Ριζικό “λίφτινγκ” στη λειτουργία των κέντρων ευεξίας: Το παρασκήνιο και οι πιέσεις των φυσικοθεραπευτών

Ένα διαχρονικό και δυσεπίλυτο θεσμικό κενό που άφηνε την αγορά των υπηρεσιών ευεξίας, των spa και της χαλάρωσης στο έλεος της πλήρους ασυδοσίας, επιχειρεί να κλείσει η κυβέρνηση με τη θέσπιση του νόμου 5297/2026. Η ραγδαία ανάπτυξη των χώρων μη θεραπευτικής μάλαξης και τεχνητού μαυρίσματος (solarium) τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα, συνοδεύτηκε από μια άναρχη πραγματικότητα, όπου ο καθένας μπορούσε να προσφέρει υπηρεσίες χωρίς καμία προδιαγραφή ασφαλείας.

Η ψήφιση του νέου νομοσχεδίου φέρνει σαρωτικές αλλαγές και προκαλεί την άμεση αντίδραση του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών (Π.Σ.Φ.), ο οποίος ναι μεν χαιρετίζει τη ρύθμιση ως μια θετική εξέλιξη, αλλά ταυτόχρονα διεξάγει έναν σκληρό αγώνα για την περαιτέρω θωράκιση της δημόσιας υγείας.

Από το καθεστώς «ανεξέλεγκτης χαλάρωσης» στο πλαίσιο της υγειονομικής ευθύνης

Η μέχρι πρότινος κατάσταση στην εγχώρια αγορά των spa, των ατμόλουτρων και των αιθουσών ευεξίας περιγράφεται από τους ειδικούς της πολιτικής υγείας ως μια διαρκής υγειονομική βόμβα. Οι επιχειρήσεις αυτές λειτουργούσαν χωρίς κανένα δεσμευτικό πλαίσιο σχετικά με τις κτιριακές τους υποδομές, την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών και, κυρίως, την επιστημονική επάρκεια των εργαζομένων τους.

Ο νόμος 5297/2026 ανατρέπει αυτά τα δεδομένα, θέτοντας για πρώτη φορά αυστηρά θεμέλια νομιμότητας. Η πιο καθοριστική διάταξη αφορά τη θεσμοθέτηση της θέσης του υγειονομικά υπεύθυνου. Από εδώ και στο εξής, την ευθύνη για τη λειτουργία αυτών των χώρων μπορούν να φέρουν αποκλειστικά πτυχιούχοι αισθητικοί ή φυσικοθεραπευτές, οι οποίοι είναι εφοδιασμένοι με νόμιμη άδεια άσκησης επαγγέλματος.

Παράλληλα, το προσωπικό της πρώτης γραμμής που εφαρμόζει τις τεχνικές μάλαξης υποχρεούται να κατέχει εξειδικευμένη κατάρτιση επιπέδου ΙΕΚ (όπως βοηθοί φυσικοθεραπείας ή αισθητικής). Όπως επισημαίνει ο Π.Σ.Φ., η κίνηση αυτή δεν περιορίζει την επιχειρηματικότητα ούτε στρεβλώνει τον ανταγωνισμό, αλλά αντίθετα προστατεύει την αγορά από την ανειδίκευτη εργασία και διασφαλίζει τους αποφοίτους των σχετικών σχολών εντός ενός καθόλα νόμιμου πλαισίου.

Το μέτωπο κατά της ιατρικής απάτης: Τι ζητά ο Π.Σ.Φ. από τα υπουργεία

Παρά την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι μπήκαν οι πρώτοι κανόνες, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών ξεκαθαρίζει ότι ο νόμος αποτελεί μόνο την αρχή και όχι το τέλος του δρόμου. Η μεγαλύτερη ανησυχία των επιστημόνων υγείας εστιάζεται στον κίνδυνο παραπλάνησης των πολιτών από επιτήδειους, οι οποίοι πίσω από την ταμπέλα ενός «κέντρου ευεξίας» ενδέχεται να υπόσχονται θεραπείες για χρόνιες παθήσεις, υποκλέπτοντας το έργο των θεσμοθετημένων λειτουργών υγείας.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Π.Σ.Φ. καλεί τα Υπουργεία Ανάπτυξης και Υγείας να μην καθυστερήσουν και να προχωρήσουν άμεσα στην έκδοση αυστηρών εφαρμοστικών διατάξεων. Οι κόκκινες γραμμές που θέτει ο Σύλλογος επικεντρώνονται σε τρεις άξονες:

