει ζήτημα νέας διάσπασης του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, μετά τις “καθαιρέσεις” των κ. Νίκου Παππά και Κώστα Ζαχαριάδη αν και οι δύο εκπροσωπούν διαφορετικές θέσεις εντός του κόμματος;

Καταρχήν να ξεκαθαρίσουμε ότι πρόκειται για διαφορετικές περιπτώσεις. Για την περίπτωση Ζαχαριάδη, όπως καλά γνωρίζετε ως δημοσιογράφος, η θέση του εκπροσώπου Τύπου ενός κόμματος είναι κρίσιμης σημασίας κι αν υπάρχει η αίσθηση του ίδιου ότι δεν μπορεί να εκφράσει αυθεντικά την άποψη του κόμματος, η αποχώρηση είναι η πιο έντιμη λύση, όπως κι έγινε. Η περίπτωση Παππά είναι διαφορετική. Δεν παραβίασε το Καταστατικό – εξέφρασε δημοκρατικά τη διαφωνία του. Ακούστε… Ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή. Και δεν νομίζω ότι οι προσωπικές επιθέσεις ή οι απομακρύνσεις, λύνουν τα προβλήματα. Αντιθέτως τα γιγαντώνουν, δημιουργούν περιπλοκές. Ως πολυτραυματίας που πασχίζει να ανακάμψει, ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ δεν έχει την πολυτέλεια των… διοικητικών μέτρων, υποβαθμίσεων, μη λύσεων στην ουσία. Όλα αυτά στο τέλος της γραφής, χαροποιούν τη δεξιά, γιατί παγιώνουν διαλυτικές καταστάσεις σε ένα ιστορικό κόμμα του προοδευτικού χώρου, όπως ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. Ένα κόμμα μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ανασύνθεση του χώρου και σε ένα ενωτικό ψηφοδέλτιο, το μόνο που μπορεί να κερδίσει τη Δεξιά.

–Να πάμε και σε κάποια άλλα θέματα. Ως τομεάρχης Εξωτερικών του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, ασκήσατε έντονη κριτική στην ΕΕ για επιλεκτική γεωγραφία», καταδικάζοντας τη στάση της απέναντι στις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου στη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή σε σχέση με την Ουκρανία. Πώς μεταφράζεται πρακτικά μια εναλλακτική, προοδευτική ελληνική διπλωματία εντός των ευρωπαϊκών θεσμών σήμερα, χωρίς να διακινδυνεύσει η χώρα την εικόνα του «προβλέψιμου και αξιόπιστου συμμάχου» στη Δύση;

Στο σημερινό ασταθές, αβέβαιο και επικίνδυνο διεθνές περιβάλλον όπου κυριαρχεί το δίκαιο του ισχυρού, ο πόλεμος ως μέσο επίλυσης των διαφορών και οι αρπακτικές συμπεριφορές, όπως διαπιστώνουμε πχ στη Μέση Ανατολή, η Ελλάδα χρειάζεται ακριβώς την ενεργητική, πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική της περιόδου 2015 – 2019. Όταν, σε περίοδο πολυκρίσης – κρίση ευρωζώνης, προσφυγική κρίση, τρίγωνο τριών πολέμων σε Ουκρανία, Συρία, Λιβύη – η Ελλάδα είχε φωνή παντού. Ως ευρωπαϊκός πυλώνας ειρήνης και σταθερότητας, προασπιζόταν αποφασιστικά τα δικαιώματά της, προωθώντας παράλληλα την ειρήνη και επιδιώκοντας ενεργά τη συνεργασία και την ειρηνική επίλυση διαφορών με τους γείτονές της. Ήταν η εποχή που η Αθήνα προωθούσε ενεργά τον διάλογο και τη σταθερότητα στα Βαλκάνια και στην Ανατολική Μεσόγειο με διεθνείς πρωτοβουλίες και πολυμερή σχήματα συνεργασίας όπως τη Σύνοδο των Βαλκάνιων ηγετών, τη Σύνοδο της Μεσογείου, τη Διάσκεψη της Ρόδου για την Ασφάλεια, το Φόρουμ Αρχαίων πολιτισμών, κα. Όταν η Ελλάδα άφηνε ισχυρό αποτύπωμα στα Βαλκάνια με τη Συμφωνία των Πρεσπών που η δεξιά κυβέρνηση επί επτά χρόνια έχει αφήσει αθωράκιστη, αδιαφορώντας για τις αρνητικές, σε βάρος της χώρας μας, συνέπειες. Ήταν η περίοδος που η χώρα είχε συνεκτική εθνική στρατηγική για τα ελληνοτουρκικά. Είχε σχέδιο για τα Βαλκάνια, για τη Μεσόγειο, για την ενεργειακή πολιτική, για συνεργασίες με χώρες της περιοχής. Δυστυχώς, από το 2019, η Δεξιά διέκοψε βίαια αυτή την εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Η κυβέρνηση δεν αξιοποίησε καν τη θέση του Μή Μόνιμου Μέλους στο ΣΑ του ΟΗΕ. Δεν ανέλαβε καμία πρωτοβουλία ειρήνης πχ για τη Γάζα. Απέναντι στο παράνομο, αναθεωρητικό αφήγημα της Γαλάζιας Πατρίδας της Τουρκίας, εγκαταλείπει την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων της. Η περίπτωση της μη πόντισης του ηλεκτρικού καλωδίου στην Κάσο το καλοκαίρι του 24, λέει πολλά. Η σημερινή εξωτερική πολιτική της δεξιάς κυβέρνησης είναι επικίνδυνη για τον τόπο. Και το λέω αυτό με αίσθηση ευθύνης χωρίς αντιπολιτευτική ή μικροκομματική διάθεση, σε αντίθεση με τη ΝΔ που είτε ως αντιπολίτευση στην κυβέρνηση Τσίπρα είτε ως κυβέρνηση δεν διστάζει να εργαλειοποιεί την εξωτερική πολιτική για μικροπολιτικά οφέλη.