• Μηδενική ανοχή σε ψευδείς ισχυρισμούς: Να απαγορευτεί ρητά η χρήση όρων που παραπέμπουν σε ιατρικές ή θεραπευτικές υπηρεσίες από επιχειρήσεις που δεν διαθέτουν την απαιτούμενη άδεια φορέα υγείας.
• Σαφής διαχωρισμός καθηκόντων: Η μη θεραπευτική μάλαξη πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως μέσο χαλάρωσης και σε καμία περίπτωση να μην υποκαθιστά τις κλινικές φυσικοθεραπευτικές πράξεις.
• Αυστηρό ποινολόγιο και σφράγιση: Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να διενεργούν σαρωτικούς ελέγχους και να επιβάλλουν βαρύτατες κυρώσεις σε όσους χώρους αποκλίνουν από τις χωροταξικές και υγειονομικές προδιαγραφές.

Η τοποθέτηση του Προέδρου: Αναγνώριση στο Υπουργείο Ανάπτυξης και επόμενα βήματα

Ο Πρόεδρος του Π.Σ.Φ., Πέτρος Λυμπερίδης, έδωσε το στίγμα των επόμενων κινήσεων του Συλλόγου, στέλνοντας παράλληλα ένα σαφές μήνυμα προς την πολιτική ηγεσία:

«Ο Π.Σ.Φ. θα συνεχίσει να στηρίζει κάθε πρωτοβουλία που ενισχύει τη νομιμότητα, την ασφάλεια των πολιτών και την προστασία της Δημόσιας Υγείας. Θέλουμε να εκφράσουμε δημόσια την ικανοποίηση της διοίκησης του Π.Σ.Φ. και ειδικά στον Υπουργό Ανάπτυξης, κ. Τάκη Θεοδωρικάκο, για τη ρύθμιση αυτή. Παράλληλα, καλούμε τα Υπουργεία Ανάπτυξης και Υγείας να θέσουν επιπρόσθετα ισχυρές ασφαλιστικές δικλείδες όσον αφορά το πλαίσιο παροχής της μη θεραπευτικής μάλαξης και αυστηρούς όρους για την αποτροπή παραπλάνησης των πολιτών από επιτήδειους που θα ισχυρίζονται παροχή υπηρεσιών υγείας οποιασδήποτε μορφής σε αυτούς τους χώρους. Περαιτέρω, για τους χώρους που αποκλίνουν από τα προβλεπόμενα κριτήρια, κρίνεται αναγκαίο οι αρμόδιες αρχές να θεσπίσουν σαφές και αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο, με σκοπό τη διασφάλιση της Δημόσιας Υγείας και της ασφαλούς παροχής μη θεραπευτικής μάλαξης.»

Όπως υπενθύμισε ο κ. Λυμπερίδης, η διαχείριση αυτού του άναρχου καθεστώτος αποτελούσε ένα πάγιο και δυσεπίλυτο πρόβλημα, το οποίο απασχολούσε έντονα την αρμόδια επιτροπή αδειοδότησης.

Μια κυβερνητική κύηση έξι ετών: Η γέννηση του νέου πλαισίου

Για να αντιληφθεί κανείς τη σημασία και την πολυπλοκότητα του νόμου 5297/2026, αρκεί να αναλογιστεί ότι το συγκεκριμένο ζήτημα άνοιξε για πρώτη φορά ως επίσημη συζήτηση το μακρινό 2020. Χρειάστηκαν έξι ολόκληρα χρόνια έντονων παρασκηνιακών διαβουλεύσεων, συγκρούσεων συμφερόντων και νομοπαρασκευαστικής εργασίας για να φτάσουμε στο σημερινό αποτέλεσμα.

Το μέγεθος της κυβερνητικής κινητοποίησης αποτυπώνεται ανάγλυφα στη σύνθεση της ειδικής Επιτροπής που ανέλαβε το έργο της μελέτης του καθεστώτος αδειοδότησης. Η επιτροπή αυτή απαρτιζόταν από 21 μέλη, στα οποία περιλαμβάνονταν εκπρόσωποι από οκτώ διαφορετικά Υπουργεία: Οικονομίας & Ανάπτυξης, Υγείας, Περιβάλλοντος & Ενέργειας, Πολιτισμού & Αθλητισμού, Εσωτερικών, Ψηφιακής Διακυβέρνησης, καθώς και Προστασίας του Πολίτη. Αυτή η ευρύτατη διυπουργική συνεργασία αποδεικνύει ότι η ρύθμιση των χώρων ευεξίας αποτελούσε ένα σύνθετο παζλ που επηρεάζει τόσο την εθνική οικονομία όσο και την εσωτερική ασφάλεια, με κοινό πάντα παρονομαστή την προστασία του καταναλωτή-ασθενούς.