–Η θητεία σας ως Περιφερειάρχης Αττικής (2014-2019) συνεχίζει να αποτελεί σημείο αναφοράς στην πολιτική σας διαδρομή. Με την κλιματική κρίση να εντείνεται δραματικά το 2026 και τις υποδομές της Αττικής να πιέζονται, ποιο είναι το κυριότερο δίδαγμα από τη δική σας διοίκηση που θεωρείτε ότι η σημερινή κυβέρνηση και η περιφερειακή αρχή οφείλουν  να εφαρμόσουν συστηματικά;

Με τη Δύναμη Ζωής στη Διοίκηση της Περιφέρειας Αττικής την περίοδο 2014 – 2019, αφήσαμε παρακαταθήκη ένα νέο υπόδειγμα αποκεντρωμένης, συμμετοχικής διοίκησης, με επίκεντρο τα έργα υποδομών και ανθεκτικότητας, την κοινωνική συνοχή, τη στήριξη του πολιτισμού, τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών. Και όλα αυτά σε σκληρές μνημονιακές συνθήκες.Δρομολογήθηκαν ή εκτελέστηκαν1.250 έργα και στους 66 Δήμους της Αττικής με συνολικό προϋπολογισμό που άγγιξε τα 2.7 δις ευρώ. Αφήσαμε 168 αντιπλημμυρικά έργα, προϋπολογισμού μισού δις, στο πλαίσιο ενός πρωτόγνωρου ολιστικού σχεδιασμού. Παράλληλα δώσαμε ιδιαίτερη έμφαση στον κοινωνικό πυλώνα, πχ με το πρόγραμμα “Ρεύμα για όλους”, με την έμπρακτη στήριξη κοινωνικών φαρμακείων, παντοπωλείων, κέντρων προστασίας κακοποιημένων γυναικών, κα. Στηρίξαμε τον πολιτισμό, τον αθλητισμό. Ως Περιφερειάρχης ήμουν εισηγήτρια στο Κογκρέσο των Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης, Εκθέσεων και Ψηφισμάτων, που υιοθετήθηκαν ομόφωνα, για την αντιμετώπιση του προσφυγικού / μεταναστευτικού από τις συνοριακές Περιφέρειες της ΕΕ, για τον πολιτισμό χωρίς σύνορα. Πετύχαμε να αναγνωριστεί από το Κογκρέσο το Κέντρο Υποδοχής προσφύγων και μεταναστών που δημιουργήσαμε στην Αττική, ως καλή ευρωπαϊκή πρακτική. Για το έργο μας κατά της διαφθοράς και υπέρ της χρηστής διακυβέρνησης, και συγκεκριμένα για τη συμμετοχή μας στο Πρώτο Σύμφωνο Ακεραιότητας στην Ελλάδα, η Διοίκησή μας δέχθηκε τα εύσημα της Διεθνούς Διαφάνειας – Ελλάδας. Δυστυχώς, δεν υπήρξε συνέχεια. Και αυτό το νήμα κόπηκε βίαια το 2019 από μια δεξιά διακυβέρνηση που αντιμετώπιζε και αντιμετωπίζει την Τοπική Αυτοδιοίκηση, στο πλαίσιο μιας συγκεντρωτικής προσέγγισης, ως υποχείριο του κεντρικού κράτους.